Baubotanika
Бауботаника — бу меъморий тузилмалар техник бўғинларининг ўзаро таъсири ва ўсимликларнинг ўсиши орқали яратилган қурилиш усулини тавсифловчи архитектуравий атама[1][2]. Бу атама тирик ўсимликлардан фойдаланган ҳолда иншоотларни лойиҳалаш ва қуриш амалиётини ўз ичига олади[3]. Бу усулда тирик ва жонсиз элементлар бир-бирига шундай боғланганки, улар бирга ўсиб, ўсимлик-техник композицион тузилмаларига айланади[4].

Бауботаника усули тирик дарахтларнинг эстетик ва экологик сифатларини, биноларнинг статик функсиялари ва конструктив талаблари билан бирлаштиради ва шу билан бир қаторда сунъий қурилиш материалларига бўлган эҳтиёжни камайтиради[5]. Тузилмалар, ҳар хил ҳайвон турларини қулай яшаш муҳити билан таъминлайди ва илдиз тизими туфайли анъанавий пойдеворларга эҳтиёж бўлмайди[6].
Бауботаника усулидан фойдаланиш янги ихтиро эмас ва уни турли тарихий ва маданий контекстларда топиш мумкин, бунга Германиядаги Танзлинден („рақсга тушадиган лима дарахтлари“) дарахти ва Шимолий-Шарқий Ҳиндистондаги ливинг роот бридге (тирик илдиз кўприги) мисол бўлади. Ҳиндистоннинг Мегҳалая вилоятида кенг тарқалган ва Кҳаси ҳамда Жаинтиа томонидан ҳсил қилинган кўприклар каучук анжир дарахтларининг (Фиcус эластиcа) ҳаво илдизларидан иборат бўлиб, дарёлар устида юриш мумкин бўлган кўприкларни ҳосил қилиш учун ўстирилади[7]. Жараён ўн беш йилгача давом этиши мумкин бўлса-да, кўприклар табиий материаллар билан мустаҳкамланиши орқали энг кучли тропик бўронларга ҳам бардош бера олади[8]. Бундан ташқари, минг йилликнинг бошидан бери ҳар хил эски боғ кўргазма майдонларида „тол черковлари“ (тол новдаларидан ясалган ва мустаҳкам томи йўқ) қурилган, аммо улар фақатгина бино вазифасини бажариш билан чекланган[9].
Тадқиқот
Ушбу тадқиқот соҳасидаги илк нашр 2005-йилда Фердинанд Людвигнинг "Бауботаник: Мит лебенден Пфланзен конструиэрен " („Бауботаник: Тирик ўсимликлар билан лойиҳалаш“ деб таржима қилинган) номли мақоласи Баумеистер журналида чоп этилган[10]. „Бауботаника“ атамаси 2007-йилда Штуттгарт университетининг Архитектура ва дизайн назарияси институтида (Институт фüр Грундлаген модернер Арчитектур унд Энтwерфенда) таърифланган бўлиб, унинг консепсияси илмий жиҳатдан янада ривожланган[11]. Тадқиқотлар доирасида оддий экспериментал бинолар, масалан, пиёдалар кўприги ва Бауботаник минораси қурилган бўлиб, унда алоҳида ўсимликларни улаш орқали каттароқ Бауботаник иншоотларини яратиш имкониятлари тасвирланган[12][13]. Бундан ташқари, 2007-йил Бавария давлат боғдорчилик кўргазмаси доирасида Wалдкирчен шаҳрида икки қаватли қушларни кузатиш станцияси ўрнатилди. Кейинчалик, Наголдда 2012-йилги Баден-Wüрттемберг давлат боғдорчилик кўргазмаси учун уч қаватли чинор куби яратилди[14].
2017-йилда Мюнхен Техника Университети Ландшафт архитектураси яшил технологиялари кафедрасида Бауботаника тадқиқот йўналишига асос солинган[15].
Яна қаранг
- Греэн буилдинг — Атроф-муҳитни сақлаш учун
- Ливинг роот бридге — Тирик дарахтлардан ясалган пиёдалар кўприги
- Треэ шапинг — Тузилмалар ва санъат яратиш учун зарар келтирмаган ҳолда дарахтлардан фойдаланиш
- Греэн арчитеcтуре — Атроф-муҳитга таъсирни камайтириш учун мўлжалланган архитектура. Қайта йўналтириш мақсадларининг қисқача тавсифларини кўрсатадиган саҳифалар
- Греэн инфраструcтуре — Инфратузилма тури
- Ливинг сcулптуре — Ҳайкал тури
Манбалар
- ↑ "Бауботаник." Бауботаник — Греэн Течнологиэс ин Ландсcапе Арчитеcтуре, Течниcал Университй оф Мунич, www.ар.тум.де/эн/гтла/ресеарч/бауботаник/
- ↑ Тҳомас Валлас (25 Май 2017). пеэр ревиэwер Луc Cоурард. "Усинг натуре ин арчитеcтуре Буилдинг а ливинг ҳоусе wитҳ мйcелиум анд треэс". Фронтиэрс оф Арчитеcтурал Ресеарч. ҳттп://www.кеаипублишинг.cом/эн/жоурналс/фронтиэрс-оф-арчитеcтурал-ресеарч/.
- ↑ "Бауботаник." Бауботаник — Греэн Течнологиэс ин Ландсcапе Арчитеcтуре, Течниcал Университй оф Мунич, www.ар.тум.де/эн/гтла/ресеарч/бауботаник/
- ↑ Лудwиг, Фердинанд, эт ал. „Бауботаник.“ Футуре Арчитеcтуре, футуреарчитеcтуреплатформ.орг/прожеcц/537905c7-70аб-4ббб-а4а9-3эф833ф1c078/
- ↑ Лудwиг, Ф.; Сторз, О.; Счwертфегер, Ҳ.: Ливинг Сйстемс. Десигнинг Гроwтҳ ин Бауботаник. Арчитеcтурал Десигн Жоурнал, 2012, С. 82-87
- ↑ Лудwиг, Ф.; Сторз, О.; Счwертфегер, Ҳ.: Ливинг Сйстемс. Десигнинг Гроwтҳ ин Бауботаник. Арчитеcтурал Десигн Жоурнал, 2012, С. 82-87
- ↑ Лудwиг, Фердинанд & Миддлетон, Wилфрид & Галленмüллер, Фриэдерике & Рогерс, Патриcк & Спеcк, Тҳомас. (2019). Ливинг бридгес усинг аэриал рооц оф фиcус эластиcа — ан интердисcиплинарй перспеcтиве. Сcиэнтифиc Репорц. 9. 10.1038/с41598-019-48652-w.
- ↑ Стурcо, Гиулио Ди. „Сурреал Пҳотос оф Индиаъс Ливинг Роот Бридгес.“ Пиcтурес оф Ливинг Роот Бридгес ин Мегҳалая, Индиа, 16 Мар. 2018, www.натионалгеограпҳиc.cом/травел/дестинатионс/асиа/индиа/ливинг-роот-бридгес-cлеан-виллаге-мwалйннонг-индиа/
- ↑ "Бауботаник." Бауботаник — Греэн Течнологиэс ин Ландсcапе Арчитеcтуре, Течниcал Университй оф Мунич, www.ар.тум.де/эн/гтла/ресеарч/бауботаник/
- ↑ Лудwиг, Фердинанд & Сторз, Оливер. (2005). Бауботаник — Мит лебенден Пфланзен конструиэрен. Баумеистер. 72 — 75
- ↑ "Бауботаник." Бауботаник — Греэн Течнологиэс ин Ландсcапе Арчитеcтуре, Течниcал Университй оф Мунич, www.ар.тум.де/эн/гтла/ресеарч/бауботаник/
- ↑ "Бауботаник Тоwер." Фердинанд Лудwиг Бауботаник, www.фердинандлудwиг.cом/бауботаник-тоwер/артиcлес/бауботаник-тоwер.ҳтмл.
- ↑ Wанг, Луcй. „Ливинг Бауботаник Треэ Тоwер Рисес ин Германй.“ Инҳабитат Греэн Десигн Инноватион Арчитеcтуре Греэн Буилдинг, 4 Септ. 2016, инҳабитат.cом/бауботаник-ёунг-треэс-аре-молдед-инто-ливинг-бреатҳинг-буилдингс/
- ↑ "Плане-Треэ-Cубе Наголд." Фердинанд Лудwиг Бауботаник, www.фердинандлудwиг.cом/плане-треэ-cубе-наголд/артиcлес/плане-треэ-cубе-наголд.ҳтмл.
- ↑ "Бауботаник." Бауботаник — Греэн Течнологиэс ин Ландсcапе Арчитеcтуре, Течниcал Университй оф Мунич, www.ар.тум.де/эн/гтла/ресеарч/бауботаник/
Адабиётлар
- Миддлетон, Wилфрид & Ҳабиби, Амин & Шанкар, Санжеэв ва Лудwиг, Фердинанд. (2020). Тирик илдиз кўприкларининг регенератив жиҳатларини тавсифлаш. Сустаинабилитй. 12. 10.3390/су12083267. Очиқ кириш мақоласи ҳаволаси
- Хўш, Фриэдерике ва Людвиг, Фердинанд. (2020). Мовий-яшил архитектура: Сув ва ўсимликларнинг синергетик таъсирини ҳисобга олган ҳолда амалий тадқиқотлар таҳлили. 9. 191-202. 10.1016/ж.фоар.2019.11.001. Очиқ кириш мақоласи ҳаволаси
- Людвиг, Фердинанд ва Миддлтон, Уилфрид ва Галленмюллер, Фридерик ва Рожерс, Патрик ва Спек, Томас. (2019). Фиcус эластиcа ҳаво илдизларидан фойдаланган ҳолда жонли кўприклар — фанлараро истиқбол. Илмий ҳисоботлар. 9. 10.1038/с41598-019-48652-w. Очиқ кириш мақоласи ҳаволаси
- Лудwиг, Фердинанд ва Счöнле, Даниэл ва Веэс, Уте. (2016). Бауботаник — Табиат билан бино архитектураси. Биотопе Cитй халқаро онлайн журнали. ПДФ юклаб олиш ва очиқ кириш учун мақола ҳаволаси
- Лудwиг, Фердинанд ва Миҳайлов, Боян ва Счwинн, Тобиас. (2013). Фавқулодда ҳосил бўлган ёғоч: Бауботаник тузилмаларининг ўсиш жараёнини лойиҳалаш учун восита ПДФ юклаб олиш ва очиқ кириш учун мақола ҳаволаси
Ҳаволалар
- Фердинанд Лудwиг, ТЕДхТУМ, Дарахтлар билан яшаш биноларини лойиҳалаш
- Мюнхен Техника Университети, Архитектура факултети, ГТЛА тадқиқоти (пейзаж архитектурасида яшил технологиялар профессори)
- Бауботаник тирик дарахт шохларини бино жабҳаларига айлантиради Ёутубе видео: Кирстен Дирксен
- Бауботаник: Эин Ҳйбрид вон Натур унд Течник Ёутубе видео: ЭГГЕР Гроуп
- АрчДаилй: Бауботаник — Тирик биноларни яратадиган ботаникадан илҳомланган дизайн тизими АрчДаилй
- Бауботаник архитектураси билан ўз бинонгизни ривожлантиринг Бауботаник архитектураси билан ўз бинонгизни ривожлантиринг (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-04-07 санасида архивланган)