Big Cat, Little Cat
Big Cat, Little Cat (tarjimasi: Katta mushuk, kichik mushuk) — 2017-yilda yozuvchi va rassom Elisha Cooper tomonidan yaratilgan bolalar uchun rasmli kitob. Asar Macmillan Books nashriyotining sho‘ba korxonasi Roaring Brook Press tomonidan nashr etilgan. Hikoyada katta, oq mushuk yangi oila a’zosi bo‘lgan kichik, qora mushukni iliq kutib oladi. Vaqt o‘tib, oq mushuk o’ladi va bu bu holat yana yangidan boshlanadi: oila yangi mushukchani qabul qiladi. Cooper ushbu hikoyani yozishga o‘z oilasida shunga o‘xshash voqea yuz bergani ilhom manbai bo‘lganini aytgan. Tanqidchilar kitobni, ayniqsa, illyustratsiyalarining soddaligi va hissiy chuqurligi uchun yuqori baholashgan. Ularning fikricha, Cooperning bitta rangdagi rasmlari hikoyaning mazmunini yanada kuchaytirgan. Bu uslub avvalgi Cooper asarlaridagi odatiy rangli va tafsilotli rasmlardan farq qiladi. Kitob keng ijobiy sharhlar olgan va 2018-yilda Caldecott Honor mukofoti bilan taqdirlangan.
| Muallif(lar) | Elisha Cooper |
|---|---|
| Mamlakat | Amerika Qoʻshma Shtatlari |
| Til | inglizcha |
| Janr(lar)i | Rasmli kitob |
| Nashr etilgan sanasi | 2017-yil 14-mart |
| Nashriyot | Roaring Brook Press, Macmillan |
| Sahifalar soni | 32 |
| Mukofot(lar) | Caldecott Medal, Charlotte Zolotow Award (yuqori baholangan) |
| ISBN | 978-1-62672-371-9 |
| OCLC | 1023776336 |
| Veb-sayt | elishacooper.com |
Syujeti
Bir oilaning yagona oq mushugining yolg‘izligi bir kuni uyga yangi kichik qora mushuk kelishi bilan barham topadi. Oq mushuk yangi kelgan mitti mushukchani mehr bilan kutib oladi. Vaqt o‘tishi bilan ular birga ulg‘ayishadi, lekin bir kuni oq mushuk o’ladi. Oila a’zolari va qora mushuk uni chuqur qayg’u bilan eslaydi. Oradan vaqt o‘tib, bir kuni oila yangi oq mushukchani uyga olib keladi. Shunday qilib, hayot sikli yana yangidan boshlanadi.
Yozish va illyustratsiyalar
Kitobdagi illyustratsiyalar soddaligi bilan ajralib turadi, biroq ularda muayyan ritm ham mavjud[1][2][3][4]. Qora-oq rangdagi bu illyustratsiyalar Cooper uchun uslubiy jihatdan yangilik boʻlib, Publishers Weekly nashri ularni yapon rassomi ishlariga oʻxshatgan[3][5][6]. Cooper, The Horn Book Magazine uchun yozgan Martha Parravanoning soʻzlari bilan aytganda, „harakat energiya va shaxsiyatga toʻla obrazlarni yaratish“ maqsadida qalin, dadil chiziqlardan foydalangan[7]. Asosan monoxrom tarzda chizilgan rasmlar orasida bir nechta rangli fonli sahifalar ham mavjud – ularning aksari sariq, bittasi esa kulrang[3][1]. Kirkus Reviews taʼkidlaganidek, bu fonlar mushuklarning hissiy holatini aks ettiradi[1].
Yaratilish tarixi va nashr
Elisha Cooper ushbu kitobni yozishga shaxsiy hayotiy tajribalaridan ilhom olgan. U bolaligida fermer xo‘jaligida ulg‘aygan va hayvonlarning hayot sikliga — ularning ketishi va yangilarining paydo bo‘lishiga o‘rganib qolgan[8]. Ulg’aygach, Cooper oilasi bilan ikki mushukni asrab oladi. Oradan bir necha yil o‘tib, mushuklardan biri o’lgan. Shunda Cooper qizining bolaligida o‘zi kabi o‘lim tushunchasiga ko‘p duch kelmaganini payqadi[9].
Cooper kitobni bir vaqtda ham yozib, ham suratlarini chizgan, chunki u so‘zlar va tasvirlarning uyg‘unligini “bir-birini kuchaytiradigan yaxshi jamoa o‘yinchilari”ga o‘xshatadi[9]. U odatda akvarel bilan chizadi, ammo Big Cat, Little Cat mavzusi uchun monoxrom uslub ko‘proq mos deb hisoblagan[9]. Kitobni yaratishda u Kevin Henkesning Kitten's First Full Moon nomli Caldecott mukofotiga sazovor asaridan ilhom olgan. Bu ikki kitob mavzu va vizual uslub jihatidan o‘xshash[9][3]. Big Cat, Little Cat 2017-yil 14-mart kuni Roaring Brook Press (Macmillan Children’s Publishing Group tarkibidagi nashriyot) tomonidan nashr etilgan[1].
Kitobxonlar tomonidan qabul qilinishi va mukofotlar
Kitob tanqidchilar tomonidan yuqori baholandi. Booklist uchun yulduzli sharh yozgan Lolly Gepson shunday tushuntirdi: „Cooper, shubhasiz, mushuklarning xatti-harakatlarini chuqur tushunadi va sevadi, bu uning mushuklarning dam olayotgani va turli holatlarini tasvirlashida yaqqol koʻrinadi“[10]. Shuningdek, kitob The Bulletin of the Center for Childrenʼs Books[6], Kirkus Reviews[1], The Horn Book Magazine[7], Publishers Weekly[4] va School Library Journalda ham yulduzli sharhlar oldi. School Library Journalda kutubxonachi Paige Mellinger asarni „uy hayvonlarining hayot sikliga nisbatan muloyim va mehribona qarash“ deb taʼrifladi[2].
Rasmlar 2018-yilgi Caldecott Honor mukofotiga sazovor boʻldi. Mukofot qoʻmitasi kitobning „oddiy va quvonchli kundalik hayot tartiblari orqali ikki doʻst mushukning bir-biriga chuqur bogʻlangan hayotini va ulardan birining yoʻqotilishining taʼsirini koʻrsatganini“ alohida qayd etdi.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Big Cat, Little Cat“. Kirkus Reviews. 84-jild, № 23. December 1, 2016.
- ↑ 2,0 2,1 Mellinger, Paige (February 2017). „Big Cat, Little Cat“. School Library Journal. 63-jild, № 2.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Robinson, Lolly „Big Cat, Little Cat“. Calling Caldecott (2017-yil 21-sentyabr). Qaraldi: 2019-yil 10-may.
- ↑ 4,0 4,1 „Big Cat, Little Cat“. Publishers Weekly. 264-jild, № 49. December 2017. 21-bet.
- ↑ Danielson, Julie; Jonker, Travis (2017-07-11). „The Year in Pictures“. The Horn Book Magazine. 94-jild, № 4. 42–46-bet.
- ↑ 6,0 6,1 Stevenson, Deborah (2017). "Big Cat, Little Cat by Elisha Cooper (review)"]. The Bulletin of the Center for Children's Books 70 (6): 262. doi:10.1353/bcc.2017.0094. https://muse.jhu.edu/article/646026.
- ↑ 7,0 7,1 Parravano, Martha V. (2017). „Big Cat, Little Cat“. The Horn Book Magazine. 93-jild, № 2. 66–67-bet.
- ↑ Cooper, Elisha „Big Cat, Little Cat - Books“. www.elishacooper.com. 2018-yil 29-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 10-may.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 „Interview with Elisha Cooper“ (en-US). Cybils Awards (2018-yil 3-aprel). Qaraldi: 2019-yil 10-may.
- ↑ Gepson, Lolly „Big Cat, Little Cat.“. Booklist Online (2017-yil 1-yanvar). Qaraldi: 2019-yil 10-may.