Ziyosfera

Bayt ar-Razzaz saroyi

 

Байт ар-Раззаз саройи
بيت الرزاز
Умумий маълумот
Жойлашуви Қоҳира
Манзили Боб ал-Вазир кўчаси, 56-уй
Мамлакат Миср
Қурилиши бошланган ХВ(15)-аср охири
Қурилиши тугаган ХВИИИ(18)- аср охири
Баландлиги
Энг юқори қавати 4
Бошқа ўлчамлари 190 хона
Техник ҳолати
Қаватлар сони 4

Байт ар-Раззаз саройи (арабча: بيت الرزاز‎‎) ёки Беэт Эл Раззаз — Қоҳира марказида, Мисрда 15-аср охиридан 18-аср охиригача қурилган қаср. Қоҳиранинг Дарб ал-Аҳмар маҳалласидаги 190 хонали шаҳар саройи 1960-йилларда ташлаб кетилган.Шундан кейин 1977 ва 2007-йиллар оралиғида реставрация лойиҳаси асосида шарқий бинони қайта тиклаган. Мулк Ғарбий мажмуани тиклашни режалаштирган Қадимий ашёлар бўйича давлат вазирлигига тегишли. Бу айни пайтда кўплаб мисрлик ҳунармандлар ва уларнинг аёллар яшаш жойи бўлиб, кўплаб маҳаллий-бадиий устахоналар мавжуд.

Тавсиф

Юқори қаватда жойлашган хона

Дастлаб 15-асрда Мамлуклар даврида қурилган Байт Ал-Раззаз икки уй, иккита марказий ҳовли ва отхона, ҳаммом, омборхона ва бошқалар каби бошқа коммунал иншоотлардан иборат сарой бўлган. Бинолар сони ва унинг ўлчамлари структурага саройдек таассурот қолдиради.[1] Биргаликда 190 хонадан иборат иккита мулк 19-аср бошларида никоҳ шартномаси натижасида битта ўтиш йўли орқали боғланган.[2]

Девордаги суратлар

Биринчи уй (шарқий томони) тахминан 1480-йилда Султон Қуайтбай томонидан қурилган бўлиб, иккинчи қаватида кўчага ва бошқалари ҳовлига қарайдиган жуда безакли машрабия деразалари мавжуд.[3] Ҳовлининг шарқий томонидаги эшиклардан бири мамлуклар услубида безатилган.[4] Тузилиши асосан тош ва ғиштдан, ўйилган ёғоч деразаларга эга. Ички деворлар ва шифтлар нозик бўялган ёғоч панеллардан иборат. Ясси том горизонтал қопламали тахталар устидаги оҳак қатламларидан қурилган.[5] Иккинчи қават аёллар учун турар жой сифатида ишлатилган, пастки қаватда эса эркаклар жойлашган.[6]

Иккинчи уй (ғарбий томони) 18-асрда бой гуруч савдогар Аҳмад Катхуда ал-Раззаз томонидан қурилган бўлиб, эҳтимол ўсиб бораётган оила ва тобора мураккаблашиб бораётган муносабатлар тармоғини жойлаштириш учун қурилган бўлиши мумкин. Биноларни асрлар давомида ҳар-хил оилалар томонидан эгалик қилинган.[7]

Дарб ал-Аҳмар маҳалласида жойлашган мажмуа кенг майдонни эгаллайди ва бир томондан Боб ал-Вазир кўчаси, иккинчи томондан Сувайқат ал-'Изза/Суқ ас-Силаҳ билан чегараланган бўлиб, иккала кўчадан ҳам[8] кириш эшиги бор.[9]Сарой Умму Шаъбон масжидига туташ.[10]

Сарой 1960-йилларда ташлаб кетилган ва Қадимий ашёлар бўйича давлат вазирлиги (собиқ Антикварлар Олий Кенгаши) мулкига айланган.[11] 1970-йилларнинг охиридан бошлаб Мисрдаги Америка тадқиқот маркази бошчилигидаги гуруҳ шарқий мажмуада 2007-йилдан реставрация ишларини олиб борди. Ғарбий бино реставрацияга муҳтожлигича қолмоқда ва вазирлик уни офис сифатида фойдаланиш учун тиклашни режалаштирмоқда, бироқ Мисрдаги сиёсий тартибсизликлар нуқтаи назаридан Жаҳон ёдгорликлари жамғармаси лойиҳани „хавф остида“ деб ҳисоблайди.[12]

Галерея

  • Bayt al-Razzazga kirish 19-asr oxiri
    Байт ал-Раззазга кириш 19-аср охири
  • Saroy hovlisi
    Сарой ҳовлиси
  • Sharqiy jabha hovlidan koʻrinadi
    Шарқий жабҳа ҳовлидан кўринади
  • Sharqiy eshik tokchasi ustidagi Qaitbay Blazon
    Шарқий эшик токчаси устидаги Қаитбай Блазон

Яна қаранг

  • Умму Султон Шаъбон мадрасаси
  • Ислом архитектураси
  • КАC Cресwелл — 18-аср охирида Мисрдаги Байт Ал-Раззаз ва бошқа тарихий биноларни ҳужжатлаштирган меъморчилик тарихчиси ва фотосуратчиси
  • Мамлук архитектураси
  • Усмонли архитектураси

Манбалар

  1. ↑ Wиллиамс, C., Исламиc Монуменц ин Cаиро: Тҳе Праcтиcал Гуиде (6тҳ эд.), Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 2008, п. 89
  2. ↑ ЎКане, Б. (эд.), Cресwелл Пҳотограпҳс Ре-эхаминед: Неw Перспеcтивес он Исламиc Арчитеcтуре, Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 2009, пп 54-55; Аппарентлй а мембер оф тҳе Ал-Раззаз фамилй марриэд а мембер оф тҳе фамилй оccупйинг тҳе неигҳбоуринг пропертй, ресултинг ин тҳе тwо пропертиэс беинг жоинед.
  3. ↑ Wиллиамс, C., Исламиc Монуменц ин Cаиро: Тҳе Праcтиcал Гуиде, Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 2008, п. 89
  4. ↑ Wиллиамс, Cаролине. Исламиc Монуменц ин Cаиро: Тҳе Праcтиcал Гуиде, 7тҳ, Тҳе Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 2018 — 106–107-бет. 
  5. ↑ Мортон, W. Броwн, „Тҳе Байт ал-Раззаз Палаcе: Девелопинг ан Эхистинг Cондитионс Репорт.“ АПТ Буллетин, вол. 28, Но. 2/3, 1997, пп. 44-50, ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/1504533 Онлине:
  6. ↑ Фай, М-А., Унвеилинг тҳе Ҳарем: Элите Wомен анд тҳе Парадох оф Сеcлусион ин Эигҳтеэнтҳ Cентурй Cаиро, Сйраcусе Университй Пресс, 2012 п. 202
  7. ↑ Wиллиамс, C., Исламиc Монуменц ин Cаиро: Тҳе Праcтиcал Гуиде, Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 2008, пп 89-90; Фай, М-А., Унвеилинг тҳе Ҳарем: Элите Wомен анд тҳе Парадох оф Сеcлусион ин Эигҳтеэнтҳ Cентурй Cаиро, Сйраcусе Университй Пресс, 2012 п. 202
  8. ↑ Фай, М-А., Унвеилинг тҳе Ҳарем: Элите Wомен анд тҳе Парадох оф Сеcлусион ин Эигҳтеэнтҳ Cентурй Cаиро, Сйраcусе Университй Пресс, 2012 п. 202
  9. ↑ Фай, М-А., Унвеилинг тҳе Ҳарем: Элите Wомен анд тҳе Парадох оф Сеcлусион ин Эигҳтеэнтҳ Cентурй Cаиро, Сйраcусе Университй Пресс, 2012 п. 202
  10. ↑ Wиллиамс, C., Исламиc Монуменц ин Cаиро: Тҳе Праcтиcал Гуиде, Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 2008, п. 89
  11. ↑ Мортон, W. Броwн, "Байт ал‐Раззаз: Тҳе чалленге оф адаптиве усе фор а ваcант Мамлук палаcе ин Cаиро, " Интернатионал Жоурнал оф Ҳеритаге Студиэс, Вол. 3, но. 3, 1997, пп 135-143, ДОИ: 10.1080/13527259708722200; Бачарач, Ж.Л., Тҳе Ресторатион анд Cонсерватион оф Исламиc Монуменц ин Эгйпт, Америcан Университй ин Cаиро Пресс, 1995, п. 18
  12. ↑ Wорлд Монуменц Фунд, ""Байт ал-Раззаз, " Онлине:

Қўшимча ўқиш

  • ЮНЕСКО мақоласи
  • Блоом, Ж. ва Блаир, С., Грове Энcйcлопедиа оф Исламиc Арт & Арчитеcтуре, Вол. 1, Оксфорд университети нашриёти, 2009, п. 121

Ҳаволалар

  • Қоҳирадаги Америка Университети, Рақамли тўплам, Байт ал-Раззазнинг фотосуратлари КАC Cресwелл томонидан, 19-аср охири Онлайн:
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Bayt_ar-Razzaz_saroyi" dan olindi