Ziyosfera

Bata (baraban)

Бата — икки мембранали қум соати шаклидаги барабан.

Ёрубалар томонидан агбегижо маросим намойишларида фойдаланилади[1]. Бу барабанлар ёруба мифологияси билан чамбарчас боғлиқ бўлиб, тирикларнинг хусусиятларига эга. Барабан ишлаб чиқаришда сеҳрли маросимлар ўтказилади, асбобнинг „руҳи“ киритилади.

Барабанлар мулоқот учун ишлатилиши мумкин: Ёруба тили товушсимон бўлгани туфайли, оддий хабарни этказиш учун учта турли хил барабан оҳанглари ва улар орасидаги ўтишлар етарли бўлиши мумкин[2].

Батанинг турлари

Анъанавий ансамбл одатда учта барабанни ўз ичига олади:

  • Оконколо — бу кичик барабан, оддий ижро қисми ритмни ушлаб туради. Одатда бу жуда тажрибали бўлмаган ижрочиларга ишониб топширилади.
  • Итотеле — ўрта барабан. У ия барабан билан ҳамоҳанг боғлиқ.
  • Ия — бас оҳангли катта барабан, ансамблнинг яккахон қисмини ижро этади. Ушбу барабаннинг учларида мембраналарга қўнғироқлар ўрнатилади. Уни қўшиқчи акпwонга ҳамроҳлик қилиб, қолган мусиқачиларга куйни ўрнатиб берадиган энг тажрибали барабанчи — олубата ижро этади.

Бата қурилмаси

Бата бутун дарахт танасини ўйиб (анъанавий Африка усули) ёки алоҳида тахталардан ёпиштириш орқали ясалиши мумкин. Қоида тариқасида, барабан ишлаб чиқариш учун қаттиқ дарахт навларидан фойдаланилади.

Батанинг иккала томонига юпқа теридан (масалан, эчки) иккита мембрана тортилади. Анъанавий баталарда мембраналар чарм тасмалар билан бириктирилади ва тортилади. Саноатда ясаладиган замонавий барабанларда нақшли синтетик боғичли маҳкамлагичлар ёки металл маҳкамлаш тизими қўлланади.

Барабан ўтирган ҳолда, уни олдинга тиззага қўйиб чалинади. Каттароқ мембрана эну одатда ўнг қўл билан, кичик чача чап билан чалинади.

Манбалар

  1. ↑ „Словарь терминов“. Қаралди: 2010-йил 28-апрел.
  2. ↑ „Ҳоw Бата Друмс Талк анд Wҳат тҳей Сай“ (эн). 2012-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 28-апрел. (WебCите сайтида 2012-01-24 санасида архивланган)

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Bata_(baraban)" dan olindi