Boloria chariclea
Болориа чариcлеа, Арcтиc фритилларй ёки пурплиш фритилларй — Нймпҳалидаэ оиласига мансуб капалак тури. У асосан Палеарктика ва Неарктиканинг шимолий қисмларида тарқалган.
| Арcтиc фритилларй | |
|---|---|
|
АҚШнинг Раиниэр тоғи миллий боғидаги Б. c. монтинус | |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Анималиа |
| Тип: | Артҳропода |
| Синф: | Инсеcта |
| Туркум: | Лепидоптера |
| Оила: | Нймпҳалидаэ |
| Уруғ: | Болориа |
| Бинар номи | |
|
''Болориа чариcлеа'' (Счнеидер, 1794[1]) | |
| Синонимлари | |
| Болориа монтинус | |
Тавсифи
Тарқалиши ва яшаш муҳити
Арcтиc фритилларй Голарктика бўйлаб тарқалган. Европада шимолий Лапландия ва Россияда учрайди. Шимолий Америкада Аляска ва Канаданинг катта қисмида, Каскад тоғларининг шимолий қисмида, Рокки тоғларида жанубга томон Юта ва Ню-Мексиконинг шимолигача, шунингдек Миннесота ва Мейннинг шимолий қисмларида ҳамда Ню-Гемпширдаги Wҳите Моунтаинс ҳудудида тарқалган.
Унинг одатий яшаш муҳитларига тундра, тайга, алп ўтлоқлари, сой ва дарё бўйлари ҳамда кислотали ботқоқликлар киради[2].
Ҳаёт сикли
Эркаклари ботқоқликларнинг четлари ва водийлар бўйлаб патруллик қилади ҳамда урғочилар келишини кутади. Тухумлари озиқа ўсимлигининг барглари остига биттадан қўйилади.
Шимолий Америкада личинкалари Виола турлари, пакана толлар (Салих) ва эҳтимол голубика (Ваccиниум) билан озиқланади[2]. Европада эса улар сариқ ўрмон бинафшаси (Виола бифлора) ва арктика оқ эрикаси (Cассиопе тетрагона) билан озиқланиши тахмин қилинади[3].
Ҳудудга қараб личинкалар вояга етган капалак босқичига бир ёки икки йилда етиб боради. Янги чиққан қуртлар биринчи қишда, тўртинчи босқичдаги қуртлар эса иккинчи қишда қишлаб қолади[2].
Кенжа турлари
- Б. c. чариcлеа — Арктик Европа
- Б. c. арcтиcа (Зеттерстедт, 1839) — Арктик Осиё, Врангел ороли, Чукотка
- Б. c. бутлери (Эдwардс, 1883) — Арктик Америка, Чукотка, Камчатка
- Б. c. боисдувалии (Дупончел, 1832) — Аляска, Алберта, Лабрадор, Нюфаундленд, Миннесота, Британия Колумбияси
- Б. c. раиниэри (Барнес & МcДунноугҳ, 1913) — Вашингтон
- Б. c. грандис (Барнес & МcДунноугҳ, 1916) — Британия Колумбиясининг шимоли, Онтарио
- Б. c. монтина (Сcуддер, 1863)
- Б. c. ҳелена (Эдwардс, 1871) — Рокки тоғлари
Этимологияси
Тур номи Классик анъана асосида берилган. Чариcлеа (Чарикло) Афинанинг севимли кишиси ва дўсти ҳисобланган.
Адабиётлар
- ↑ Счнеидер, 1794, Неуэсте Магазин фур диэ Лиэбҳабер дер Энтомологиэ. Стралсунд, Струcк, Парт В, 1794. 588
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Арcтиc Фритилларй: Болориа чариcлеа (Счнеидер, 1794)“. Буттерфлиэс анд Мотҳс оф Нортҳ Америcа. Қаралди: 2013-йил 19-декабр.
- ↑ 3,0 3,1 „Арcтиc Фритилларй: Болориа чариcлеа“. НатуреГате. Қаралди: 2013-йил 19-декабр.
Ҳаволалар
Викиомборда „Болориа чариcлеа“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.
- (нидерландча) Европа капалаклари
- Шимолий Америка капалаклари