Беҳие Султон (усмонли туркча: بهیه سلطان‎‎; 1881-йил 29-сентябр – 1948-йил 5-март) – Шаҳзода Меҳмед Салоҳиддиннинг (1861–1915) омон қолган энг катта қизи[1]. Отаси Усмонийлар султони Мурод В нинг (ҳ. 1876– ) ўғли эди. Онаси Назикназ хоним бўлган[2].

Беҳие Султон
Туғилиши 29-сентябр 1881-йил
Çıраğан саройи, Константинопол, Усмонийлар империяси
Вафоти 5-март 1948-йил(1948-03-05)
(66 ёшда)
Қоҳира, Миср
Дафн этилган жой
Абдуҳалим пошо мақбараси, Қоҳира, Миср
Турмуш ўртоғи
Ҳофиз Ҳаққи пошо
(турм. 1910; ваф. 1915)
Уй Усмонийлар
Отаси Шаҳзода Меҳмед Салоҳиддин
Онаси Назикназ хоним
Дини Ислом, суннийлик

Ёшлиги

Беҳие Султон 1881-йил 29-сентябрда Çıраğан саройида туғилган[3]. Отаси Шаҳзода Меҳмед Салоҳиддин султон Мурод В ва Рефтарıдил Кадıннинг ўғли, онаси эса Назикназ хоним эди. Унинг Шаҳзода Аҳмад Ниҳод исмли икки ёш кичик укаси бўлган, шунингдек, яна бир синглиси ўлик туғилган[4].

Беҳие Усмонийлар қўшини генерали Ҳофиз Ҳаққи пошога (1878–1915)[5] турмушга чиққан. Ўша куни синглиси Рукие Султоннинг ҳам тўйи бўлган[6]. Никоҳ шартномаси 1910-йил 17-февралда Ортакўй саройида тузилган[7]. Уларнинг тўйи 1911-йил 12-январда[8][9] Восиф пошо саройида бўлиб ўтган ва яшаши учун Ортакўйдаги саройлардан бири берилган[9]. Беҳие Султон фарзандсиз бўлиб, эри 1915-йилда вафот этгач, қайта турмуш қурмаган[1].

Сургун

1924-йил мартда Усмонийлар сулоласи оила аъзолари сургун қилинганида Беҳие Қоҳирага жойлашган. У 13-йўлдаги кичик виллада яшаган. Қўшниси Воҳид Раафат оиласи ҳеч қачон унинг ҳузурига биров келганини кўрмаган. Беҳие кўчиб кетганида ҳам буни ҳеч ким сезмаган. Кутилмаганда кичик уйда унинг ўрнини Хелван расадхонаси директори, астроном, профессор Хайрий эгаллаган.

Вафоти

Беҳие Султон 1948-йил 5-мартда[10] Мисрнинг Маади шаҳридаги уйида вафот этган[1][11] ва Абдуҳалим пошо мақбарасига дафн этилган[12].

Мукофотлари

  • Меджидие ордени[13]
  • 1-даражали Саховат ордени[13]
  • Денгиз флоти олтин медали[14]

Шажараси

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Ҳафиз Ҳакки Паша“. Ҳйперлеап. Қаралди: 2019-йил 9-март.[сайт ишламайди]
  2. ↑ Тҳе Cонcубине, тҳе Принcесс, анд тҳе Теачер: Воиcес фром тҳе Оттоман Ҳарем. Университй оф Техас Пресс, 2010 — 279-бет. ИСБН 978-0-292-78335-5. 
  3. ↑ Броокес 2010, с. 100, 279.
  4. ↑ Адра, Жамил. Генеалогй оф тҳе Империал Оттоман Фамилй 2005, 2005 — 20-бет. 
  5. ↑ Реşад, Экрем; Осман, Ферид (1911). Мусаввер невсâл-и Османî. п. 63. ҳттп://ҳдл.ҳандле.нет/11424/48517. 
  6. ↑ Броокес, Доуглас С.. Он тҳе Султан'с Сервиcе: Ҳалид Зия Уşаклıгил'с Мемоир оф тҳе Оттоман Палаcе, 1909–1912. Индиана Университй Пресс, Фебруарй 4, 2020 — 83 н. 5-бет. ИСБН 978-0-253-04553-9. 
  7. ↑ Вâсıб & Османоğлу 2004, с. 53.
  8. ↑ Экинcи, Экрем Буğра „САРАЙ'А ДАМАТ ОЛМАК…“ (тр). экрембуграэкинcи.cом (2019-йил 1-июл). Қаралди: 2021-йил 12-январ.
  9. ↑ 9,0 9,1 Вâсıб & Османоğлу 2004, с. 38.
  10. ↑ Броокес 2010, с. 279.
  11. ↑ „Ҳанедан нереде öлдü нерее гöмüлдü?“ (тр) (2014-йил 18-декабр). Қаралди: 2019-йил 9-март.
  12. ↑ ПАЗАН, İбраҳим „ҲАНЕДАН НЕРЕДЕ ÖЛДÜ НЕРЕЕ ГÖМÜЛДÜ?“ (тр). ибраҳимпазан.cом (2014-йил 18-декабр). Қаралди: 2021-йил 12-январ.
  13. ↑ 13,0 13,1 Йıлмаз Öзтуна. Баşлангıcıндан заманıмıза кадар бüйüк Тüркие тариҳи: Тüркие'нин сиясî, меденî, кüлтüр, теşкилâт ве сан'ат тариҳи. Öтüкен Яйıневи, 1978 — 165-бет. 
  14. ↑ Салнâме-и Девлет-и Âлийе-и Османîйе, 1333-1334 Сене-и Малие, 68. Сене. Ҳилал Матбаасı, 1918 — 72–73-бет. 

Адабиётлар