Boskovitse

Босковице
Босковице
	Мунисипалитет
Мамлакат	Чехия

Босковице (чехча талаффузи: [ˈбосковɪцɛ]; олмонча: Боскоwитз ) — Чехиянинг Жанубий Моравия вилоятидаги Бланско туманидаги шаҳарча. Унда 12 мингга яқин аҳоли истиқомат қилади. Тарихий шаҳар маркази, яҳудийлар кварталлари, қаср мажмуаси ва қал’а харобалари яхши сақланиб қолган ва шаҳар ёдгорликлари зонаси сифатида қонун билан ҳимояланган.

Маъмурий қисмлари

Баčов, Ҳрадков, Младков ва Вратиков қишлоқлари Босковиценинг маъмурий қисмидир.

Ҳудудий тузулиши

Босковице Брно шаҳридан тахминан 33 километр (21 ми) шимолда, Босковице бўйи ва Драҳанй тоғлари чегарасида жойлашган. Босковице сув омбори асосан шаҳар ҳудудида жойлашган. Сув омбори Белла дарёси бўйида жойлашган бўлиб, у шаҳарнинг шарқий қисмидан ва ҳудуднинг жанубий қисмидан оқиб ўтади.

Тарихи

Босковице, таҳминан, 13-асрда бозор қишлоғи сифатида ташкил этилган. Босковице ҳақида биринчи ёзма эслатма 1222-йилда, Богемия қироли Оттокар И далолатномасида Босковице лорд Жимрам гувоҳ сифатида қайд этилган. Босковица қалъаси ҳақида илк бор 1313-йилда тилга олинган^[1].

Мария Тереза (1740-1780) даврида Босковице шаҳарча мақомига эга бўлди^[1].

Босковице Моравиядаги энг йирик яҳудий жамоаларидан бирига эга эди. Босковицеда яҳудийлар ҳақида биринчи қайдлар 1343-йилга тўғри келади. 1454-йилдан кейин Брнодан қувилган кўплаб яҳудийлар Босковицега келишди. 16-асрнинг биринчи ярмида яҳудийлар жамоаси ташкил топди. 1727-йилда шаҳардан иккита дарвоза билан ажратилган ёпиқ гетто ташкил этилган. 1848-йилдан кейин Босковице яҳудий жамоаси ўз мери билан сиёсий мустақил шаҳарга айланди. 1857-йилда энг юқори чўққисида бу ерда 1800 дан ортиқ яҳудий яшаган^[1]^[2].

1918-йилгача Босковиц-Босковице Австрия монархиясининг бир қисми бўлган (1867-йилдаги келишувдан кейин Австрия томони), худди шу номдаги округ бошлиғи, Моравиядаги 34 Безиркшауптманнсчафтендан бири^[3].

1918-йилда Босковице мустақил Чехословакия таркибига кирди. Немис истилоси даври 1939-йил мартдан 1945-йил майгача давом этди. Бу вақт ичида Босковице Богемия ва Моравия протекторатининг бир қисми сифатида бошқарилган.

1848-йилдан 1960-йилгача Босковице туман шаҳарчаси эди. 1960-йилдан Бланско тумани таркибига киради^[1].

Демографияси

Аҳолининг ўсиши
Йил	Аҳоли	±%
1869	6 204	—
1880	6 119	−1.4%
1890	6 443	+5.3%
1900	6 547	+1.6%
1910	7 306	+11.6%
1921	7 322	+0.2%
1930	7 595	+3.7%
1950	7 244	−4.6%
1961	8 235	+13.7%
1970	8 837	+7.3%
1980	11 045	+25.0%
1991	11 290	+2.2%
2001	11 359	+0.6%
2011	11 502	+1.3%
2021	11 919	+3.6%

Иқтисодиёти

Босковиcе тикув машиналари ишлаб чиқарувчи Минерва Босковиcе компанияси билан машҳур. У 1881-йилда ташкил этилган. 1997-йилда Германиянинг Дüркопп Адлер компанияси асосий акциядорга айланди^[4].

Транспорт

Босковице маҳаллий аҳамиятга эга Велкé Опатовиcе — Скалиcе над Свитавоу темир йўлида жойлашган.

Маданият

1993-йилдан бери шаҳарда Босковице фестивали бўлиб ўтади, у “Яҳудий маҳалласи учун фестивал" деб номланган. Бу мусиқа фестивали бўлиб, у жамоатчилик эътиборини ушбу ёдгорлик мавжудлигига қаратиш ва уни сақлаб қолишга кўмаклашишга қаратилган^[1]^[5].

2001-йилдан 2010-йилгача шаҳарда Моравиядаги энг йирик рақс мусиқаси фестивали — Ҳрадҳоусе фестивали бўлиб ўтди.

Диққатга сазовор жойлар

Яҳудий геттоси тарихий марказнинг ёнида, тахминан 5 гектар (12 акр) майдонда жойлашган. Барокко ва неоклассик 79 та сақланиб қолган уйлар ва асл дарвозалардан бири. Барокко синагогаси 1639-йилда қурилган ва кейинчалик империя ва нео-готик услубларда ўзгартирилган. Унда маҳаллий яҳудий жамиятининг тарихи ва ёдгорликларига бағишланган кўргазма мавжуд. Яҳудий қабристони 16-асрдан кечиктирмай ташкил этилган. Қабристонда 1.5 га (3.7 акр) яқин 2400 та қабр бор майдон. Ўқилиши мумкин бўлган энг қадимий мақбара 1670 йилга тегишли^[6].

Босковицедаги готика қал’аси 13-асрда ташкил этилган. 16-аср ўрталарида Уйғониш даври услубида қайта қурилган. 18-асрнинг бошларида бир нечта ёрдамчи бинолар қўшилди, аммо у тез орада ташлаб кетилди ва 1830-йилларда қал’а шаҳарда бинолар қуриш учун демонтаж қилинди. Катта бинодан қал’а саройининг танаси сақланиб қолган. Техник ёдгорлик 26-метр (85 фт) чуқур қудуқ ёғоч педал ғилдираги билан ишлайди, мамлакатдаги ягона функсионалдир^[7].

Босковице Чâтеау дастлаб Доминикан монастири бўлиб, 1819-1826-йилларда империя услубидаги қароргоҳ сифатида қайта қурилган. У инглиз парки билан ўралган. Чатеау мажмуаси 1826-1829-йиллардаги катта неоклассик иссиқхонани, ўз туридаги ноёб бинони ва неоготик от миниш залини ўз ичига олади^[8].

Яқин атрофдаги манор қароргоҳи 1729-1733-йилларда Дитрихштейнлар оиласининг қароргоҳи сифатида қурилган. 1826-йилдан кейин у манорнинг маъмурий биноси бўлиб хизмат қилди. Бугунги кунда бу оддий барокко биносида Босковице вилояти музейи жойлашган. Манор қароргоҳи ёнида асл манор уйи жойлашган. У 17-асрда хўжалик бинолари мажмуаси сифатида қурилган^[8].

Шаҳар майдонидаги Буюк Авлиё Жеймс черкови 1346-йилга тегишли. У 1493—1527-йилларда қайта қурилган ва кўп марта таъмирланган, аммо асл тузилишнинг бир нечта қисмлари сақланиб қолган. Майдоннинг иккинчи диққатга сазовор жойи — бу шаҳар ҳокимияти. Унинг ҳозирги шакли 1567-йилда кеч Уйғониш даври реконструкциясидан. Унинг узунлиги 41.5-метр (136 фт) баланд минора^[8].

Галерея

Босковица қал’асига кириш эшиги
Масарйково майдонидаги шаҳар зали
Босковице вилояти музейи
Чатеау мажмуасидаги иссиқхона
Чавандоз зали
Яҳудий қабристони
Яҳудий уйи
Яҳудий геттосига эшик
Шаҳарнинг шарқий қисмининг кўриниши
Пилскé водийсидаги Белла дарёси

Манбалар

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 „Úземнí плáн Босковиcе: ИИИ. Вйҳодноcенí пřэдпоклáданýч вливů на удрžителнý розвож úземí“ (cс). Мěсто Босковиcе (2015-йил 1-сентябр). 2021-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.
↑ „Ҳисториэ žидовскé обcе Босковиcе“ (cс). Мěсцкé информаčнí стřэдиско Босковиcе а ТИC Босковиcко. 2021-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.
↑ Диэ посталисчен Абстемпелунген ауф ден öстерреичисчен Постwертзеичен-Аусгабен 1867, 1883 унд 1890, Wилҳелм Клеин, 1967
↑ „Абоут cомпанй“. Минерва Босковиcе. 2021-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.
↑ „Ҳисториэ фестивалу“ (cс). Фестивал Босковиcе. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.
↑ „Ҳисториэ мěста“ (cс). Фестивал Босковиcе. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.
↑ „Ҳрад Босковиcе“ (cс). Мěсцкé информаčнí стřэдиско Босковиcе а ТИC Босковиcко. 2021-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.
↑ ^8,0 ^8,1 ^8,2 „Памáткй а арчитектура“ (cс). Мěсцкé информаčнí стřэдиско Босковиcе а ТИC Босковиcко. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.^{[сайт ишламайди]}

Ҳаволалар

[history-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 „Úземнí плáн Босковиcе: ИИИ. Вйҳодноcенí пřэдпоклáданýч вливů на удрžителнý розвож úземí“ (cс). Мěсто Босковиcе (2015-йил 1-сентябр). 2021-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.

[2] „Ҳисториэ žидовскé обcе Босковиcе“ (cс). Мěсцкé информаčнí стřэдиско Босковиcе а ТИC Босковиcко. 2021-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.

[3] Диэ посталисчен Абстемпелунген ауф ден öстерреичисчен Постwертзеичен-Аусгабен 1867, 1883 унд 1890, Wилҳелм Клеин, 1967

[4] „Абоут cомпанй“. Минерва Босковиcе. 2021-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.

[5] „Ҳисториэ фестивалу“ (cс). Фестивал Босковиcе. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.

[6] „Ҳисториэ мěста“ (cс). Фестивал Босковиcе. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.

[7] „Ҳрад Босковиcе“ (cс). Мěсцкé информаčнí стřэдиско Босковиcе а ТИC Босковиcко. 2021-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.

[sights-8] 8,0 ^8,1 ^8,2 „Памáткй а арчитектура“ (cс). Мěсцкé информаčнí стřэдиско Босковиcе а ТИC Босковиcко. Қаралди: 2021-йил 9-ноябр.^{[сайт ишламайди]}

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]