Биэб ил-Белт (таржимаси „Шаҳар дарвозаси“) — Малтанинг Валлетта шаҳрига кираверишда жойлашган дарвоза. Сайтда жойлашган бешинчи дарвоза бўлган ҳозирги дарвоза 2011—2014-йиллар орасида италиялик архитектор Рензо Пиано дизайни бўйича қурилган.

Биэб ил-Белт

Биэб ил-Белт дарвозаси (2019)
Умумий маълумот
Мақоми Дарвоза
Шаҳар Валлетта
Мамлакат Малта
Координаталар 35°53′46″Н 14°30′33″Э / 35.89611°Н 14.50917°Э / 35.89611; 14.50917
Қурилиши бошланган 2011-йил
Қурилиши тугаган 2014-йил
Эгаси Малта ҳукумати
Техник ҳолати
Материал Оҳактош ва пўлат
Дизайн ва конструксия
Муҳандис Рензо Пиано

Жойлашуви

Биэб ил-Белт дарвозасига олиб борадиган кўприк (1910)

Шаҳар дарвозаси Порта Реаледа, Валлетта қуруқлик фронтининг марказида жойлашган бўлиб, Авлиё Жамес ва Авлиё Жоҳн кавалерлари ўртасида қурилган[1]. Валлеттанинг чуқур ариғидан ўтган кўприк дарвозага олиб боради. Дарвоза дастлаб кувр порти, чуқур ариқ ва Авлиё Мадлен лунеттеси деб номланувчи лунетте билан ҳимояланган[2]. Британия ҳукмронлиги даврида лунетте бузиб ташланган ва ариқнинг бир қисми тўлдирилган.

Дарвоза Валлеттанинг асосий кўчаси бўлган Республика кўчасининг (малтача: Триқ ир-Репубблика) бошланишини белгилайди. У шаҳарнинг қарама-қарши томонидаги Форт Сент-Элмогача боради. Шаҳар дарвозаси яқинидаги бинолар орасида Парламент уйи, Қироллик опера театри харобалари ва Биэб ил-Белт савдо маркази мавжуд. Авлиё Жамес кавалери ва Авлиё Жоҳн кавалери дарвозанинг иккала томонида, мос равишда парламент уйи ва савдо маркази яқинида жойлашган.

Биэб ил-Белт дарвозаси шаҳарга олиб борадиган учта кириш йўлидан бири бўлиб, қолганлари шаҳарнинг ғарбий ва шарқий чеккаларида жойлашган Марсамхетт дарвозаси ва Дел Монте дарвозаси ҳисобланади[3]. Марсамхетт дарвозаси ХХ аср бошларида бузиб ташланган, Дел Монте дарвозаси эса 1885-йилда Викториа дарвозаси билан алмаштирилган[4].

Ёдгорлик

2014-йил октябр ойида Гироламо Кассар майдонида, автобус бекатига яқин жойда Проспеттива номли санъат асари очилган. У Валлеттага кираверишда жойлашган бешта дарвоза элементларини ўз ичига олади ва меъмор Чрис Бриффа томонидан ишлаб чиқилган. Санъат асари Валлеттанинг 2018-йилда Европа маданияти пойтахти этиб сайлангани хотирасига бағишланган[5].

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „Порта Реале Cуртаин – Валлетта“. Натионал Инвенторй оф тҳе Cултурал Пропертй оф тҳе Малтесе Исландс (2013-йил 28-июн). 2015-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган.
  2. ↑ „Адванcед Дитч – Валлетта“. Натионал Инвенторй оф тҳе Cултурал Пропертй оф тҳе Малтесе Исландс (2013-йил 28-июн). 2015-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ Зуccагни-Орландини, Аттилио. Cорографиа фисиcа, сториcа э статистиcа делл'Италиа э делле суэ исоле (Италиан). прессо гли эдитори, 1842 — 685-бет. 
  4. ↑ Серраcино, Жосепҳ. „Даwра културали мал-Порт ил-Кбир“ (2017-йил 16-декабр), с. 23.
  5. ↑ „Валлетта инсталлатион реcаллс cитй'с гатес анд cелебратес тҳе cитй оф cултуре“. Тимес оф Малта (2014-йил 6-октябр). 2016-йил 7-мартда асл нусхадан архивланган.