Ziyosfera

Boloniya jarayoni

Logo with stylized stars
Логотип
Map of Europe, encompassing the entire Bologna zone
Болония зонаси

Болония жараёни — бу олий таълим малакаларининг стандартлари ва сифати бўйича солиштиришни таъминлаш учун Европа мамлакатлари ўртасидаги вазирлар учрашувлари ва келишувлари сериясидир.[1] Жараён Лиссабонни тан олиш тўғрисидаги конвенцияга мувофиқ Европа олий таълим ҳудудини яратди. У 1999-йилда Европанинг 29 давлати таълим вазирлари томонидан Болония декларацияси имзоланган Болония университети шарафига номланган. Жараён Европа Кенгашининг Европа Маданий Конвенциясида[2] бошқа мамлакатлар учун ҳам очилган.Ҳукумат йиғилишлари Прага (2001), Берлин (2003), Берген (2005), Лондон (2007), Левен (2007)., Будапешт — Вена (2010), Бухарест (2012), Ереван (2015), Париж (2018) ва Рим (2020) шаҳарларида бўлиб ўтган.

Болония декларацияси имзоланишидан олдин, Университетлар буюк Хартияси1988-йилда Болония университетининг (ва Европа университетларининг) 900 йиллигини нишонлаш бўйича университет ректорларининг йиғилишида эълон қилинди. Декларациядан бир йил олдин таълим вазирлари Клод Алèгре (Франсия), Юрген Рютгерс (Германия), Луиджи Берлингуэр (Италия) ва баронесса Блекстоун (Буюк Британия) 1998-йилда Парижда Сорбонна декларациясини имзолаб, „Европа архитектурасини уйғунлаштириш“ мажбуриятини олдилар.[3] Болония жараёнига 49 та давлат қатнашади.[4]

Аъзо давлатлар

Болония келишувини имзолаган давлатлар,[5] Европа олий таълим ҳудуди аъзолари:[6]

Blue map of Eurasia and Greenland, with Monaco and San Marino in orange
Европа олий таълим ҳудуди

Европа Иттифоқига аъзо барча давлатлар жараёнда иштирок этмоқда, Европа Комиссияси ҳам имзолаган. Монако ва Сан-Марино Европа Кенгашининг жараённи қабул қилмаган ягона аъзоларидир.

ЭСУ, ЭУА, ЭУРАСҲЕ, ЭИ, ЭНҚА, УНИCЕ, Европа Кенгаши ва ЮНЕСКО жараённи кузатишнинг бир қисмидир. Ушбу даражадаги бошқа гуруҳлар — ЭНИC, НАРИC ва ЭУРОДОC.

Рад этилган давлатлар

Тўрт давлат жараёнга аъзо эмас.[7] Қирғизистон 2004-йилда Лиссабонни тан олиш тўғрисидаги конвенцияни ратификация қилган бўлса-да, Европа Кенгашининг Европа маданий конвенциясига аъзо эмас ва конвенсиянинг географик кўламини кенгайтириш бўйича маълум режалар йўқ.

Исроил

Исроил Европа Кенгашининг Европа маданий конвенциясига аъзо эмас, гарчи у кузатувчи мақомига эга бўлса ҳам.Исроил географик жиҳатдан Европанинг бир қисми бўлмаса-да, ЙУНЕСКО Европа минтақасининг бир қисмидир. Исроил, шунингдек, Лиссабонни тан олиш тўғрисидаги конвенцияни имзолаган, аммо Берлин коммуникеси мезонларига кўра, Болония жараёни учун номувофиқдир.

Косово

Косово Европа Кенгашининг Европа маданият конвенциясининг иштирокчиси эмас. Гарчи Сербия партия бўлса-да, Косово ундан мустақиллигини эълон қилди ва назарий жиҳатдан 1999-йилги урушдан бери Болония жараёнининг бир қисми бўлиб келган.[8] Косовони жараён билан ўз вазиятига мос тоифадаги, масалан, меҳмон ёки махсус кузатувчи мақоми билан боғлаш мумкинлиги таклиф қилинди.[9]

Малакавий асослар

Асосий асос олий таълим малакасининг учта сиклидан иборат. Вазирлар томонидан 2005-йилда Бергенда бўлиб ўтган йиғилишда қабул қилинган асос[10] таълим натижалари нуқтаи назаридан малакаларни белгилайди: талабалар ўз даражаларини тўлдиришда билишлари ва нима қилишлари мумкинлиги ҳақидаги баёнотлар. Циклларни тавсифлашда тизим Европа кредит ўтказиш ва жамғариш тизимидан (ЭCТС) фойдаланади:

  • Биринчи давр: одатда 180-240 ЭCТС кредити (ўқув йилида камида 60 кредит), одатда бакалавр даражасини беради. Европа олий таълим зонаси битирувчиларга „БА ҳонс“ олиш имконини берувчи бакалавр дипломи дастурини жорий қилмаган. диплом (масалан, Буюк Британия, Австралия, Янги Зеландия ва Канадада) (Буюк Британия, Австралия ва Янги Зеландияда) битирувчиларга магистрлик даражасини олмасдан докторантурада ўқишни бошлаш имконини беради.
  • Иккинчи босқич: одатда 60-120 ЭCТС кредити (ўқув йилида камида 60 АКТС), одатда магистр даражасини беради.
  • Учинчи босқич (докторлик даражаси): Аниқ ЭCТС диапазони йўқ, чунки фанлар узунлиги ва қамрови жиҳатидан фарқ қилади. Бироқ, баъзи мамлакатларда докторлик даражаси учун минимал кредит оғирлиги талаблари мавжуд. Ушбу мамлакат даражасидаги талаблар одатда 120-420 ЭCТС ўқишни талаб қилади.

Кўпгина ҳолларда, бакалавр даражасини олиш учун уч-тўрт йил ва магистр даражаси учун яна бир ёки икки йил керак бўлади. Докторлик даражаси одатда яна икки-тўрт йиллик ихтисосликни, биринчи навбатда мураббий остида индивидуал тадқиқотни талаб қилади. Даража номлари мамлакатга қараб фарқ қилиши мумкин. Бир ўқув йили одатда 60 АКТС кредитига тўғри келади, бу 1500-1800 ўқиш соатига тенг.

Семинарлар

Болония жараёни бўйича бир нечта семинарлар ўтказилди. Ягона ўқув интизомига бағишланган биринчи, Европа олий таълим ҳудудида кимё тадқиқотлари (Эвробакалавриатни тасдиқлаган) 2004-йил июн ойида Дрезденда бўлиб ўтди.[11]

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ БОНЖЕАН. „Тҳе Бологна Проcесс анд тҳе Эуропеан Ҳигҳер Эдуcатион Ареа“ (эн). Эдуcатион анд Траининг - Эуропеан Cоммиссион (2018-йил 21-сентябр). Қаралди: 2020-йил 24-март.
  2. ↑ Cоунcил оф Эуропе. „Эуропеан Cултурал Cонвентион“. 1954.
  3. ↑ „Сорбонне Жоинт Деcларатион: Жоинт деcларатион он ҳармонисатион оф тҳе арчитеcтуре оф тҳе Эуропеан ҳигҳер эдуcатион сйстем“. ДААД (25-май 1998-йил). 24-август 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-апрел 2010-йил.
  4. ↑ „Мемберс“. Эуропеан Ҳигҳер Эдуcатион Ареа (2020). 2021-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-май 2021-йил.
  5. ↑ „Тҳе Бологна Аccорд: А Эуропеан Револутион wитҳ Глобал Имплиcатионс“. www.гмаc.cом. 2020-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 24-март.
  6. ↑ „Бологна фор Педестрианс, Тҳе Cоунcил оф Эуропе Интернет Портал.“. Cоэ.инт (19-июн 1999-йил). Қаралди: 28-апрел 2010-йил.
  7. ↑ Бологна Фоллоw-Уп Гроуп. „Апплиcатионс фор Аccессион то тҳе Бологна Проcесс“ (2007). 15-май 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-декабр 2012-йил.
  8. ↑ „БФУГ11_7а Апплиcатионс То Жоин Бологна Проcесс“ (30-октабр 2008-йил). 30-октабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-март 2018-йил.
  9. ↑ „Апплиcатионс то жоин тҳе Бологна Проcесс“ (ДОC). Дcсф.гов.ук (23-феврал 2007-йил). 30-октабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-апрел 2010-йил.
  10. ↑ „Тҳе фрамеwорк оф қуалифиcатионс фор тҳе Эуропеан Ҳигҳер Эдуcатион Ареа“. ЭҲЕА (2005-йил 1-май). 23-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-март 2016-йил.
  11. ↑ „Тунинг Чемистрй Субжеcт Ареа Гроуп анд Эуропеан Чемистрй Тҳематиc Нетwорк: Реcоммендатионс фор тҳе Тҳирд Cйcле“. ЭCТН Ассоcиатион (2006-йил 1-ноябр). 30-октабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган.

Библиография

  • Алехандра Кертз-Wелзел, „Мотиватион зур Wеитербилдунг: Мастер- унд Бачелор-Абсчлüссе ин Ден УСА“, Дискуссион Мусикпäдагогик, жилд. 29, бет. 33-35, 2006-йил.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Boloniya_jarayoni" dan olindi