Борис Василевич Спасский (30-январ 1937-йил, Ленинград, ССРИ – 27-феврал 2025-йил, Москва, РФ) – шахматчи, халқаро гроссмейстер (1956), жаҳоннинг чемпиони (Т. В. Петросян устидан ғалаба қозонган, 1969—72). Кўп халқаро турнирлар ғолиби. 1976-йилда Франсияга кўчиб кетади. 2012-йилда Россияга қайтиб келади. У 1980-йилларнинг охиригача фаолиятини давом эттиради. 2010-йилда Василий Смислов вафотидан сўнг шахмат бўйича жаҳон чемпионлари орасида энг ёши каттаси бўлади.

Борис Спасский
Борис Васильевич Спасский

Туғилган санаси: 30-январ 1937-йил
Туғилган жойи: Санкт-Петербург, РСФСР, ССРИ
Фуқаролиги: Sovet Ittifoqi→Fransiya→Rossiya
Вафот санаси: 27-феврал 2025-йил(2025-02-27)
(87 ёшда)
Вафот жойи: Москва, РФ
Унвони: Гроссмейстер (1955), Халқаро мастер (1953)
Максимал рейтинги: 2690 (июл, 1971)
Ҳозирги рейтинги : 2548 (феврал, 2025)
Мукофотлари:

Андоза:Ҳурмат белгиси ордени

Дастлаб Спасский ҳужумкор комбинацион ўйин услуби билан ажралиб турарди. Вақт ўтиши билан у ўзининг очилиш репертуарини, позицион маҳоратини ва ўйин охири техникасини такомиллаштирди ва ўзининг энг юқори чўққиларида ўйиннинг барча соҳаларида жуда кучли бўлган кўп қиррали ўйинчи эди.[1].

Болалиги

Спасский Ленинградда туғилган бўлиб, оилада иккинчи фарзанд эди. Унинг акаси Георгий 1934-йилда туғилган. Шахматчининг бобоси Владимир Спасский Курск вилоятидан Давлат Думасининг 4-чақириқ депутати бўлган. Иккинчи жаҳон уруши бошланганидан кейин, Ленинград шаҳри блокада бошланишидан бироз олдин, Борис ва унинг акаси Киров вилоятининг Оричевский туманидаги Коршик қишлоғига эвакуация қилинади[2]. Улар иккинчи эшелонда кетишади. Биринчи ва учинчи эшелон бомбардимон қилинади[3]. Ака-ука болалар уйига жойлаштирилади. У ерда Борис беш ёшида шахмат ўйнашни ўрганади. 1943-йилда уларнинг ота-онаси қамалдаги Ленинграддан қочиб, фарзандларини олиб Москва вилоятига кетишди. Уларнинг оиласи Шчелковский тумани Свердловский қишлоғида яшай бошлайди.

Унинг отаси автомобил бўлинмасига командирлик қилган. 1944-йилда Бориснинг отаси оиласини ташлаб кетади. Бу вақтда унинг онаси уч ойлик ҳомиладор эди. Ноябр ойида Бориснинг синглиси Ираида туғилади. Синглиси кейинчалик шашка бўйича гроссмейстер ва юз катаклик шашка бўйича жаҳон вице-чемпиони бўлади.

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  2. ↑ Зангалис К. 10-й чемпион мира Борис Спасский: А дебюти я знал паршиво… (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-09-19 санасида архивланган) // „Советский спорт“, 30.01.2012, № 13-М(18621)
  3. ↑ Самойлов, А. „Спорт и личность. Шахматный Пушкин“ (деадлинк). Спорт уик-энд (2012-йил 1-феврал). 2013-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 3-январ.