Ziyosfera

Betty Dubiner

Беттй Дубинер (ибронийча: בטי דובינר‎;) Канадада туғилган исроиллик бўлиб, янги Исроил халқи учун полиомиэлит эпидемиясига қарши вакцина олишда ва ногиронларга ёрдам бериш дастурларини ишлаб чиқишда муҳим рол ўйнаган. ııИленшил-Полио ташкилотиıı асосчиси, кейинчалик Исроил ногирон болалар ассоциацияси (ИЛАН) ва Исроил ногиронлар спорт марказига айланган. Дубинер 1988-йили Исроил жамиятига қўшган ҳиссаси учун Пресидентъс Аwард фор Волунтеэрисм мукофати билан тақдирланади.

Ёшлиги

Беттй Вивиан Зиммерман 1912-йил 3-июнда туғилган[1]. Унинг онаси Зиммерман туғилганда вафот этиб, отаси тез-тез сотувчи бўлиб саёҳат қилган. У Онтариода амакиси ва холаси қўлида тарбияланиб, Торонтода моделлик фаолиятини бошлаган. Никоҳдан олдин Ню-Ёркда яшаб, мода компаниясида харидор бўлиб ишлаган. 1935-йил 30-июнда Гамилтонда ўйинчоқ ишлаб чиқарувчи Самуэл Дубинерга турмушга чиқади[2]. Канадада эр-хотин фаол бўлиб, Эркин Фаластин учун Канада Лигасида иштирок этган[3].

Фаоллиги

1949-йили Сем Исроилда[4] пластмасса заводини очиб, 1950-йилда[5] Тел-Авивга доимий равишда кўчиб ўтишган. У ўзининг саноат ривожланишини йўлга қўйиб, экспорт қилинадиган товарларни жўнатиш учун қути ва контейнерлар ишлаб чиқарадиган завод очади[6]. Дубинер ўз компанияси учун контейнерлар ишлаб чиқади ва дизайнларидан бирига АҚШ патентини олган[7]. Келиши биланоқ, турмуш ўртоғи билан бирга Исроил маданияти ва тилини ўрганиш учун улпанга ёзилишади. Мактабда улар транзит чодир лагерлари ҳақида билиб олишиб, қишки бўрон вақтинчалик бошпаналарни ағдариб юборганида, дубинликлар лагерларга боришади[3]. Қочқинларни эса хавфсизроқ уй-жойларга олиб кетишган. Дубинер 1950-йилда полиомиэлит эпидемияси бошланиши билан Исроилда биринчи кўнгиллилар ташкилотини тузиб, 1952-йили касалликка чалинган одамларни даволашда ёрдам бериш учун Иленшил-Полио ташкилотини тузади[8][9]. У Исроилда полиомиэлитга қарши вакцинани, шунингдек, реабилитацияга ёрдам бериш учун ортопедик бракетларни олиб келиш учун мас’ул бўлган. Маблағ йиғиш ва кўнгиллиларни жалб қилиш билан қурбонларни даволаш учун ўқув марказларини ташкил этиб, уларнинг оилалари учун ресурсларни жалб қилади[8][10]. Дубинер 1958-йили ташкилот раҳбари сифатида Иленшил-полиомиэлитга қарши маблағ тўплаш учун ҳар йили „Марч оф Димес“ уюшмасини ўтказиб, кейинчалик Исроил ногирон болалар ассоциацияси (ИЛАН) деб ўзгартирилади[8]. ИЛАН бутун мамлакат бўйлаб тарқалади ва 1988-йилга келиб 70 та жойда ишлайди[10]. У шол бўлган болалар учун ёзги лагерлар ва спорт тадбирларини ўтказиб, Гершон Ҳуберман доимий муассаса қуриш режасини ўйлаб топган[11]. 1960-йили ногирон болалар ва катталар учун дам олиш ва терапевтик марказ сифатида хизмат қилиш учун Рамат Ган шаҳрида Белла ва Самуэл Спеwаcк спорт марказини яратишга киришади[5]. 1967-йили Олти кунлик уруш пайтида Дубинер ҳукуматнинг илтимосига биноан меҳмонхоначилар ва уй эгаларини уюшмада қатнашган учувчиларни турар жой билан таъминлаш учун ёллашда ёрдам берган. Ҳукумат уларнинг асосий турар жойларининг нишонга айланишидан қўрққанлиги сабабли, ҳарбий об’эктлардан узоқда хавфсиз бошпана топиш керак бўлган[12]. Дубинер 1988-йили Исроилнинг ногиронлар жамияти номидан қилган ишини эътироф этган ҳолда Пресидентъс Аwард фор Волунтеэрисм лауреати бўлган. Ўша йили Монреалда жойлашган ИЛАНнинг Канададаги филиали Қуддусдаги ногирон ёшлар учун уй қуриб, Ҳаифа яқинида болалар боғчасини қуриш учун маблағ тўплаган[10]. Дубинер 1993-йилда эри вафотидан сўнг, Исроилнинг ривожланиш тарихига оид ўн учта китобни таҳрир қилади[12]. У ўзининг „Исроил тарихининг энг тўлиқ архиви“ тўпламини Ариэл университетига совға қилади[3].

Ўлими

Дубинер 2008-йили 15-февралда Исроилнинг Тел-Авив шаҳридаги Наҳалат Йитзҳак маҳалласида вафот этиб, Наҳалат Йитзҳак қабристонига дафн қилинган[8]. 2008-йил март ойида Дубинернинг Исроил ногирон фуқаролари учун дастурларни ишлаб чиқишга қўшган ҳиссасини шарафлаш мақсадида таниқли меҳмонлар, ИЛАН ходимлари ва кўнгиллилар иштирокида хотира маросими ўтказилади[13].

Манбалар

Иқтибослар

  1. ↑ Бразилиан Иммигратион Реcордс 1940, с. 200.
  2. ↑ Беит Ҳатфуцот Датабасес 1996.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Cашман 2008.
  4. ↑ Тҳе Оттаwа Жоурнал 1951, с. 10.
  5. ↑ 5,0 5,1 Ҳирсчберг 1960, с. 15.
  6. ↑ Салпетер 1957, с. 2.
  7. ↑ У.С. Патент Реcордс 1949.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Неwс1 2008.
  9. ↑ Фриэдман 2009.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Тҳе Cанадиан Жеwиш Неwс 1988, с. 14.
  11. ↑ קרייטמן 1999.
  12. ↑ 12,0 12,1 ИЛАН ин Энглиш 2008, с. 42.
  13. ↑ ИЛАН ин Энглиш 2008, с. 43. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Betty_Dubiner" dan olindi