Bilimlar kuni

Билимлар куни. Бу – янги ўқув йилининг бошланиш санаси! Таълим, илм-фан ва маърифатга юксак эътиборни ифода этувчи муҳим кун. Шу куни, барча таълим (мактаб, академик лицей, касб-ҳунар коллежи ва олий-таълим) муассасаларида илк қўнғироқ чалиниб, тантанали тадбирлар ўтказилади. Мактаб остонасига илк бор қадам қўяётган 1-синф ўқувчиларига “Президент совғалари” топширилади. Ўқув йилининг илк дарси анъанавий тарзда “Мустақиллик дарси” ва “Тинчлик дарси” билан бошланади.

Билимлар куни
Бошқа номлари	1-қўнғироқ
Тури	Миллий байрам
Аҳамияти	Янги ўқув йилининг бошланиш санаси! Таълим, илм-фан ва маърифатга юксак эътиборни ифода этувчи муҳим кун.
Сана	2-сентябр

Тарихи

Билимлар куни анъанаси 1984-йилдан бошланган. Ўшандан буён “Билимлар куни” сифатида нишонланади. Ҳозирги вақтга келиб, 1-сентябр – Ўзбекистон Республикаси Мустақиллиги куни бўлгани сабабли “Билимлар куни” 2-сентябрда байрам қилинади. Айрим ҳолларда ҳафтанинг дам олиш кунларига қараб ўзгариши мумкин бўлса-да, “Билимлар куни” анъанаси ўз аҳамиятини сақлаб келмоқда.

Ўтказиладиган тадбирлар

Тантаналар Ўзбекистон Республикаси Давлат мадҳиясининг янграши ва Давлат байроғини кўтариш маросими билан бошланади. Шундан сўнг мактаб раҳбарияти, устозлар ва фахрий меҳмонларнинг табрик сўзлари тингланади. Тадбир доирасида “Биринчи қўнғироқ” маросими ўтказилади, шунингдек, “Мустақиллик дарси” ёки маънавий-маърифий очиқ дарслар ташкил этилади. 1-синф ўқувчиларига “Президент совғалари” топширилади. Ўқувчилар шеърхонлик қилади, куй-қўшиқлар янграйди ва рақс гулдасталари тақдим этилади. Тадбир якунида устозларга эҳтиром рамзи сифатида гуллар тақдим қилинади.

“Президент совғаси”

Давлат дастури асосида ҳар йили анъанавий тарзда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (аввалги Халқ таълими вазирлиги) томонидан давлат бюджети маблағлари ҳисобига ташкиллаштирилади. Мазкур тўплам 1-синф ўқувчиларини зарур ўқув қуроллари билан таъминлашга қаратилган бўлиб, унинг таркибига жами 12 турдаги ўқув анжомлари киради. Булар – ўқувчи сумкаси, 12 дона дафтар, расм дафтари, акварел бўёқлари, рангли қоғоз, қаламдон, шарикли ручка, рангли қаламлар, 2 дона оддий қалам, пластилин, елим ва 2 дона ўчирғич<. Ушбу тўплам ўқувчиларнинг янги ўқув йилини муносиб кутиб олиши, дарс машғулотларини зарур ўқув анжомлари билан бошлаши, таълим олишга қизиқиш ва иштиёқини оширишга хизмат қилади.

“Биринчи қўнғироқ”

Боланинг мактабга илк қадам қўйиши ва унинг билим олишга киришишини билдирадиган расмий маросим. Унга ота-она ва боланинг ўзи олдиндан тайёргарлик кўради. 1-синф ўқувчилари учун “Биринчи қўнғироқ” (“Салом, мактаб!”) байрамини уюштириш анъанага айланган. Ҳозирги вақтга келиб, 1-сентябр Мустақиллик куни бўлгани учун “Билимлар куни” 2-сентябрда нишонланмоқда. Бошланаётган ўқув йилида мактабни битирувчи синфнинг аълочи ўқувчиларидан бири болаларни “Биринчи қўнғироқ” байрами билан табриклаб, 1-синф ўқувчиларига тантанали равишда “Билим калити”ни топширади. 1-синф ўқувчиларидан бири қўнғироқ чалади. Биринчи қўнғироқнинг чалиниши рамзий маънога эга бўлиб, 1-синф ўқувчилари ҳаётида янги давр бошланганини билдиради. Қўнғироқдан сўнг битирувчи синф ўқувчилари 1-синф ўқувчиларини ўзлари ўқиган синф хонасига олиб бориб, парталарга ўтқизади.

“Билим калити”

Мактаб битирувчилари томонидан 1-синф ўқувчиларига тантанали равишда топшириладиган рамзий белги. У илм-маърифат ва таълим олами эшикларини очиш ғоясини ифода этади. Мазкур рамз болаларнинг билим оламига илк қадам қўйганини, улар учун илм-фан ва маърифат эшиклари очилганини ва келажак сари эзгу интилиш йўли бошланганини англатади.

“Мустақиллик дарслари”

Ўзбекистондаги таълим муассасаларида 1991-йилдан жорий қилинган ўқув машғулотлари. Ўқувчи ва талабаларга Ўзбекистон Республикаси истиқлоли учун кураш тарихи, унинг мазмун-моҳияти, бунёдкорлик ғоялари, ҳозирги куни, истиқболи тўғрисида аниқ ва мукаммал билимлар беришга бағишланган. Ўзбекистоннинг барча умумий ўрта таълим мактаблари, олий ҳамда ўрта махсус ва ўрта касб-ҳунар ўқув юртларида янги ўқув йилнинг биринчи дарси ҳар йили 2-сентябрда “Мустақиллик дарслари” билан бошланади. Улар махсус режа ва дастур асосида олиб борилади. “Мустақиллик дарслари”нинг ўқув дастурларига киритилиши ёшлар онгида мафкуравий бўшлиққа ўрин қолдирмаслик, уларда ғоявий, мафкуравий иммунитетни шакллантириш, ёш авлодни жамият олдидаги ўз вазифаларини фидойилик билан амалга оширишга йўналтириш имконини беради.