Benz Patent-Motorwagen
Бенз Патент-Моторwаген (немисча „Бенз’с патент автомобили“ дан) дунёдаги биринчи ички ёнув двигателли автомобил[1][2][3][4] 1885-йилда қурилган[5]. Автомобинил немис ихтирочиси Карл Бенз ихтиро қилган. 1886-йил 29-январда 37435-сонли патент расман олинган. Савдода мавжуд бўлган ва муваффақиятли ички ёнув двигателли автомобил ҳисобланган[6][7][8]. Автомобил замонавий автомобиллар билан жуда кўп умумий хусусиятларга эга: у шасси, бензинли двигател, совутиш тизими, трансмиссия ва тормоз механизми билан жиҳозланган[9]. Бенз автомобил йўналишини созлашни амалга ошириш учун мақбул ечимни ишлаб чиқа олмаган. „Рулни бошқаришнинг назарий муаммосини ҳал қила олмаганим учун мен учта ғилдиракли машина ясашга қарор қилдим“, деди у. 1893-йилга келиб, немис муҳандиси бу муаммони ҳал қилди ва бошқа кўплаб дизайн элементларини такомиллаштириб, янги автомобил модели „Бенз Виcториа“ ни чиқарган.
Тарихи

Карл Бенз ўзининг дизайни бўйича ички ёнув двигатели устида ишлашни 70-йилларнинг охирида бошлаган[10]. Дизайн немис муҳандиси Николаус Отто томонидан ишлаб чиқилган. Ёқилғи сифатида Бенз рақобатчиларнинг двигателларини қувватлайдиган, бензинни ишлатишга қарор қилган. Ёнувчан аралашмани ёқиш учқун ёрдамида амалга оширилган. Батарея қувват манбаи бўлиб хизмат қилган. Кундузи Карл ўз устахоналарида ишлаган, кечаси эса уй ёнидаги омборхонада тажриба ўтказган[11]. Муҳандиснинг қатъияти, ташаббуси ва интилиши Бензга барча қийинчиликларни енгишга имкон берган. 1882-йилда двигателнинг ишчи версиясининг биринчи синовларини ўтказган[12]. 1885-йилда велосипедчи бўлган Бенз биринчи марта ғилдиракли аравага ўз двигателини ўрнатган [13][14]. Муҳандис баъзи қисмларни тўғридан-тўғри таниқли велосипед ишлаб чиқарувчиси Адлердан сотиб олган. Бенз ўзи автомобилининг барча таркибий қисмларини ишлаб чиқди[11]. Карл Бенз велосипеддан қувур шаклидаги рамка ва резина шиналари бўлган катта ғилдиракларни олган[12]. Кимдир унинг ғояларини ўғирлашидан қўрқиб, муҳандис узоқ вақт давомида ўз ихтироси устида яширинча ишлаган. У ўзининг биринчи прототипини кўчада фақат тунда ва заводига яқин жойда синаб кўришган. У кеча-кундуз ўз машинасининг ҳаракатларини аста-секин ўрганиб чиқган ва унинг технологик компоненти устида ишлаган, дизайни диққат билан ўзгартирди. Бенз автомобилни оммага тақдим этиш учун патентланишини кутаётган эди[9]. 1886-йил 29-январда Карл Бенз ўзининг автомашинасини расмий равишда рўйхатдан ўтказган[11][15] .1886-йил 3-июл, якшанба куни немис ихтирочи Маннхаймни ўраб турган эски мудофаа ҳалқасини айланиб чиқган. У саросимага тушган пиёдаларни қўрқитиб, шаҳар бўйлаб юрди ва унинг ўғли Эвген машина билан тўлдирилган шиша бензин билан транспорт воситасининг ёнига югурди[9]. Маннҳеимдаги Рингстрасседа Бензнинг уч ғилдиракли ихтиросини биринчи марта омма олдида пайдо бўлгани ҳақида хабар беришган[3][16][17]. 1887-йилда муҳандис автомобилга техник ўзгартиришлар киритиб, 2 рақами моделини яратган. 1888-йилда расмий сотувлар бошланган. 1889-йилда Париждаги жаҳон кўргазмасига тақдим этилган[11][18][19][14][20] модели яратилган.

Немис муҳандисининг янги ихтироси дастлаб жамоатчиликда катта қизиқиш уйғотмаган[11]. Машина двигателининг шовқини отларни чўчитиб, маҳаллий аҳолини безовта қилган[21]. Автомобил ихлосмандлари ушбу моделга қизиқиш билдиришган. „Бенз Патент-Моторwаген“ дастлаб Франсияда энг муваффақиятли бўлган, 1890-йилларда маркетинг ва спорт орқали Эвропадаги автомобиллар ҳамжамиятининг трендсеттерига айланган[22]. Карлнинг рафиқаси Берта Бенз турмуш ўртоғининг машинасида 1888-йилда Маннҳеимдан Пфорсгеймга биринчи „қуруқлик сафари“ни қилган[21]. 1893-йилда Карл Бенз автомобилнинг тўрт ғилдиракли янги версиясини чиқарган ва уни „Бенз Виcториа“[23] деб номлаган. 1886-йилдан 1893-йилгача ишлаб чиқариш даврида 25 та Бенз Патент-Моторwаген автомобиллари яратилган[20][19][24].
Ҳозирги ҳолати
1906-йилда ўз ихтиросининг 20 йиллиги шарафига Карл Бенз Бенз Патент-Моторwаген автомобилини Германиянинг Мюнхен шаҳридаги музейга совға қилган. Ҳозирда у музейнинг транспорт марказида шиша идишда сақланмоқда. 1936-йилда 50 йиллиги муносабати билан Мерcедес-Бенз музейида, Венадаги Техник музейда ва Дрездендаги Транспорт музейида ниҳоясига етган Бенз автомобилининг учта нусхаси ишлаб чиқарилган. 1939-1961-йилларда Германияда биринчи автомобил (ДР 695 ва ДБП 364) тасвирланган почта маркалари чиқарила бошланган. 2003-2004-йилларда автомобилнинг 150 та нусхаси йиғилган[25]. Американинг машҳур „Лос-Анжелес Таймс“ нашрига кўра, 1886-йилда биринчи Бенз прототипининг нархи 600 олтин немис маркасига баҳоланган[25].
Тавсифи

Автомобилга иш ҳажми 954 см 3[12] бўлган бир силиндрли тўрт зарбали ички ёниш двигатели ўрнатилган. Қабул қилиш эксантрик суриш ёрдамида амалга оширилган эгзоз шиша диск, қўзғатувчи қўл ва итаргич ёрдамида амалга оширилади[9]. Двигател орқа ўқнинг устида горизонтал равишда ўрнатилган. Двигател остига катта горизонтал ғилдирак ўрнатилд. Бенз Патент-Моторwаген-да қўлланиладиган очиқ картер ва томчилатиб мойлаш тизими замонавий механикага бегона бўлса-да, поппет кўтаргичлардан фойдаланиш бугунги автомобил саноатида яхши маълум. Маннҳеим университети томонидан олиб борилган тадқиқот шуни кўрсатдики, бу автомобилнинг ҳақиқий қуввати 0,9 литрни ташкил қилади. Билан. 400 рпм да, ихтиро учун патент 250 рпм да 2/3 от кучини билдирса-да [26] . Ушбу двигателнинг массаси тахминан 100 кг эди. Дебрияж, эркин айланиш механизми билан жиҳозланган, камар ҳайдовчи каснаклардан бири эди. Двигателнинг ёниши электр [27], галваник батареядан эди. Автомобил соатига 16 километргача тезликни ишлаб чиқди [13][28][29] . Совутиш тизими ҳам энг оддий дизайн эди: сув билан тўлдирилган битта цилиндрга металл буғланиш мосламаси қўйилди. Суюқлик корпус ва қўшимча резервуар ўртасида айланарди. Вақт ўтиши билан сув қайнаб кетди ва уни тўлдиришга тўғри келди [16] . 1887 йилдан кейин ишлаб чиқарилган двигателнинг янгиланган версиялари 1,5 дан 3 от кучигача қувватга эга эди. Бенз қувват блокининг силжишини (аввал 1045 см 3 га, кейин 1660 га ва кейинроқ 1990 га [30]) ошириш, шунингдек силиндрнинг қийматларини ўзгартириш орқали унумдорликни оширишга муваффақ бўлди. диаметри ва пистон зарбаси. 1888 йилда илгари горизонтал ҳолатда бўлган ягона силиндр энди вертикал равишда ўрнатилди. Вана механизми ҳам модернизация қилинди: энди двигател дизайни иккита клапанга эга эди — қабул қилиш ва чиқариш [31] .
Шасси

Бенз уч ғилдиракли велосипедининг шассиси пўлат қувурлардан ясалган рамка эди [20] . Олд қисмда рул вилкасида битта олд ғилдирак билан оддий дизайн ўрнатилди, орқа қисмда — эллиптик камонли қаттиқ ўқ [32] . Машина таглик ва пинион бошқаруви билан жиҳозланган; Рулда тутқичи автомобилнинг марказида жойлашган эди. Двигател моменти битта текис камар орқали қувват блокидан оралиқ витесга эркин ва маҳкамланган каснақ ўрнатилган ва ўрнатилган дифференциал, сўнгра оралиқ витесдан ҳар бир орқа ғилдиракка занжир орқали узатилди [32] . Йўловчи ва ҳайдовчи ихтиёрида иккита ўриндиқли битта скамейка бор эди [20] . Трансмиссия тизими дебрияжсиз (замонавий кўринишда), битта витесли (1887 йилдан — иккита витес [31]), қўзғалмас ва бошқарилмайдиган каснаклар, камар ва тескари узатмаларсиз энг оддий дизайн эди. Тормоз тизими фақат қўлда тормоздан иборат бўлиб, у қўзғалувчан камар каснагида ҳаракат қиладиган камар механизмига эга. Оёқ тормози йўқ эди [32] . Машинага ғилдираклари [20] ва металл жантлар ёки қаттиқ резина шиналар билан учта ёғоч ғилдирак ўрнатилган; битта олд ғилдиракнинг диаметри 730 мм, иккита орқа ғилдиракнинг диаметри 1125 мм [32] (кейинчалик ғилдирак ўлчамлари мос равишда 760 ва 1260 мм гача кўтарилди) [30] .
Форсгеймга саёҳат

1888-йил августда[16][33] Карл Бензнинг рафиқаси Берта Бенз ўғиллари Эуген (15 ёш) ва Ричард (14 ёш) билан биргаликда эридан яширинча узунликдаги биринчи автомобилни ишга туширишган[34][35]. Ушбу тарихий саёҳатдан олдин автомобиллар босиб ўтган масофалар қисқа бўлиб, фақат автотранспорт воситаларининг синовдан ўтганини билдирган[33]. Митинг давомида саёҳатчиларни қийинчиликлар кутиб турарди, бироқ Берта улардан чиқиш йўлини топган. Сайтлардан бирида уларни кўтарилиш кутиб олган. Дорихоналар автомобил йўналиши бўйлаб ёқилғи қуйиш шохобчалари бўлиб хизмат қилган[36]. Бензга саёҳатнинг муваффақиятли якунланиши ҳақида телеграф қилинган[14][19]. Бертанинг саёҳати Карл Бензга автомобилнинг камчиликларини аниқлаш ва тузатишга ёрдам берган [37]. Пойга орқали Берта Бенз турмуш о'ртог'ини машинасини самарали реклама қилган, ички ёнув двигателли автомобилни ўзи бошқарган биринчи аёлга айланган[38][39].
Манбалар
- ↑ Шутуров Л. М.. Автомобили: Энциклопедия техники. Росмэн, 2007 — 7-бет. ИСБН 9785353004745.
- ↑ Якухин Виктор Григорьевич. Высокотехнологичные методы обработки металлов: учебн. пособие. МГИУ, 2008 — 12-бет. ИСБН 5276016488.
- ↑ 3,0 3,1 „Тҳе биртҳ оф тҳе аутомобиле. Бенз Патент Мотор Cар, тҳе фирст аутомобиле (1885 – 1886)“. Даимлер АГ. 2018-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
- ↑ Доналд МcФарлан, Норрис МcWҳиртер. Книга рекордов Гиннесса, 1991, 37-е изд, Гуиннесс, 1990 — 111-бет. ИСБН 9780851123745.
- ↑ Том Шерлоcк. Cолорадо'с Ҳеалтҳcаре Ҳеритаге: А Чронологй оф тҳе Нинетеэнтҳ анд Тwентиэтҳ Cентуриэс Волуме Оне — 1800-1899. иУниверсе, 2013 — 296-бет. ИСБН 1475980264.
- ↑ Петер Дрон. Тҳе Морган 3 Wҳеэлер: – баcк то тҳе футуре!. Велоcе Публишинг Лтд, 2015 — 15-бет. ИСБН 1845847636.
- ↑ Жоҳн Ламм, Ларрй Эдсалл, Стеве Сутcлиффе. 365 Спорц Cарс Ёу Муст Дриве. Моторбоокс, 2011 — 43-бет. ИСБН 0760340455.
- ↑ Грегорй Вотолато. Cар. Реактион Боокс, 2015 — 266-бет. ИСБН 9781780234595.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 „Бенз Патент Мотор Cар, 1886-1894“ (эн). Публичный электронный архив Мерcедес-Бенз. 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ Ниcолаэ Сфетcу. Тҳе Cар Шоw. Ниcолаэ Сфетcу, 2014 — 5-бет.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 Лученкова Елена, Мядель Александр. История науки и техники. Андоза:М: Литрес. ИСБН 5040115482.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Резько И.. 100 самых знаменитых автомобилей мира. Литрес, 2014 — 40—42-бет. ИСБН 9785457621077.
- ↑ 13,0 13,1 Жилл C. Wҳеэлер. Мерcедес Бенз, Ултимате Cарс Сет 2 Сериэс. АБДО, 2010 — 6-бет. ИСБН 9781617143991.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Кеннетҳ Э. Ҳендриcксон ИИИ. Тҳе Энcйcлопедиа оф тҳе Индустриал Револутион ин Wорлд Ҳисторй. Роwман & Литтлефиэлд, 2014 — 88—89-бет. ИСБН 9780810888883.
- ↑ „1886 то 2016: фром тҳе Бенз Патент Мотор Cар то тҳе семи-аутономоус неw Э-Cласс: 130 еарс оф тҳе аутомобиле“ (эн). Даимлер АГ (2016-йил 8-январ). 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-январ.
- ↑ 16,0 16,1 16,2 Медведев Михаил. 10 автомобилей, которые перевернули мир, 2000 экз, Астрель, 2012. ИСБН 9789852000444.
- ↑ Патент на изобретениэ автомобиля, Патенцчрифт Нр 37435 : Фаҳрзеуг мит Гасмоторенбетриэб, 2 ноября 1886
- ↑ Гиллес Боннафоус. „МЕРCЕДЕС Триcйcле“ (фр). Мотор Легенд. 2008-йил 4-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 13-ноябр.
- ↑ 19,0 19,1 19,2 Стевен Париссиэн. Тҳе Лифе оф тҳе Аутомобиле: Тҳе Cомплете Ҳисторй оф тҳе Мотор Cар. Маcмиллан, 2014 — 1—4-бет. ИСБН 9781466836235.
- ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 Лаwренcе Голдстоне. Дриве!: Ҳенрй Форд, Георге Селден, анд тҳе Раcе то Инвент тҳе Ауто Аге. Рандом Ҳоусе Публишинг Гроуп, 2016 — 34-бет. ИСБН 0553394193.
- ↑ 21,0 21,1 Золотов Антон Владимирович. Легковые автомобили. Росмэн, 2009 — 6-бет. ИСБН 5353037111.
- ↑ „Бенз Патентмоторwаген“ (де). Немецкий музей. 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ „Бенз Виcториа анд Вис-à-Вис, 1893-1900“ (де). Публичный электронный архив Мерcедес-Бенз. 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ „Тҳе 1886 Бенз патент мотор cар: тҳе wорлд’с фирст cар“ (эн). Мерcедес-Бенз. 2015-йил 18-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-ноябр.
- ↑ 25,0 25,1 Дан Неил. „Бефоре тҳе Румбле Сеат“ (эн). Лос Ангелес Тимес (2006-йил 21-июн). 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ Фабиан Мüллер. Даимлер-Бенз, Уллстеин-Бüчер, Аллгемеине Реиҳе. Уллстеин, 2000. ИСБН 9783548359465.
- ↑ Wиллиам П. Cрошер. А Геар Чронологй: Сигнифиcант Эвенц анд Датес Аффеcтинг Геар Девелопмент. Хлибрис Cорпоратион, 2014 — 119-бет. ИСБН 1499071191.
- ↑ Том Мерритт. Чронологй оф Теч Ҳисторй, 2012 — 29-бет. ИСБН 9781300253075.
- ↑ Ҳанс Реичардт, Тҳомас Бранденбург, Ҳартwиг Ҳуcкфелдт. Дас Ауто, Wас ист wас. ТЕССЛОФФ Верлаг, 1974 — 9-бет. ИСБН 9783788602932.
- ↑ 30,0 30,1 „Бенз патент мотор cар (Модел 3; 3 ҳп)“ (эн). Публичный электронный архив Мерcедес-Бенз. 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ 31,0 31,1 „Бенз патент мотор cар (Модел 3; 2.5 ҳп)“ (эн). Публичный электронный архив Мерcедес-Бенз. 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ 32,0 32,1 32,2 32,3 „Бенз патент мотор cар (Модел 1)“ (эн). Публичный электронный архив Мерcедес-Бенз. 2017-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-март.
- ↑ 33,0 33,1 Wинфриэд А. Сеидел. Лебенсфаҳрт эинес Эрфиндерс, 1-е изд, Вайнхайм: Диэсбач Медиэн, 2005 — 38, 43-бет. ИСБН 978-3936468298.
- ↑ „Бертҳа Бенз Мемориал Роуте э.В.: Деуцчландс неуэсте Фериэнстраßэ эҳрт эине Легенде. Прессемиттеилунг вом 14. Маи 2009“. 2014-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 4-май.
- ↑ „ЭРИҲ: Бертҳа Бенз Мемориал Роуте“ (эн). ЭРИҲ. 2011-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-ноябр.
- ↑ „Тҳе wорлд'с фирст филлинг статион“ (эн). Веб-сайт Мемориальной трассы имени Берты Бенц. 2015-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
- ↑ Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; но техт wас провидед фор рефс намедWелт - ↑ Жеан Франçоис Боузанқуэт. Фаст Ладиэс: Фемале Раcинг Дриверс 1888 то 1970. Велоcе Публишинг Лтд, 2009 — 11-бет. ИСБН 1845842251.
- ↑ Конрад Реиф. Фундаменталс оф Аутомотиве анд Энгине Течнологй: Стандард Дривес, Ҳйбрид Дривес, Бракес, Сафетй Сйстемс, Босч Профессионал Аутомотиве Информатион. Спрингер, 2014 — 2-бет. ИСБН 3658039728.