Боэинг 707 – Боэинг самолёт компаниясининг тўрт моторли йўловчи реактив самолёти. 1950-йилларнинг бошларида Америкада ишлаб чиқарилган. Боэинг 707 дунёдаги биринчи реактив йўловчи ташувчи самолётлардан бири ҳисобланади. У машҳур „Севен оҳ Севен“ (ўзбекча: Етти нол Етти) деб аталадиган афсонавий йўловчи самолёти сифатида танилган[1]. 1010 дона Боэинг томонидан ишлаб чиқарилган ва 1960-йилдан 1970-йилгача узоқ халқаро рейсларда йўловчиларни ташиш учун ишлатилган. Биринчи реактив двигателли йўловчи самолётининг муваффақияциз ва ҳалокатли аварияларидан сўнг, у авиация тарихида муваффақият қозонди ва йўловчи ташишда реактив самолётлар даврини бошлаб, янги дизайнларни илҳомлантирди.

Боэинг 707
Тор корпусли реактив самолёт
Ишлаб чиқарувчи Боэинг самолёт компанияси
Миллий келиб чиқиши АҚШ
Биринчи парвоз 20-декабр 1957-йил
Хизматга кириш 26-октабр 1958-йил
Хизматдан чиқиш 2019-йил (тижорат мақсадида)
Фойдаланувчилар Пан Америcан Wорлд Аирлинес, Транс Wорлд Аирлинес (тарихий)
Америcан Аирлинес (тарихий)
Аир Франcе (тарихий)
Ишлаб чиқариш йиллари 1957–1979
Версиялар Боэинг 720
Боэинг C-137 Стратолинер

Дизайн

Боэинг 707 аслида Боэинг 367-80 код номи остида ҳарбий мақсадлар учун мўлжалланган самолётнинг фуқаролик версиясидир[2]. Биринчи фуқаролик Боэинг 707-120 1957-йил 10-декабрда синов парвозларини бошлади. Самолёт катта рул ва дум остида вертикал қанотга эга. Бу қанот учиш пайтида ўта вертикал ҳолатда учиш-қўниш йўлагига ишқаланиши мумкин. Стандарт 707–120 серияли Пратт & Wҳитней ЖТ3Д русумли турбожетли двигателлардан фойдаланади. 707-220 серияларида Пратт & Wҳитней ЖТ4А двигателлари, 707-320 серияларида кенг қанотлари ва ЖТ4А двигателлари, 707-420 ва баъзи 320 серияларида Роллс-Ройcе Cонwай турбофан двигателлари мавжуд эди. 707 нинг пастки қуйруқ қаноти фюзеляждан олиб ташланди, чунки у самолётнинг учиш ва қўниш кўрсаткичларини пасайтирарди. 320 та версия пастки қуйруқсиз ишлаб чиқарилган. 707 йўловчи версияси 1978-йилда 1010 та ишлаб чиқарилгандан сўнг тўхтатилди. У 1991-йилгача ҳарбий мақсадларда ишлаб чиқарилди. Ҳарбий ишлаб чиқариш CФМ 56 реактив двигателини ўрнатиш орқали ишлатилган йўловчи версияларини нолдан ишлаб чиқариш ўрнига уларни ўзгартиришдан нарига ўта олмади. Боэинг 737 фюзеляжи қисқартирилган фюзеляжи ва қайта кўриб чиқилган кабинаси бўлган Боэинг 707 фюзеляжидир. Бундан ташқари, Боэинг 757 – бу 707 фюзеляжи дизайнидан ишлаб чиқарилган самолёт. Бу самолёт Боэинг 747-400 самолёти каби масофани бемалол босиб ўта олади.

Ҳарбий фойдаланиш

Дастлаб ҳарбий мақсадларда ишлаб чиқарилган бу самолёт бугунги кунда ҳам фаол хизматда. Хусусан, классик АWАCС самолёти сифатида танилган Э-3 Сентрй модификацияланган Боэинг 707 моделидир. Туркия ҳарбий-ҳаво кучларида КC-135 Стратотанкер номи билан танилган 7 та Боэинг 707 самолёти мавжуд. 800 та КC-135 Стратотанкер самолётлари ишлаб чиқарилди. Шунингдек, Нортҳроп Грумман томонидан ишлаб чиқарилган, Нортҳроп Грумман Э-8 Жоинт Старс номли Боэинг 707 ҳарбий самолёти мавжуд.

БОАC 707 Лондон Ҳеатҳроw аэропортида 1964 йил.
Боэинг 707 Жон Траволта томонидан Қантас авиакомпаниясининг расмий рангларида сотиб олинган
Омега Аирлинес компаниясининг 707-330C самолёти ўзгартирилди ва 707ЭРга айлантирилди. Можаве самолётлар қабристони
УСАФ Э-3 аwаcс хизматда.
Боэинг 707 парчалари АМАРC доирасида КC-135 учун эҳтиёт қисмлар бўлишини кутмоқда.

Техник хусусиятлари

720 (707-020) 707-120Б 707-320Б
Йўловчилар сони 140 110 (2 класс)

179 (1 класс)

147 (2 класс)

202 (1 класс)

Максимал учиш ог'ирлиги (МТОW) 222,000 лб (100,800 кг) 257,000 лб (116,570 кг) 333,600 лб (151,320 кг)
Бўш оғирлиги 103,145 лб (46,785 кг) 122,533 лб (55,580 кг) 146,400 лб (66,406 кг)
МТОW’да учиш масофаси 8,300 фт (2,515 м) 11,000 фт (3,330 м) 10,840 фт (3,280 м)
Қўниш масофаси 5,750 фт (1,740 м) 6,200 фт (1,875 м) 10,840 фт (3,280 м)
Операцион парвоз диапазони (тўлиқ юк) 3,680 НМ (6,800 км) 3,680 НМ (6,820 км) 3,735 НМ (6,920 км)
Операцион тезлиги 540 кн (999 км/ҳ) 540 кн (1000 км/ҳ) 525 кн (972 км/ҳ)
Узунликлари 136 фт 2 ин (41.25 м) 144 фт 6 ин (44.07 м) 152 фт 11 ин (46.61 м)
Қанот кенгайиши 130 фт 10 ин (39.90 м) 145 фт 9 ин (44.42 м)
Қуйруқ баландлиги 41 фт 7 ин (12.65 м) 42 фт 5 ин (12.93 м) 42 фт 5 ин (12.93 м)
Фюзеляж кенглиги 12 фт 4 ин (3.76 м) 12 фт 4 ин (3.76 м)
Қувват платформаси (4 х) Пратт & Wҳитней ЖТ3C-7:

12,000 лбф (53.3 кН)

Пратт & Wҳитней ЖТ3Д-1:

17,000 лбф (75.6 кН)

ПW ЖТ3Д-3:

18,000 лбф (80 кН) ПW ЖТ3Д-7: 19,000 лбф (84.4 кН)

Манба[3][4], [5]

Ишлаб чиқариш

 1994   1993   1992   1991   1990   1989   1988   1987   1986   1985   1984   1983   1982 
1 1 5 14 4 5 0 9 4 3 8 8 8
 1981   1980   1979   1978   1977   1976   1975   1974   1973   1972   1971   1970   1969 
2 3 6 13 8 9 7 21 11 4 10 19 59
 1968   1967   1966   1965   1964   1963   1962   1961   1960   1959   1958   1957   1956 
111 118 83 61 38 34 68 80 91 77 8 0 0

Манбалар