Bosma varaq

Босма варақ (шунингдек, жисмоний босма варақ) – типографик қоғоз варағининг бир томонининг майдонига тенг бўлган нашр ҳажмининг ўлчов бирлиги.

Нашрнинг бир саҳифаси одатда босма варақнинг 1/8 ёки 1/16 қисмини ташкил қилади. Босма варақнинг сантиметрдаги ўлчамлари ва ундаги саҳифалар сони анъанавий равишда китобнинг охирги саҳифаси ва журналнинг биринчи саҳифасида кўрсатилади. Масалан, „Формат 60 × 108 1/8“ ёки „Формат 60 × 108/8“. Битта нашрнинг бутун тиражидаги босма варақлар сони саҳифа деб аталади .

Шартли босма варақ - 60 × 90 см форматдаги босма варақнинг бир томонига тенг бўлган нашр ёки алоҳида нашр ҳажмининг ўлчов бирлиги. Шартли (стандарт) босма варақлар илмий ва адабий нашрлар ҳажмини кўрсатиш, кўп форматли нашрларнинг босма жилдларини солиштириш учун кенг қўлланади. Одамлар илмий ёки адабий муҳитда босма варақлар ҳақида гапирганда, улар кўпинча жисмоний эмас, балки шартли босма варақларни назарда тутади. 1 та босма варақ А4 форматидаги 16 варақга тенг бўлиб, 14 нуқта ўлчамда ва 1,5 қатор оралиғида матн билан тўлдирилган бўлади.^{[манба керак]}

Жисмоний ва шартли босма варақларнинг нисбати

Жисмоний босма варақларни шартли ҳолатга келтириш учун махсус коэффициэнтлар жадвали қўлланади:

• 60 × 70 см – коэффициэнт 0,78
• 60 × 84 – 0,93
• 60 × 100 – 1,11
• 60 × 108 – 1,20
• 61 × 86 – 0,97
• 70 × 75 – 0,97
• 70 × 84 – 1,09
• 70 × 90 – 1,17
• 70 × 100 – 1,3
• 70 × 108 – 1,4
• 75 × 90 – 1,25
• 80 × 100 – 1,48
• 84 × 90 – 1,4
• 84 × 100 – 1,56
• 84 × 108 – 1,68
• 90 × 100 – 1,67
• А4 (21 х 29,7 см) – 0,1155
• А5 (14,8 × 21 см) – 0,05755

Мисол: агар асл босма варақнинг формати 60 × 84 см бўлса ва жами 5 та варақ бўлса, бу ҳажм 5 × 0,93 = 4,65 шартли босма варақларга тенг бўлади.

Босма варақлар ҳажми

Босма варақнинг ҳажми – шу босма варақда, шрифтга (хусусан, ўлчамига) қараб, ҳар бир сатрдаги белгилар сони, саҳифадаги сатрлар сони, ён ўлчами ва бошқаларни ўз ичига олган ҳолда босма белгилар сонини билдиради