Ziyosfera

Birjand

Биржанд[1] (форсча: بیرجند‎‎, шунингдек, Бīржанд ва Бирджанд номи билан романизация қилинган)[2] — Эроннинг Жанубий Хуросон вилоятининг маркази. Шаҳар ўзининг заъфарон, зирк, жужубе ва қўлда тўқилган гилам экспорти билан машҳур[3]. Биржанд 2013-йилда 187 020 аҳолига эга эди[4].

Биржанд
Шаҳар
Eron
Байроқ
Мамлакат Эрон
Асос солинган ХИИИ аср
Вақт минтақаси УТC+3:30 ИРСТ

Тарихи

Биржанддаги казаклар, тахминан 1909-йил.

Тарихий адабиётларда шаҳар ҳақидаги илк маълумот Ёқут Ҳомавийнинг (ХИИИ аср) машҳур „Можем Алболдан“ китобида учрайди. Унда Биржанд Қоҳистондаги энг гўзал шаҳар сифатида келтирилган. Бундан олдин Биржанд шаҳар сифатида эмас, балки қишлоқ бирлашмаси сифатида катта ва муҳим ўринга эга бўлган. Бироқ Биржанд географик ҳудуди Биржанд шаҳри пайдо бўлишидан анча олдин ўзининг тарихий ва сиёсий аҳамиятига эга эди[5].

Иқлими

Биржанд совуқ ярим қурғоқчил иқлимга эга (Кöппен иқлим таснифи БСк). Кундузги ва тунги ҳарорат ўртасида сезиларли фарқ бор. Ёғингарчилик асосан қиш ва баҳор ойларида кузатилади.

Давлат хизматлари

Муниципалитет

1310-йилда Ҳаким Назарий мақбараси ёнида Биржанд муниципалитети очилиб, 12 нафар ходим билан фаолиятини бошлаган. Биржанднинг биринчи ҳокими жаноб Афшар бўлиб, олти йил ҳокимлик қилган[6].

Университети

1975-йилда доктор Муҳаммад Ҳасан Ганжидан сўнг Ассадоллоҳ Алам вақф солиғидан тўпланган пулга Биржанд олий таълим институти ташкил этилди. Ушбу университет математика, физика ва кимё йўналишлари бўйича 120 талабани қабул қилиш билан бошланган ва ҳозир расман Биржанд университети сифатида танилган[7].

Аэропорти

Биржанд шаҳри ва мамлакат шарқидаги сиёсий ва ҳарбий вазият туфайли шаҳар шимолидаги 150 гектар майдонда Биржанд аэропорти ташкил этилган[8][9].

Божхона

Ҳиндистон ва Афғонистон субконтинентига товарларни ташиш, экспорт қилиш ва импорт қилишни осонлаштириш учун Биржанд божхона бошқармаси ташкил этилган. Бу божхона ўз фаолиятини Дареҳ ва Гезик божхона бўлинмалари билан бошлаган[10].

Имом Ризо касалхонаси

Боғи Анорий номи билан машҳур бўлган Алам оиласига тегишли ер ва вақфлардан бирида Имом Ризо касалхонаси ташкил этилган. Бу шифохона Биржанд шаҳридаги беморлардан ташқари, Хуросон вилоятининг жанубий шаҳарларидаги бошқа беморларни ҳам қабул қилган[11].

Таълим

Айрим манбаларда ХИХ аср ўрталарида Биржанддаги Шокатия мактаби Теҳрондаги Дорилфунун билан бирга Эрондаги биринчи замонавий давлат олий таълим мактаблари бўлган.

Шаҳарда қуйидаги университетлар ва илмий муассасалар мавжуд:

  • Биржанд университети [12]
  • Биржанд Технология Университети [13]
  • Биржанд тиббиёт фанлари университети [14]
  • Паяме Нур университети [15]
  • Биржанд Исломий Азад университети [16]
  • Амалий фан ва технология университети (жанубий Хуросон филиали)
  • Тарбиати Муаллим академияси
  • Амузеши Али академияси
  • Амузеши Мудириат Долатй академияси
Биржанднинг баланддан кўриниши, 2006-йил

Таниқли одамлар

  • Абд ал-Али ал-Биржоний ХВИ аср фалакшунос олими
  • Ҳаким Незари Қуҳестоний
  • Ибн Ҳессам Хусфий
  • Амир Шокат Ул-Молк Алам
  • Амир Али Хон Шейбани ПҳД, Зоб Аҳан Эсфаҳан (Эсфаҳан Стеэл Cомпанй) асосчиси ва биринчи бош директори
  • Сайид Муҳаммад Тадайён
  • Асадоллоҳ Алам Паҳлавийлар сулоласи даврида Эрон бош вазири
  • Саййид Ғулом Ризо Саидий ёзувчи
  • Муҳаммад Хаггоу бастакор
  • Сима Бина Эрон миллий мусиқаси хонандаси
  • Аҳмад Камяби Маск ёзувчи ва таниқли театр олими
  • Муртазо Ҳассанпур биринчи эронлик эркак ҳамшира
  • Муҳаммад Ҳасан Ганжи географ
  • Муҳаммад Исмоил Резвоний тарихчи
  • Муҳаммад Ризо Ҳафизния
  • Ғулом Ҳусайн Шокоуэй
Биржанддан 5 км жанубда жойлашган Банд Дарреҳ
  • Казем Мотамаднежад
  • Шоҳ Сайид Али Казими Паҳлавийлар сулоласи даврида Моуд ва Биржанддаги раҳбар
  • Муҳаммад Ҳусайн Оятий
  • Сайид Ҳасан Таҳамий
  • Ардалан Шожа Кавеҳ актёр

Манбалар

  1. ↑ Нагҳизадеҳ, Моҳаммад Садегҳ; Насери, Моҳсен; Ферейдуни, Моҳаммад; Зиаээ, Масоуд; Тане, Абдолгҳадер; Сафари, Ҳамидреза; Маҳавар, Неда; Маҳдави, Роя; Анани Сараб, Гҳоламреза (2018-04-01). „Сингле Нуcлеотиде Полйморпҳисм оф тҳе Интерферон-γ Гене (ИФН-γ +874 Т/А) анд тҳе Прогносис оф Ҳепатитис Б Инфеcтион“. Жоурнал оф Медиcал Миcробиологй анд Инфеcтиоус Дисеасес. 6-жилд, № 2. 43–47-бет. дои:10.29252/жоммид.6.2.3.43. ИССН 2345-5349.
  2. ↑ Биржанд cан бе фоунд ат ГЕОнет Ном Сервери, ат тҳис линк, бй опенинг тҳе Адванcед Сеарч бох, энтеринг "-3056455" ин тҳе "Униқуэ Феатуре Ид" форм, анд cлиcкинг он "Сеарч Датабасе".
  3. ↑ „Cитиэс ин Иран: 2005 Популатион Эстиматес“. Монгабай.cом.
  4. ↑ „Арчивед cопй“. 2007-йил 11-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-феврал.
  5. ↑ Ресеарч артиcлес cоллеcтион (арчаэологй, анcиэнт инсcриптионс): Лакҳ-Мазар, Биржанд.
  6. ↑ „Неw Паге 1“ (2008-йил 21-ноябр). 2008-йил 21-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-январ.
  7. ↑ „Университй оф Биржанд“ (эн). Университй оф Биржанд. Қаралди: 2022-йил 31-январ.
  8. ↑ Флигҳтрадар24. „Ливе Флигҳт Траcкер - Реал-Тиме Флигҳт Траcкер Мап“ (эн). Флигҳтрадар24. Қаралди: 2022-йил 31-январ.
  9. ↑ „فرودگاهها“ (2008-йил 2-март). 2008-йил 2-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-январ.
  10. ↑ „برخى از گياهان داروئى شهرستان بيرجند و خواص درمانى آنها“ (2008-йил 21-ноябр). 2008-йил 21-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-январ.
  11. ↑ „Неw Паге 1“ (2008-йил 21-ноябр). 2008-йил 21-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-январ.
  12. ↑ „دانشگاه بیرجند - نگین آموزش عالی شرق کشور“. 2010-йил 1-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-декабр.
  13. ↑ „دانشگاه صنعتی بیرجند | تنها دانشگاه صنعتی شرق کشور“. 2020-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-декабр.
  14. ↑ „دانشگاه علوم پزشکی بیرجند“. 2007-йил 10-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-декабр.
  15. ↑ „سامانه خدمت دانشگاه پیام نور استان خراسان جنوبی“. www.скпну.аc.ир. 2020-йил 5-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 10-апрел.
  16. ↑ „Исламиc Азад Университй оф Биржанд (ММД)“. 2006-йил 24-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 28-июл. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Birjand" dan olindi