Bonayre
Бонайре[1][2][3][4] (нидерландча: Бонаире, ИПА : [бɔˈнɛːрə], папям. Бонейру) — Венесуэла қирғоғидан 90 км шимолда, Кичик Антил ороллари архипелагига кирувчи Ливард ороллари гуруҳидан Кариб денгизидаги орол. Соҳил бўйидаги ороллар билан бирга бу Голландиянинг махсус жамоаси бўлиб, у Голландиянинг бирон бир провинсиясига кирмайди, аммо Кичик Антил оролларидаги бошқа иккита жамоа билан бирга Бонайре, Синт Эстатиус ва Саба, шунингдек, Кариб денгизи Нидерландияси деб аталувчи Голландиянинг мулкларини ташкил қилади[5].
| Харитада | |
|---|---|
| 12°11′0″Н 68°17′0″W / 12.18333°Н 68.28333°W |
Аҳолиси — 15666 киши (2011). Маъмурий маркази ва энг йирик шаҳри Кралендейк. Энг қадимги аҳоли пункти Кралендейкнинг шимоли-ғарбий қисмида жойлашган Ринкон. Аҳоли пунктига ХВИ-аср бошларида испанлар томонидан асос солинган.
Географияси

</бр> Ғарбий соҳилда Клейн-Бонайре ороли жойлашган
Оролнинг шимоли-ғарбдан жануби-шарққача бўлган узунлиги 40 км дан кам, максимал кенглиги 11 км, майдони 288 км². Жанубий Америка материгини ўраб турган континентал шелфнинг сув ости баландликларининг энг юқори қисмида жойлашади. Бонайренинг паст қирғоғи симол томонга секинлик билан кўтарилиб, тобора „Вашингтон Слагбай“ миллий боғининг лагуналари ва кўрфазлари билан ўралган тепаликли ҳудудга айланади. Баландлиги 241 м гача (Брандарис тоғи). Бонайре ороли яқинида Клейн-Бонайре (Кичик Бонайре) кимсасиз ороли жойлашган.
„Вашингтон Слагбай“ боғи 1969-йилда очилган ва майдони 55 км² бўлиб (орол ҳудудининг 20 фоизи), буталар билан қопланган кўплаб сўқмоқлар кесиб ўтувчи тепаликлар ва кўлларни эгаллайди. Боғ қурғоқчил ерларнинг табиий мажмуаларини, баланд кактус чакалакзорларини, пушти фламинголарнинг уяларини, шунингдек, тўтиқушлар, кўршапалаклар, игуаналар ва калтакесакларнинг кўп турларини ҳимоя қилади. Бонайре оролини ўраб турган узун маржон рифи 1979-йилдан буён Миллий денгиз парки мақомига эга бўлиб, денгиз юзасидан 60 метр чуқурликкача бўлган бутун сув ости дунёси ҳимоя остида. Бонайредаги Пекелмер қўриқхонаси Ғарбий ярим шардаги энг катта фламинго уялаш жойидир.
Орол фаунасида калтакесаклар, кўршапалаклар, 200 га яқин қушлар, ёввойи эчкилар учрайди. Орол атрофидаги сувларда 450 дан ортиқ балиқ турлари, денгиз тошбақаларининг тўрт тури ва сув ўтларининг 70 га яқин тури қайд этилган.
Маҳаллий вақт УТC-4.
Тарихи
Оролнинг биринчи маълум бўлган аҳолиси эрамиздан аввалги Х-асрда Бонайреда ўрнашган ҳиндулар Cақуэтиос эди. 1499-йилда Бонайре қирғоғида пайдо бўлган европаликлар билан биринчи алоқада бўлганидан кейин атиги 20 йил ичида ҳиндларнинг аксарияти касалликдан вафот этди ёки Гаитига олиб кетилди. Деярли юз йил давомида бу ерда фақат Жанубий Америка мамлакатларидан сургун қилинган кўчманчилар яшаган. Вақт ўтиши билан Европадан келган кўчманчилар замонавий Ринкон ўрнида ва оролнинг замонавий пойтахтидан шимолда жойлашган Антриол минтақасида кичик аҳоли пунктларини барпо этишди. Сент-Мартин оролининг испанлар томонидан босиб олинишига жавобан голландлар 1633-йилда Бонайрени эгаллаб олишди, лекин у 1791-йилдагина расман монарх мулкига айланган эди.
Галерея
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Атлас мира. Справочноэ изданиэ. — М.: Росреэстр, Омская картографическая фабрика, 2017. — ИСБН 978-5-9523-0214-3 (в мягкой обложке, уменшенний формат)
- ↑ „Центральная Америка и Антильские острова“, Атлас мира, Стер. изд., отпеч. в 2013 г, Омск: Омская картогр. ф-ка, 2014 — 60—61-бет. ИСБН 978-5-9523-0214-3.
- ↑ „Болшая российская энсиклопедия“. 2022-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-май.
- ↑ „Большая российская энциклопедия“. 2022-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-май.
- ↑ „Перепись населения (2011)“ (деадлинк). 2014-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 12-апрел.
Ҳаволалар
Адабиётлар
- Бонер (Бонайре) // Березна — Ботокуди. — М. : Совецкая энсиклопедия, 1950. — С. 559. — (Болшая совецкая энсиклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. С. И. Вавилов ; 1949—1958, т. 5).