Bissara

Биссара (бошқа вариантлар — Бессара, Бесара -араб. бṣạрẗ) — Шимолий Африка мамлакатлари ошхонасида асосий ингредиэнт сифатида қуритилган ловия пюресидан тайёрланган шўрва ёки соус. Бошқа ингредиэнтлар: саримсоқ, зайтун мойи, лимон шарбати, иссиқ қизил қалампир, зира ва туз.

Биссара Миср фир’авнлари даврида, тахминан 4000-йил олдин пайдо бўлган. Овқат қадимги мисрликларга „фулея“ (фоулея) сифатида маълум бўлган ва қуритилган эмас, балки янги ловиядан тайёрланган. Фулей шунингдек, „бис-оро“ (беэс-оро, араб. بيصارو) бу „пиширилган ловия“ деган маънони англатади. Бу атама замонавий номнинг асосини ташкил қилади.

Биссара баъзан ловия, нўхат ёки нутдан тайёрланади. Мисрда биссара, шунингдек, ўтлар ёки баргли кўкатлар, айниқса майданоз, ялпиз, арпабодиён, исмалоқ ёки млюҳиэ ҳам ўз ичига олади, гарчи иккинчиси Фаластиндаги мисрлик экспантриатлар томонидан тез-тез қўшилиб, нон билан пиширилган соусcсифатида истеъмол қилинади. Бу, одатда, камбағаллар учун таом деб аталадиган арзон тапм. Марокашда ҳатто „у жуда камбағал, фақат биссарни эйди“ деган мақол ҳам бор.

Биссара Миср ва Марокаш ошхонасининг анъанавий таомидир. Мисрда биссара фақат нон учун соус сифатида истеъмол қилинади ва мезе каби нонушта учун хизмат қилади. Камроқ-тушлик ёки кечки овқат учун. Миср биссарасига ўтлар ёки баргли кўкатлар, аччиқ қалампир, лимон шарбати ва баъзан пиёз киради. Бу қишлоқ деҳқонларининг анъанавий таомидир, гарчи 2011-йилдан бери у Миср шаҳарларида кўпроқ машҳур бўлди, чунки у шаҳарлик ҳамкасби Фул медамесдан кўра соғломроқ. Марокашда бисара одатда саёз косаларда ёки зайтун мойи, паприка ва зира қўшилган шўрва идишларида хизмат қилади. Нон баъзан идишга ботирилади, баъзан эса лимон шарбати қўшилади. Марокаш Маракешида, биссара йилнинг совуқ ойларида машҳур бўлиб, уни шаҳар майдонларида ва кўчаларда топиш мумкин. Биссара Фаластинда нисбатан машҳур, чунки у Канъон давридан бери Исроилда маълум бўлган анъанавий таомга ўхшайди.