Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Boku arxipelagi

Koordinatalari: 40°17′N 49°58′E / 40.283°N 49.967°E / 40.283; 49.967
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Боку архипелаги
Нативе наме:
озарбайжонча: Бакı архипелақı
Boku arxipelagi sunʼiy yoʻldoshdan koʻrinishi
Катта Бокунинг ЛандСат сунъий йўлдошидан олинган тасвири (ороллар кўриниб турибди)
Kaspiy dengizi xaritasi
Каспий денгизида Боку архипелагининг жойлашуви
Boku arxipelagi is located in Azerbaijan
Boku arxipelagi
Боку архипелаги
Озарбайжон харитасида жойлашуви
Географияси
Жойлашув Каспий денгизи
Координаталар 40°17′Н 49°58′Э / 40.283°Н 49.967°Э / 40.283; 49.967
Ёндош сув ҳавзалари Боку кўрфази
Жами ороллар 15+
Асосий ороллар Боюк Зира, Чилов, Хара Зира
Бошқарув
_БЛАНК_

Боку архипелаги – Озарбайжоннинг Боку шаҳри яқинида, соҳилдан унча узоқ бўлмаган масофада жойлашган ороллар гуруҳи. Бу оролларни ўраб турган сув саёздир.

Ороллар

Оролларнинг озарбайжонча номларидан ташқари, аксариятининг русча номлари ҳам мавжуд бўлиб, улар ХВИИИ асрда гидрограф Фёдор Соймонов томонидан тузилган Каспий денгизининг биринчи замонавий картографиясидан келиб чиққан[1]. Архипелаг бир неча кичик қумлоқлардан ташқари қуйидаги ороллардан иборат:

Кўрфазда жойлашган ороллар

Булар Боку кўрфази ҳудудига кирувчи ороллардир:

Кўрфаздан ташқаридаги ороллар

Ушбу ороллар асосий гуруҳдан ажралиб туради:

1724-йилги франсуз харитасида Каспий денгизининг ғарбий соҳили ва жанубий қисмидаги Боку архипелаги.

Экологияси

Боку архипелаги оролларининг ўсимлик дунёси худди шу қўлтиқдаги нефт қудуқлари келтириб чиқарган ифлосланиш туфайли сезиларли даражада зарар кўрган, шунинг учун кўплаб оролларда ўсимликлар деярли йўқ.

Илгари бу архипелаг Каспий тюлени учун идеал экотизим ҳисобланган. Сув ҳаддан ташқари ифлосланмаган жойларда ҳали ҳам осётр балиқларини учратиш мумкин. Боку қўлтиғига келувчи айрим қушлар, масалан, ғуррак ўрдаклар, кумушсимон чайкалар ва чомгалар газ қазиб олиш қурилмалари ва маёқлардан бошқа ҳеч ким яшамайдиган ушбу ороллардан бошпана топадилар. Свиной оролида сув ифлосланишини автоматик мониторинг қилиш стансияси жойлашган[2].

Туризм

Сўнгги пайтларда Боку архипелагида туризм жадал ривожланмоқда. Боюк Зира оролида кенг кўламли қурилиш ишлари режалаштирилган. Орол бир нечта зоналарга: парк, турар-жой ҳудуди, ҳарбий порт ва бошқаларга бўлинади. Лойиҳа доирасида масжид, черков ва ибодатхона қурилиши ҳам кўзда тутилган. Совет Иттифоқи даврида Боюк Зира Сталин қатағони қурбонлари юбориладиган жой бўлган – буни ёдга олиш учун оммавий қабр ўрнида ёдгорлик ўрнатилиши режалаштирилган. Шунингдек, оролда савдо маркази, мактаб ва клиника фаолият кўрсатиши кутилмоқда. Ушбу лойиҳага хорижий инвесторлар томонидан 2-3 миллиард манат атрофида маблағ сарфланиши тахмин қилинган[3].

Қурилиш ва модернизация

Кҳазар Исландс оролларининг келажакдаги жойлашуви

Хазар ороллари – Бокудан 25 км жанубда жойлашган Сунъий ороллар мажмуаси лойиҳасидир.

Лойиҳа доирасида қурилиши режалаштирилган Азербаижан Тоwер биноси дунёдаги ҳозирги энг баланд бино – Бурж Халифадан 200 метр баландроқ бўлиши керак эди. Мажмуа 800 000 аҳоли учун мўлжалланган. Гарчи лойиҳани 2020–2025-йиллар оралиғида якунлаш режалаштирилган бўлса-да, 2023-йил ҳолатига кўра қурилиш ишлари тўхтаб қолган.

Яна қаранг

Манбалар

Ҳаволалар