Saqoqushlar: Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Automatic taxobox | |||
| name = Saqoqushlar | |||
| fossil_range = Late [[Eocene]]-Recent, {{fossilrange|37.17|0}}<ref name="Louchart2010">{{jurnal manbasi |author1=Louchart, Antoine |author2=Tourment, Nicolas |author3=Carrier, Julie |year=2011 |title=The Earliest Known Pelican Reveals 30 Million Years of Evolutionary Stasis in Beak Morphology |journal=Journal of Ornithology |volume=150 |issue=1 |pages=15–20 |doi=10.1007/s10336-010-0537-5|s2cid=21016885 }}</ref> | |||
{{OʻzME}} | <small>Possible early origin based on [[molecular clock]]<ref name=Kuhletal2020>{{jurnal manbasi | first1 = H. | last1 = Kuhl. | first2 = C. | last2 = Frankl-Vilches | first3 = A. | last3 = Bakker | first4 = G. | last4 = Mayr | first5 = G. | last5 = Nikolaus | first6 = S. T. | last6 = Boerno | first7 = S. | last7 = Klages | first8 = B. | last8 = Timmermann | first9 = M. | last9 = Gahr | year = 2020 | title = An unbiased molecular approach using 3'UTRs resolves the avian family-level tree of life. | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 38 | pages = 108–127 | doi = 10.1093/molbev/msaa191 | pmid = 32781465 | pmc = 7783168 | doi-access = free }}</ref></small> | ||
| image= Pelikan Walvis Bay.jpg | |||
| image_caption = A [[great white pelican]] in breeding condition flying over [[Walvis Bay]], [[Namibia]]. | |||
| taxon = Pelecanidae | |||
| authority = [[Constantine Samuel Rafinesque|Rafinesque]], 1815 | |||
| type_genus = ''[[Pelican|Pelecanus]]'' | |||
| type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | |||
| subdivision_ranks = Turlari | |||
| subdivision = | |||
* {{extinct}}''[[Eopelecanus]]'' <small>El Adli ''et al.'', 2021</small> | |||
* {{extinct}}''[[Miopelecanus]]'' <small>Milne-Edwards, 1863</small><ref>{{jurnal manbasi |author= Milne-Edwards |author-link= Alphonse Milne-Edwards |year= 1863|title= Les oiseaux aquatiques (Gaviiformes a Anseriformes) du gisement Aquitanien de Saint-Gerand-le-Puy (Allier, France): revision systematique |journal= Palaeovertebrata (Montpellier) |volume=14 |issue=2 |pages= 33–115}}</ref> | |||
* ''[[Pelican|Pelecanus]]'' <small>Linnaeus, 1758</small> | |||
}} | |||
'''Saqoqushlar''', meshkobchi qushlar, bir qozonlar ({{lang|la|Pelecanidae}}) – kurakoyoqlilar turkumiga mansub [[qushlar]] [[oila (biologiya)|oila]]si. [[Tumshuq|Tumshugʻi]] uzun, pastki qismida choʻziluvchan teri xaltasi (meshkobi) bor. [[Tana]]sining uz. 130—180 sm, [[qanot (biologiya)|qanot]]lari yoyilganda 2,7 m gacha, vazni 10– 13 kg. [[Pat]]lari oq, pushti yoki kulrang tusda tovlanadi. Yirik patlari toʻq qoʻngʻir, baʼzan qora. [[Havo xaltalari|Havo xaltasi]] hamda skeleti govak boʻlishi tufayli yaxshi suzadi va uchadi. Koloniya boʻlib [[dengiz]], [[daryo|dare]] va [[koʻl]] [[orol]]laridagi [[qamish]]<nowiki/>zorlarda toʻplanadi. [[Daraxt]] va [[tuproq|yer]]ga [[uya]] quradi. Odatda, 2—3 ta [[tuxum]]ini nari va modasi 35—40 kun navbatlashib bosadi. [[Bola]]lari 70—75 kunda uchurma boʻladi. Fatsat [[baliq|baliklar]] bilan oziqlanadi. 1 [[urugʻ (zoologiya)|urugi]], 7 [[tur (biologiya)|tur]]i maʼlum; [[yer]] sharining issiq va iliq zonalarida tarqalgan. Oʻzbekistonda 2 turi – pushti va jingalak saqoqush uchraydi. Soni qisqarib borayotgan turlar maqomi bilan Oʻzbekiston [[qizil kitob]]iga kiritilgan. Jingalak saqoqush [[Tabiatni muhofaza qilish]] xalqaro ittifoqining qizil roʻyxatiga va „Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisida“gi Konvensiyaning (CITES) 1 ilovasiga kiritilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> | |||
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar]] | |||
{{bird-stub}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Saqoqushlar | |
|---|---|
| Binar nomi | |
|
(Rafinesque, 1815) | |
| Turlari | |
|
Saqoqushlar, meshkobchi qushlar, bir qozonlar (Pelecanidae) – kurakoyoqlilar turkumiga mansub qushlar oilasi. Tumshugʻi uzun, pastki qismida choʻziluvchan teri xaltasi (meshkobi) bor. Tanasining uz. 130—180 sm, qanotlari yoyilganda 2,7 m gacha, vazni 10– 13 kg. Patlari oq, pushti yoki kulrang tusda tovlanadi. Yirik patlari toʻq qoʻngʻir, baʼzan qora. Havo xaltasi hamda skeleti govak boʻlishi tufayli yaxshi suzadi va uchadi. Koloniya boʻlib dengiz, dare va koʻl orollaridagi qamishzorlarda toʻplanadi. Daraxt va yerga uya quradi. Odatda, 2—3 ta tuxumini nari va modasi 35—40 kun navbatlashib bosadi. Bolalari 70—75 kunda uchurma boʻladi. Fatsat baliklar bilan oziqlanadi. 1 urugi, 7 turi maʼlum; yer sharining issiq va iliq zonalarida tarqalgan. Oʻzbekistonda 2 turi – pushti va jingalak saqoqush uchraydi. Soni qisqarib borayotgan turlar maqomi bilan Oʻzbekiston qizil kitobiga kiritilgan. Jingalak saqoqush Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqining qizil roʻyxatiga va „Yoʻq boʻlib ketish xavfi ostidagi yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi toʻgʻrisida“gi Konvensiyaning (CITES) 1 ilovasiga kiritilgan.[2]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Milne-Edwards (1863). „Les oiseaux aquatiques (Gaviiformes a Anseriformes) du gisement Aquitanien de Saint-Gerand-le-Puy (Allier, France): revision systematique“. Palaeovertebrata (Montpellier). 14-jild, № 2. 33–115-bet.
- ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
.jpg){kind=small} | Qushlar haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |