Bilbo Baggins
Билбо Баггинс (Вестронча: Билба Лабинги) — Ж. Р. Р. Толкиэннинг 1937-йилда ёзилган „Ҳоббит“ романининг бош қаҳрамони ва персонажи, „Узуклар ҳукмдори“ асарининг ёрдамчи қаҳрамони ҳамда Толкиэннинг Ўрта ер ҳақидаги кўплаб асарларининг (Фродо Баггинс билан бирга) хаёлий ҳикоячисидир. „Ҳоббит“да у сеҳргар Гандалф томонидан Тҳорин Эманқалқон ва унинг гномлар гуруҳига аждодларидан қолган уй ҳамда хазинани аждарҳо Смаугдан қайтариб олишда ёрдам бериш учун танлаб олинади.
| Билбо Баггинс | |
|---|---|
| „Ўрта Ер“ образи | |
| Илк бора кўринган | Ҳоббит |
| Муаллиф(лар) | Ж. Р. Р. Толкиэн |
| Умумий маълумотлар | |
| Тўлиқ исми | Билбо Баггинс |
| Ирқи | Хоббит |
| Жинси | Эркак |
| Оиласи | Белладонна Тоок (онаси); Бунго Баггинс (отаси) |
| Алоқадор бошқа образ(лар) | Фродо Баггинс (амакиваччаси) |
| Қариндошлари | Геронтиус Тоок (бобоси) |
| Келиб чиқиши | Шир |
Билбонинг Ширдаги ҳаёт тарзи, тамаки ва почта хизматининг мавжудлиги каби хусусиятлар билан белгиланиб, Виктория давридан Эдвард давригача бўлган инглиз ўрта синфи ҳаётини ёдга солади. Бу гномлар ва элфларнинг анча қадимий дунёсига мос келмайди. Толкиэн Билбо образини дизайнер Wиллиам Морриснинг Исландияга қилган саёҳатларига асосланиб яратганга ўхшайди. Моррис уй шинамлигини яхши кўрган, аммо саргузаштли саёҳати давомида руҳан ўсган. Билбонинг саёҳати донолик ва эзгулик йўлида ўсишни кўрсатувчи „муқаддас зиёрати“ ҳамда бутунликка эришиш сари психологик саёҳат сифатида талқин қилинган.
Билбо „Ҳоббит“ ва „Узуклар ҳукмдори“ асарларининг кўплаб радио ва филм мослаштиришларида ҳамда уларга асосланган видеоўйинларда пайдо бўлган.
Кўриниш берган жойлари
Ҳоббит
„Ҳоббит“ асарининг бош қаҳрамони Билбо Баггинс ўзининг тинч-осуда ўрта ёш даврини ўтказаётган ҳоббитдир. У ўзининг дастлабки эътирозларига қарамай, афсунгар Гандалф ва сургундаги қироллари Тҳорин Эманқалқон бошчилигидаги 13 нафар гномнинг тавсияси билан „ўғри“ сифатида ёлланади. Гномлар гуруҳи Ёлғиз тоғни ва унинг хазиналарини аждарҳо Смаугдан қайтариб олиш мақсадида сафарга отланишган. Бу саргузашт Билбо ва унинг ҳамроҳларини ёввойи табиат бағри бўйлаб, элфларнинг паноҳгоҳи бўлмиш Ривенделлга, Туманли тоғлар оша олиб ўтади. У ерда Билбо гоблинлардан қочиб қутулиб, Голлумга дуч келади ва сеҳрли узукни қўлга киритади. Унинг саёҳати варглар, гоблинлар ва оловдан омадли қочиб қутулиш, қиёфасини ўзгартирувчи Беорннинг уйига бориш, қоронғу Миркwоод ўрмони орқали ўтиш, Узун кўл ўртасидаги Кўл шаҳарга етиб бориш ва ниҳоят Тоғнинг ўзига етиб бориш билан давом этади.
Ўғри сифатида Билбо аждаҳонинг инига элтувчи махфий йўлак бўйлаб пастга юборилади. У олтин косани ўғирлаб, уни гномларга қайтариб олиб келади. Смауг уйғонади ва ўғирликни ҳамда очилган йўлакдан келаётган совуқ ҳаво оқимини дарҳол пайқайди. У учиб чиқиб, эшик ташқарисидаги гномларни деярли тутиб олади ва уларнинг пониларини еб қўяди. Билбо ва гномлар йўлак ичига яширинишади. Билбо яна кўпроқ нарса ўғирлаш учун Смаугнинг инига қайта тушади, аммо аждаҳо энди ярим уйғоқ эди. Сеҳрли узугини тақиб олган Билбо кўринмас бўлади, бироқ Смауг уни дарҳол ҳидлаб топади. Билбо Смауг билан жумбоқли суҳбат қуради ва аждаҳонинг зирҳида ҳақиқатан ҳам тирқиш борлигини пайқайди. У йўлак бўйлаб юқорига югураётиб, аждаҳонинг оловидан омон қолади ва гномларга Смаугнинг зирҳидаги тирқиш ҳақида айтиб беради. Кекса бир қорачайка у айтган гапларни эшитиб қолади ва буни Лаке-тоwндаги Бардга айтиш учун учиб кетади.
Смауг Лаке-тоwн Билбога ёрдам берганини тушуниб етади ва шаҳарни вайрон қилиш учун учиб кетади. Ҳужум пайтида Смауг ўлдирилгач, гномлар Ёлғиз тоғни қайта қўлга киритишади ва аждаҳонинг хазинасини кўл одамлари ёки ўрмон элфлари билан бўлишишдан бош тортиб, Билбони даҳшатга солишади. Билбо Тҳорин оиласининг энг қимматбаҳо ёдгорлиги бўлган Аркенстоне тошини топиб олади, лекин уни яширади. Тҳорин ўз қариндоши Дáинни гномлар қўшинини бошлаб келишга чақиради. Тҳорин ва унинг гномлари тоғ зали кириш қисмини мустаҳкамлайдилар ҳамда ўрмон элфлари ва кўл одамлари томонидан қамал қилинадилар. Билбо урушнинг олдини олиш учун Аркенстонени тўлов эвазига беришга ҳаракат қилади, аммо Тҳорин унинг бу ҳаракатини хиёнат деб билади ва Билбони ҳайдаб юборади. Дáин етиб келади ва гномлар қўшини элфлар ва одамлар қўшинларига қарши рўбарў келади. Жанг бошланганда, Смауг ўлганидан хабар топган улкан гоблинлар ва варглар қўшини тоғни эгаллаш учун етиб келади. Элфлар, одамлар ва гномлар қўшини Бургутлар ҳамда Беорн ёрдамида гоблинлар ва варгларни мағлуб этади. Тҳорин ўлим хавфи даражасида яраланади, аммо вафот этишидан олдин Билбо билан ярашиб олади. Билбо ўз улушига тушган хазинадан фақат озгина қисмини қабул қилади, гарчи бу барибир Шир ҳоббити учун жуда катта бойлик ҳисобланса-да. Билбо Ширдаги уйига қайтиб келгач, унинг ўлганига ишонган бир қанча қариндошлари унинг уйи ва мол-мулкига эгалик қилишга уринаётганини кўради.