Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Basketen

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Баскетен (ИУПАC номи: пентаcйcло[4.4.0.0 2,5.0 3,8.0 4,7 ]деc-9-эне[1]) C 10 Ҳ 10 формулали органик бирикма. Бу полициклик алкен ва сават билан тузилмавий о'хшашлиги учун номини олган баскетаннинг деҳидрогенланган версиясидир. Углеводород таркиби ва ноёб тузилиши туфайли кимёвий бирикма ушбу (CҲ)10 катак молекулаларининг энергия юзаларини ва уларнинг минимал қийматларига қандай омиллар та'сир қилишини о'рганувчилар учун катта қизиқиш уйг'отади.[2] Бундан ташқари, ушбу бирикманинг мураккаб тузилиши юқори кучланишли ҳалқа тизимлари кимёсини о'рганаётган тадқиқотчиларни қизиқтирди.[3] Баскетен ва унинг ҳосилалари оиласи ҳам муҳим кимёвий ва физик хусусиятларга эга. Бу молекулаларнинг барчаси юқори зичлик билан биргаликда юқори стандарт шаклланиш энталпиясига эга бо'либ, портловчи моддаларда мумкин бо'лган фойдаланишга олиб келади.[4]

Синтез

Баскетен сиклооктатетраэннинг изомерланиши, со'нгра малеин ангидрид билан Диэлс-Алдер реакцияси натижасида синтез қилинган. [2 + 2] сиклик юкланиш қафас структурасини ёпади, у совунланиш ва декарбоксилланиш орқали баскетенга айланади.[5] Синтезни янада чуқурроқ тушунтириш учун биз сотувда мавжуд бо'лган сиклооктатетраэн (1) дан бошлаймиз, бу ерда у термал электроциклик ҳалқани ёпишдан о'тади 2. Кейин 2 дан, 2 ва малеин ангидрид (3) о'ртасида Диэлс-Алдер реакцияси трисилклик структура 4. Фотокимёвий шароитда кейинги [2+2] циклик юкланиш 5 га олиб келади. 5 ва натрий карбонат билан совунланишдан кейин 6 ни беради. Ниҳоят, қо'рг'ошин (ИВ) асетат билан оксидловчи декарбоксилланиш натижасида якуний маҳсулот Баскетен (7) ҳосил бо'лади.

Basketenning umumiy sintezi

Реаксиялар

(CҲ) н углеводородлар оилалари уларнинг а'золари бошдан кечириши мумкин бо'лган бир-бирига ко'п марта қайта ташкил этилиши билан тавсифланади. Ушбу о'згартиришлар термал, фотокимёвий ёки металл катализ шароитида бошланиши мумкин.[6] Баскетен ва бошқа қафас молекулалари бог'ланиш ва реактивликнинг янги тушунчаларини кашф қилиш ва синаб ко'риш учун муҳимдир.[4] Турли реагентлар ва реакция шароитлари билан о'тказилган синовлар тадқиқотчиларга ушбу мураккаб ҳалқа тизимларининг кимёсини ва бу (CҲ)10 тизимларининг қандай қайта ташкил этилишини тушунишга имкон берди.[7]


Баскетен ёрдамида бу реаксияда Неницкунинг углеводородини олиш мумкин. Басктендан бошлаб, реакция тескари Диэлс-Алдер оралиқ маҳсулоти орқали 110 ˚C да 8 ни бериш учун давом этади. 8 дан бошлаб Ненитзеску углеводородини (9) бериш учун 3,3 силжиш содир бо'лади.[2]


Basketenni NHCga qayta tashkil etish

Баскетен, шунингдек, қуйидаги термал ва фотокимёвий қайта тартибга солиш реакцияларига ҳам дуч келиши мумкин. Баскетен, трисикло[4.4.0 билан бошлаб. 02,5 ]дека-3,7,9-триэн (8) уни малеин ангидрид билан 1:1 қо'шимча сифатида тутиб олинди. Кейин 8 нинг конротарй очилишини келтириб чиқарадиган фото сис, сис, транс-сиклооктатриэнни беради (10). Бундан ташқари, 10 -сонли фотосуратлар ҳосиласини (11) беради. Юқорида ко'рсатилганидек, 11 12 га то'г'ридан-то'г'ри фотокимёвий (2 + 2) сиклизация ёпилишидан о'тади.

Basketenning termal va fotokimyoviy qayta tuzilishi

Басктене, шунингдек, кумуш нитрат билан эритмада Сноутенега айланади

Snoutin ichiga kumush nitrat bilan Basktene

Манбалар

  1. ↑ Веревкин, Сергеи П.; Мартин Кüммерлин; Эрнст Ҳиcкл; Ҳанс-Диэтер Беcкҳаус; Чристопҳ Рüчардт; Сергеи И. Козҳушков; Раинер Ҳааг; Роланд Боэсе; Жорди Бенет-Бучолз (2002). „Тҳермочемиcал анд Х-рай Cрйсталлограпҳиc Инвестигатионс оф Соме (CҲ)10 Ҳйдроcарбонс: Баскетене, Ненитзесcу'с Ҳйдроcарбон, анд Сноутене“. Эуропеан Жоурнал оф Органиc Чемистрй. 2002-жилд, № 14. Wилей ВCҲ. 2280–7-бет. дои:10.1002/1099-0690(200207)2002:14<2280::АИД-ЭЖОC2280>3.0.CО;2-Р. 2013-01-05да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2009-11-23. (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-01-05 санасида архивланган)
  2. ↑ 2,0 2,1 Аллред, Эван Л.; Беcк, Бойд Р. (1973). „Cонcуррент тҳермолйсис анд пҳотолйсис оф баскетене. Форматион анд тҳе интеррелатион оф соме неw (CҲ)10 исомерс“. Жоурнал оф тҳе Америcан Чемиcал Соcиэтй. 95-жилд, № 7. дои:10.1021/жа00788а065.
  3. ↑ Гассман, Паул Г.; Ямагучи, Рёҳеи (1978). „1,8-Бишомоcубане“. Жоурнал оф Органиc Чемистрй. 43-жилд, № 24. дои:10.1021/жо00418а028.
  4. ↑ 4,0 4,1 Айдинли, Бетüл; Çэлик, Мурат; М. Сердар, Гüлтекин; Узун, Орҳан; Балcи, Метин (2003). „Cонтроллед Сйнтҳесис оф Субститутед Бензобаскетене Деривативес“. Ҳелветиcа Чимиcа Аcта. 86-жилд.
  5. ↑ Смит, W. А.. Органиc Сйнтҳесис: Тҳе Сcиэнcе Беҳинд тҳе Арт. Тҳе Роял Соcиэтй оф Чемистрй, 1998 — 184-бет. 
  6. ↑ Гажеwски, Ж.Ж.. Ҳйдроcарбон Тҳермал Исомеризатионс. Неw Ёрк: Аcадемиc Пресс, 1981. 
  7. ↑ Веревкин, Сергеи П.; Кüммерлин, Мартин; Ҳиcкл, Эрнст; Беcкҳаус, Ҳанс-Диэтер; Рüчардт, Чристопҳ; Козҳушков, Сергеи И.; Ҳааг, Раинер; Боэсе, Роланд; Бучолз, Жорди-Бенет (2002). „Тҳермочемиcал анд Х-рай Cрйсталлограпҳиc Инвестигатионс оф Соме (CҲ)10 Ҳйдроcарбонс: Баскетене, Ненитзесcу'с Ҳйдроcарбон, анд Сноутене“. Эуропеан Жоурнал оф Органиc Чемистрй. 2002-жилд, № 14. дои:10.1002/1099-0690.