Bodhichitta
 Буддизм |
|---|
| Маданияти |
| Тарихи |
| Буддистлар |
| Мактаблар |
| Ибодатхоналар |
| Матнлар |
| Портал |
Маҳāйāна буддизмида бодҳичитта[а] („маърифатга интилиш“ ёки „уйғониш фикри“) – бу барча жонли мавжудотлар фойдаси учун донишмандлик (пражñāпāрамитā) ва раҳм-шафқат (Каруṇā) орқали уйғонишга қаратилган онгдир (читта)[1][2][3].
Бодҳичитта – бу Маҳāйāна анъанасидаги бодҳисаттванинг (яъни, буддаликка эришишга интилаётган мавжудот) асосий сифати ҳисобланади. Бодҳичиттанинг юзага келиши (бодҳиcиттотпāда) бодҳисаттвани айнан бодҳисаттвага айлантирувчи ҳолатдир. Бодҳичитта – бодҳисаттванинг келажакдаги буддалигига олиб борувчи сабабдир[3]. Ўн босқич сутрасига кўра, бодҳичиттанинг юзага келиши бодҳисаттванинг руҳий йўлида биринчи қадамдир[4].
Этимологияси
Этимологик жиҳатдан бу атама Санскрит тилидаги бодҳи ва читта сўзларининг қўшилишидан ҳосил бўлган. Бодҳи – „уйғониш“ ёки „маърифат“ деган маънони англатади. Читта эса санскритча чит со'зидан келиб чиққан бўлиб, „онгли нарса“, яъни „онг“ ёки „шуур“ деган маънога эга. Шу сабабли, бодҳичитта „огнинг уйғониши“ ёки „маърифатнинг ойдинлиги“ деб таржима қилинади[5]. Баъзан бу атама „маърифат интилиш истаги“ деб ҳам таржима қилинади[6].
Изоҳлар
Манбалар
- ↑ Дас, Суря. Аwакенинг тҳе Буддҳа Wитҳин: Тибетан Wисдом фор тҳе Wестерн Wорлд. Броадwай Боокс, 1998 — 145–146-бет. ИСБН 0-76790157-6.
- ↑ Даял, Ҳар (1970). Тҳе Бодҳисаттва Доcтрине ин Буддҳист Санскрит Литературе, 59-бет. Мотилал Банарсидасс Публ.
- ↑ 3,0 3,1 Бусwелл, Роберт Э; Лопез, Доналд С. Тҳе Принcетон Диcтионарй оф Буддҳисм, 130-бет. Принcетон Университй Пресс, 2013-йил 24-ноябр.
- ↑ Даял, Ҳар (1970). Тҳе Бодҳисаттва Доcтрине ин Буддҳист Санскрит Литературе, 50-бет. Мотилал Банарсидасс Публ.
- ↑ Дас, Суря. Аwакенинг тҳе Буддҳа Wитҳин: Тибетан Wисдом фор тҳе Wестерн Wорлд. Броадwай Боокс, 1998 — 149-бет. ИСБН 0-76790157-6.
- ↑ Wригҳт, Дале С.. Wҳат Ис Буддҳист Энлигҳтенмент. Охфорд Университй Пресс, 2016 — 129фф-бет. ИСБН 9780190622596.
Адабиётлар
- Гампопа, Кҳенпо Кончог Гялцен. Тҳе Жеwел Орнамент оф Либератион: Тҳе Wиш-Фулфиллинг Гем оф тҳе Нобле Теачингс. Шамбҳала, 1998. ИСБН 9781559390927.
- Гяцо, Тензин. Тҳе Wорлд оф Тибетан Буддҳисм: Ан Овервиэw оф Иц Пҳилосопҳй анд Праcтиcе. Wисдом Публиcатионс, 1995. ИСБН 978-0861710973.
- Ҳарвей, Петер. Ан Интродуcтион то Буддҳист Этҳиcс. Cамбридге Университй Пресс, 2000. ИСБН 978-0521556408.
- Поwерс, Жоҳн. Интродуcтион то Тибетан Буддҳисм. Сноw Лион Публиcатионс, 2007. ИСБН 978-1559392822.
- Сангҳаракшита. А Гуиде то тҳе Буддҳист Патҳ. Wиндҳорсе Публиcатионс, 1990. ИСБН 978-1907314056.
- Сопа, Геше Лҳундуб; Пратт, Давид. Степс он тҳе Патҳ то Энлигҳтенмент Вол. 1. Wисдом Публиcатионс, 2004. ИСБН 978-0861713035.
- Wангчук, Доржи. Студиа Пҳилологиcа Буддҳиcа ХХИИИ. Тҳе Ресолве то Беcоме а Буддҳа: А Студй оф тҳе Бодҳиcитта Cонcепт ин Индо-Тибетан Буддҳисм. Интернатионал Институте фор Буддҳист Студиэс, 2007. ИСБН 978-4-906267-59-0.
Ҳаволалар
 |
Викииқтибосда Бодҳичиттага тегишли иқтибослар мавжуд. |
 |
Викилуғатда бодҳиcитта номли мақола мавжуд. |