Bolalar radiosi
Bolalar radiosi – bu atama bolalar uchun maxsus yaratilgan radio eshittirishlar va formatlarni anglatadi. U ilk bor 1920-yillarda, radioeshittirishlarning paydo boʻlish davridayoq mavjud boʻlgan[1], va hozirgi kunda ham, avvalgidek keng tarqalgan boʻlmasa-da, hali ham mavjud.
Tarixi
Dastlabki bolalar radio eshittirishlari 1921-yilda AQShda[2][3], 1922-yilda esa Buyuk Britaniyada efirga uzatilgan[4]. Keyinchalik Norvegiya[5] , Shvetsiya, Avstraliya[6] va Yaponiya[7] kabi boshqa davlatlar ham bu tajribani davom ettirgan.
Mamlakatlar boʻyicha
AQSH
Amerikada bolalar uchun maxsus yozilgan ilk radio eshittirishlardan biri deb yozuvchi Josephine Lawrence tomonidan yaratilgan Man in the Moon hikoyalari hisoblanadi[2][8]. Bu dastur ilk bor taxminan 1921-yil oktyabr oyida WJZ Newark radiostansiyasida [2](hozirgi nomi WABC) efirga uzatilgan[9]. va William F. B. McNeary tomonidan aytilgan ertaklardan iborat boʻlgan[2]. Ushbu dasturdan keyin turli „xolalar“ va „amaki“lar tomonidan olib borilgan shunga oʻxshash eshittirishlar toʻlqini paydo boʻldi. Ular odatda har kuni soat 17:00–18:00 oraligʻida yoki shanba tonglarida efirga uzatilgan[10]. Ammo 1930-yillardan boshlab, asosiy eʼtibor sarguzasht janridagi seriallarga qaratildi. Masalan, Little Orphan Annie, Jack Armstrong, the All-American Boy va Captain Midnight kabi dasturlar juda mashhur boʻlgan. Shunga qaramay, Letʼs Pretend kabi ertak asosida sahnalashtirilgan eshittirishlar ham mashhurligicha qolgan[11].
Buyuk Britaniya
Cecil Lewis, L. Stanton Jefferies, Rex Palmer va Arthur Burrows 1922-yilda BBCda Childrenʼs Hour (Bolalar soati) nomli dasturga asos solishdi[12]. U har kuni soat 17:00 dan 18:00 gacha efirga uzatilgan. Dastlab ushbu eshittirishlar tartibsiz tarzda olib borilgan boʻlsa-da, vaqt oʻtishi bilan u yanada tizimli va xilma-xil dasturlarni oʻz ichiga olgan keng qamrovli koʻrsatuvga aylandi. Ular orasida: sahna asarlari (eng mashhurlari: Toytown, Norman and Henry Bones, Jennings at School[12]), Stephen King-Hall tomonidan oʻqilgan maʼruzalar, tabiat sirlari bilan tanishtiruvchi Zoo Man kabi koʻrsatuvlar mavjud edi[13]. Baʼzan ushbu dasturlar ham turli „xolalar“ va „amaki“lar – eng mashhuri Derek McCulloch (yoki „Uncle Mac“) tomonidan olib borilgan. 1954-yilda musiqaga bagʻishlangan Childrenʼs Favourites nomli yangi dastur efirga uzatila boshlandi. 1964-yilda Frank Gillard Childrenʼs Hour dasturini yopib, uning oʻrniga Story Time (Hikoya vaqti) nomli eshittirishni yoʻlga qoʻydi[12]. Bu dastur 1967-yilda yakunlandi. Shunga qaramay, Childrenʼs Favourites oʻz faoliyatini davom ettirib[14], 1970-1980-yillarda Junior Choice nomi bilan mashhurligini saqlab qoldi[15].
Manbalar
- ↑ „Children & the BBC: from Muffin the Mule to Tinky Winky“. BBC. 2018-yil 2-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 6-may.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Old Radio Times (September–October 2021)“. Qaraldi: 2025-yil 15-mart.
- ↑ „Editor’s Comment“ (1921-yil 16-dekabr), s. 9. Qaraldi: 2025-yil 15-mart.
- ↑ Crisell, Andrew „The first programmes“, . An Introductory History of British Broadcasting. Routledge, 2002 — 20-bet. ISBN 0-415-24792-6. „Programmes for the young date from the very beginning of radio: Children's Hour originated in Birmingham in 1922“
- ↑ „Tre timer med Lørdagsbarnetimen“ (nb-NO). NRK (2004-yil 7-dekabr). Qaraldi: 2019-yil 11-yanvar.
- ↑ Denise Chapman.. „Don’t touch that dial! Children’s radio club badges and pins“. State Library of South Australia. Qaraldi: 2025-yil 15-mart.
- ↑ „Infant Time“. NHK. Qaraldi: 2025-yil 15-mart.
- ↑ Austin C. Lescarboura, Radio for Everybody: What the Radio Telephone Service Means and How it Can Be Applied in the Home and Business. Scientific American 1922, p. 166.
- ↑ Ben Gross, I Looked and I Listened. 1954
- ↑ Pat Browne,The guide to United States popular culture. Popular Press, 2001, p.611. ISBN 0-87972-821-3
- ↑ „Juvenile action and adventure series“. Britannica. Qaraldi: 2025-yil 15-mart.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 In Front of the Children. BBC One.
- ↑ „R11 Children’s Hour - BBC Written Archives“. Qaraldi: 2024-yil 10-mart.
- ↑ „Story Time - BBC Programme Index“ (1967-yil 29-sentyabr). 2025-yil 19-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 16-mart.
- ↑ „Flashbak Digital Collection“. Qaraldi: 2014-yil 29-dekabr.
Havolalar
Vikiomborda „Bolalar radiosi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
