Баттоний Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Жобир (858 — Баттон (Сурия) — 929) — фалакиёцҳунос ва риёзиётчи. Раққа ва Бағдодда ижод қилган. Европада Албатегниус номи билан машҳур. "Синуслар жадвали тузишнинг мавҳум усуллари баёни" ("Тажрид усул таркиб ал-жуй-уб"), "Ас-Сабий зижи" ("Аз-Зиж ас-Са-биъ") каби асарлари маълум. Б. "Ас-Сабий зижи"да 1/2 дан оралатиб котангенслар жадвалини берган. Унда Қуёш ва Ойнинг қарамақарши туриш жадвали, 273 та жойнинг географик координати, 533 та юлдузнинг жадвали ва б. ҳам берилган. Бу асар Европада ҳам тригонометрия фани ривожига катта ҳисса қўшди. Ойнинг кўринадиган томонидаги битта кратер Б. номи билан аталган.

Ад:. Матвиевская Г. П., Розенфилд Б. А., Математика и астрономия мусулманского средневековя и их трудў (ВИИИ — ХВИИ вв.), М., 1983; Бородин А. И.,Бугай А. С, Вўдаюҳиеся математики, Киев, 1987.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил