Ziyosfera

Boston

Бу атаманинг бошқа маънолари ҳам мавжуд. Қаранг: Бостон (маънолари).

Бостон — АҚШнинг шимоли-шарқидаги шаҳар ва Массачусец штатининг маъмурий марказидир. Янги Англиянинг асосий иқгисодий маркази. АҚШнинг етакчи саноатмолия ва маданияти ривожланган шаҳарларидан. Аҳолиси 574 минг киши, шаҳар атрофи билан бирга 4 миллион (1990-йиллар ўрталари). АҚШ тарихида 1773-йилги „чой ғалаёни“ билан машҳур, бу ғалаён Шимолий Америкадаги мустамлакаларнинг озодлик учун олиб борган урушлари одсидан бўлган эди. Бостон — Атлантика океани соҳилидаги йирик порт (юк ортиб тушириш 20 миллион т дан ортиқ), халқаро аэропорт бор. Шоссе ва темир йўл тугуни. Муҳим саноат тармоқлари — машинасозлик, радиоэлектроника ва приборсозлик, авиадвигателлар, самолёт ва ракета қисмлари, станоксозлик ва бошқа Кемасозлик, кимё, резина, полиграфия, озиқ-овқат саноати тармоқлари ҳам ривожланган. Йирик савдо маркази. Бостонда ХВИИИ—ХИХ асрларда қурилган меъморий ёдгорликлар, университетлар (Бостон университети, Ҳарвард университети), Америка фанлар ва санъат академияси, нафис санъат музейи бор. Шаҳарга 1630-йилда асос солинган.[1]

Бостон, Массачусетц штати
Шаҳар
Downtown Boston from the Boston Harbor
Brick rowhouses along Acorn Street
Old State House
Massachusetts State House
Fenway Park ballgame at night
Boston skyline from Charles River
Boston, Massachusetts shtati
Байроқ
Boston, Massachusetts shtati
Герб
42°21′29″Н 71°03′49″W / 42.35806°Н 71.06361°W / 42.35806; -71.06361
Мамлакат АҚШ
Штат Массачусетц
Округ Бостон
Ҳукумат
 • Мер Мичелле Wу
Асос солинган 7-сентябр, 1630-йил
Майдон 2,321,423,214 км2 (896,306,514 кв ми)
Денгиз сатҳидан баландлиги 22 м
Иқлим тури Кескин мўтадил
Расмий тил(лар)и Инглиз
Аҳолиси
 (2011)
 625 087
Зичлиги 4924 киши/км2
Телефон коди 617 ва 857
Почта индекс(лар)и 02108-02137, 02163, 02196, 02199, 02201, 02203, 02204, 02205, 02206, 02210, 02211, 02212, 02215, 02217, 02222, 02228, 02241, 02266, 02283, 02284, 02293, 02295, 02297, 02298
Boston, Massachusetts shtati xaritada
Boston, Massachusetts shtati
Бостон, Массачусетц штати
Boston, Massachusetts shtati xaritada
Boston, Massachusetts shtati
Бостон, Массачусетц штати
Бостон 1772-йили, Бостон 1880-йил билан солиштириш
Харита 1775-йилги Британ тактик тузиш ҳолатини кўрсатмоқда

Бостон Массачусетц штатининг маркази бўлиб, унинг энг катта шаҳарларидан биридир.[2] Бостон АҚШнинг энг тарихий шаҳарларидандир.

Тарихи

Асосий мақола: Бостон тарихи
Бункер Ҳилл Монументи

Бостон 7 сентябр, 1630-йил Пуритан Англиялик мустамлакачи томонидан[3] ташкил топган. Алоҳида ҳолда колониялар Провинcе оф Массачусетц Байни 1691-йил бирлаштирилмаган даврга қадар ажралган бўлган.

Жоғрофияси

Бостонни Осмондан олинган расми, Расм Интернатионал Спаcе Статион (Халқаро само хавобекати) (ИСС)

Бостон жуда ҳам ихчам (қулай) тузилишга эга. Унитед Статес Cенсус Буреау, га кўра шаҳар майдони 89.6 сқми — 48.4 сқми бўлиб, унинг (54.0 %) қуруқлик ва 41.2 сқми (46.0 %) сувликдан ташкил топган. Бостон АҚШнинг энг зич аҳоли яшовчи шаҳарлари ичида учунчи ўринни эгаллайди. У Ню Ёрк Ситй ва Сан Франсиско лардан кейинги ўринда жойлашган. Патерсон, Ню Жерсей кўплаб шаҳарлар каби, жуда ҳам зич, аммо катта метропол шаҳар ҳудудларнинг бир қисмидир. „Сирли дарё“ Чарлестовнни Челсий ва Эвереттдан ажратиб туради ҳамда, Челсий Cреэк ва Бостон Ҳарбор Шарқий Бостонни асл Бостондан ажратиб туради.[4] Бостонниг расмий чўққиси, Логан Интернатионал Аирпорт томонидан қилинган ҳисобларга кўра, 19 фт (5.8 м) га тенг денгиз сатҳидан.[5] Бостоннинг энг юқори нуқтаси Беллевуэ Ҳилл бўлиб, унинг баландлиги денгиз сатҳидан 330 фт баланд ва энг қуйи нуқтаси эса денгиз сатҳи билн баробар жойлашган.[6] Бостон

Қўшнилари

Бостон ба'зан "cитй оф неигҳборҳоодс" (қўшнилар шаҳри) деб ҳам аталади, бунинг сабаби у ҳар тарафлама қўшни штат ва шаҳарлар орасида жойлашганлигидадир. Расмий ма'лумотларга кўра Бостон билан 21 та шаҳар қўшнилик қилади.[7] Унинг қўшнилари қуйидагилар: Аллстон/Бригҳтон, Бак Бай, Бай Виллаж, Беакон Ҳилл, Чарлставн, Чинатовн/Тери Даҳа, Дорчестер, Давнтавн/Молия Даҳаси, Шарқий Бостон, Фенвей/Кенмор, Ҳайд Парк, Жамайка Плейн, Маттапан, Мисшн Ҳилл, Шимолий қирғоқ, Рослиндал, Роксбурй, Жанубий Бостон, Жанубий қирғоқ, Ғарбий қирғоқ ва Ғарбий Роксбурй.

Бостон Чарлес дарёсининг чап юқорисидан олинган сурат
Бостон Университети Жон Ҳанкок Студент Виллаж биносининг 26 қаватидан олинган.
Бостон тонг пайтида Логан Халқаро айропорти устидан олинган сурат

Об-ҳаво

Бостоннинг иқлими континентал (ўзгарувшан) бўлиб, у қандайдир маънода Ўзбекистоннинг пойтахти Тошкент об-ҳавосига ўхшаб кетади. Унинг фарқи Бостон Атлантика уммони бўйидаги шаҳар бўлганлиги сабабли иқлими юмшоқ, намлигидадир.

Демографик ҳолати

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±% й.ў.с.
1680*4 500—    
1690*7 000+4.52%
1700*6 700−0.44%
1710*9 000+3.00%
172210 567+1.35%
174216 382+2.22%
176515 520−0.23%
179018 320+0.67%
180024 937+3.13%
181033 787+3.08%
182043 298+2.51%
183061 392+3.55%
184093 383+4.28%
1850136 881+3.90%
1860177 840+2.65%
1870250 526+3.49%
ЙилАҳоли±% й.ў.с.
1880362 839+3.77%
1890448 477+2.14%
1900560 892+2.26%
1910670 585+1.80%
1920748 060+1.10%
1930781 188+0.43%
1940770 816−0.13%
1950801 444+0.39%
1960697 197−1.38%
1970641 071−0.84%
1980562 994−1.29%
1990574 283+0.20%
2000589 141+0.26%
2010617 594+0.47%
2020675 647+0.90%
<грапҳ>{"ахес":[{"грид":фалсе,"пропертиэс":{"ахис":{"строке":{"валуэ":"#54595д"},"строкеWидтҳ":{"валуэ":2}},"грид":{"строке":{"валуэ":"#54595д"}},"лабелс":{"алигн":{"валуэ":"ригҳт"},"англе":{"валуэ":-45},"филл":{"валуэ":"#54595д"}},"тиcкс":{"строке":{"валуэ":"#54595д"}},"титле":{"филл":{"валуэ":"#54595д"}}},"сcале":"х","титле":"Йил","тйпе":"х"},{"формат":",д","грид":труэ,"пропертиэс":{"ахис":{"строке":{"валуэ":"#54595д"},"строкеWидтҳ":{"валуэ":2}},"грид":{"строке":{"валуэ":"#54595д"}},"лабелс":{"филл":{"валуэ":"#54595д"}},"тиcкс":{"строке":{"валуэ":"#54595д"}},"титле":{"филл":{"валуэ":"#54595д"}}},"сcале":"й","титле":"Аҳоли","тйпе":"й"}],"дата":[{"формат":{"парсе":{"х":"стринг","й":"интегер"},"тйпе":"жсон"},"наме":"чарт","валуэс":[{"сериэс":"й","х":"1680*","й":4500},{"сериэс":"й","х":"1690*","й":7000},{"сериэс":"й","х":"1700*","й":6700},{"сериэс":"й","х":"1710*","й":9000},{"сериэс":"й","х":"1722","й":10567},{"сериэс":"й","х":"1742","й":16382},{"сериэс":"й","х":"1765","й":15520},{"сериэс":"й","х":"1790","й":18320},{"сериэс":"й","х":"1800","й":24937},{"сериэс":"й","х":"1810","й":33787},{"сериэс":"й","х":"1820","й":43298},{"сериэс":"й","х":"1830","й":61392},{"сериэс":"й","х":"1840","й":93383},{"сериэс":"й","х":"1850","й":136881},{"сериэс":"й","х":"1860","й":177840},{"сериэс":"й","х":"1870","й":250526},{"сериэс":"й","х":"1880","й":362839},{"сериэс":"й","х":"1890","й":448477},{"сериэс":"й","х":"1900","й":560892},{"сериэс":"й","х":"1910","й":670585},{"сериэс":"й","х":"1920","й":748060},{"сериэс":"й","х":"1930","й":781188},{"сериэс":"й","х":"1940","й":770816},{"сериэс":"й","х":"1950","й":801444},{"сериэс":"й","х":"1960","й":697197},{"сериэс":"й","х":"1970","й":641071},{"сериэс":"й","х":"1980","й":562994},{"сериэс":"й","х":"1990","й":574283},{"сериэс":"й","х":"2000","й":589141},{"сериэс":"й","х":"2010","й":617594},{"сериэс":"й","х":"2020","й":675647}]}],"ҳеигҳт":170,"легендс":[],"маркс":[{"фром":{"дата":"чарт"},"пропертиэс":{"энтер":{"строке":{"фиэлд":"сериэс","сcале":"cолор"},"строкеWидтҳ":{"валуэ":2.5},"х":{"фиэлд":"х","сcале":"х"},"й":{"фиэлд":"й","сcале":"й"}},"ҳовер":{"строке":{"валуэ":"ред"}},"упдате":{"строке":{"фиэлд":"сериэс","сcале":"cолор"}}},"тйпе":"лине"}],"сcалес":[{"домаин":{"дата":"чарт","фиэлд":"х"},"наме":"х","ниcе":труэ,"поинц":труэ,"ранге":"wидтҳ","тйпе":"ординал","зеро":фалсе},{"cламп":труэ,"домаин":{"дата":"чарт","фиэлд":"й"},"домаинМин":0,"наме":"й","ниcе":труэ,"ранге":"ҳеигҳт","тйпе":"линеар","зеро":фалсе},{"домаин":{"дата":"чарт","фиэлд":"сериэс"},"наме":"cолор","ранге":"cатегорй10","тйпе":"ординал"}],"версион":2,"wидтҳ":340}</грапҳ>
* = популатион эстимате.[9][10]
2010–2020[11]
Манба: У.С. Деcенниал Cенсус[8]
Буюк Бостон ҳудудига кириб келган аҳоли, йиллар бўйича, 2000.

Лақчалар

Асосий мақола: Бостон лақчаси

„Бостон лақчаси“ АҚШ да кенг пародия қилинади ва Кеннедй оиласи кўпинча у билан боғланади, шунга қарамасдан Кеннедйнинг нутқи ўзига хос бўлиб у Бостон Браҳмин.[12][13][14] (га қаралсин) кўплаб шевалардан ташкил топган. Улар Рҳотиc ва нон-рҳотиc аccенц|нон-рҳотиc (Масалан, „р“ товуши бўғин охирида келиб, ундан кейин унли ҳарф келса, у тушириб қолдирилади) ва в ҳоказо.[15] Бостон инглиз тили кўплаб диалекга оид сўзларга эга, қуйидагилар каби „фраппе“, маъноси „музқаймоқ билан силтама сут“ (бошқа силтама сутлардан фарқли ўлароқ).[16] Тҳе аccент оригинатед ин тҳе нон-рҳотиc спеэч оф 17тҳ cентурй Эаст Англиа анд Линcолншире.[17]

Жиноят

А Бостон Полиcе cруисер он Беаcон Стреэт

Шаҳарда 1990-йиллар бошида бошлаб оғир жиноятлар анча камайган. Бостоннинг жиноят содир этиш даражасининг паслиги у ерда ёшлар билан аҳлоқий, манавий, руҳий тарбияларнинг маҳаллий полиция ва штат прокуратураси билан ҳамда черков ёрдамида олиб борилганлиги натижасидир. Бу эса ўз ўрнида „Бостон мўжизаси“ дея мақталаётган йўлга асос бўлди. Қотиллар сони шаҳарда 1990-йил 152 тадан 1999-йилда 31 та га тушди ва улар орасида вояга этмаганлар йўқ.[18]

Иқтисод

Дистрибутион оф тҳе Бостон метрополитан НЕCТА лабор форcе, 2004 аннуал аверагес[19]

$363 миллиард АҚШ долларини ўз ичига олган, Буюк Бостон метрополитен ҳудуд бўлиб, у ЯИМ бўйича АҚШдаги шаҳарлар орасида 6-ўринда, дунё бўйича эса 12-оринда жойлашган.[20]

Сайёҳлик

Сайёҳлик Бостон иқтисодиётининг катта қисмини эгаллайди. 2004-йили, сайёҳлар Бостонда $7.9 миллард сарфлашган ва шаҳарни сайёйлар орасида АҚШнинг энг машҳур 10 таликка киришига сабаб бўлган.[21] Унинг штат маркази бўлганлиги сабабли ҳамда федерал агентликлар, қонунчилик ва ҳукумат нинг маҳаллий уйи эканлиги шаҳар иқтисодининг яна бир асосий қисмидир.[21] Тҳе cитй ис алсо а мажор Порт оф Бостон алонг тҳе Унитед Статес' Эаст Cоаст анд ис алсо тҳе олдест cонтинуоуслй оператед индустриал анд фишинг порт ин тҳе Wестерн Ҳемиспҳере.[22]

Саноат ва корхоналар

Яна унинг муҳим саноат тармоқларидан бири бу молиявий хизмат кўрсатиш бўлиб, яна ҳам аниқроғи умубошқарув фондлар (мутуал фундс) ва суғуртадир.[21]

Кичик шаҳарчалари

Асосий мақола: Бостоннинг кичик шаҳарчалари

Бостонда расман Систер Cитиэс Интернатионал томонидан тан олинган саккизта қардош шаҳарлар мавжуддир.[23] Тҳе дате cолумн индиcатес тҳе еар ин wҳич тҳе релатионшип wас эстаблишед. Кёто wас Бостонъс фирст систер cитй.

Шаҳар Мамлакат Сана Манбалар
Кёто Yaponiya bayrogʻi Япония 1959 [24]
Страсбоург Fransiya bayrogʻi Франсия 1960 [25][26]
Барселона Ispaniya bayrogʻi Испания 1980 [27][28]
Ҳангзҳоу Xitoy Хитой 1982 [23]
Падуа Italiya bayrogʻi Италия 1983 [29]
Мелбоурне Avstraliya bayrogʻi Австралия 1985

[30]

Тайпей Tayvan Хитой Республикаси (Тайван) 1996 [31]
Секонди-Такоради Gana Гана 2001 [23]

Бостон, шунингдек, учта шаҳар билан озроқ дўстона ва ҳамкорлик муносабатларига эгадир.

Шаҳар Мамлакат Сана Манбалар
Бостон Birlashgan Qirollik Буюк Британия 1999 [32][33]
Ҳаифа Isroil Исроил 1999 [34]
Валладолид Ispaniya Испания 2007 [35]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  2. ↑ „массачусетц“. инфоплеасе. Қаралди: 15-январ 2012-йил.
  3. ↑ ҳттп://www.cитёфбостон.гов/арчивесандреcордс/гуиде/тоwн.асп
  4. ↑ „АҚШ Геологик хизмати Жанубий Бостон (МА) Тапо харита "Кингс Чапел Бурйинг Гроунд"“. ТопоҲудуд (2006). Қаралди: 29 апрел, 2007.
  5. ↑ „Чо`ққи ҳақида ма'лумот – Бостон“. АҚШ Жо`г'рофий ко`риниши (2007). Қаралди: 19 феврал, 2007.
  6. ↑ „Беллевуэ Ҳилл, Массачусетц“. Пеакбаггер.cом. Қаралди: 21 март, 2007.
  7. ↑ „Бостоннинг расмий қо`шнилари ро`йхати“. Cитёфбостон.гов (2011-йил 24-март). Қаралди: 2012-йил 1-сентябр.
  8. ↑ „Cенсус оф Популатион анд Ҳоусинг“. Cенсус.гов. Қаралди: 4-июн 2015-йил.
  9. ↑ „1950 Cенсус оф Популатион“. Буреау оф тҳе Cенсус (1952). Қаралди: 12-июл 2011-йил.
  10. ↑ Унитед Статес Cенсус Буреау „Популатион ин тҳе Cолониал анд Cонтинентал Периодс“, . А Cентурй оф Популатион Гроwтҳ, 1909 — 11-бет. 
  11. ↑ „ҚуиcкФаcц: Бостон cитй, Массачусетц“. Унитед Статес Cенсус Буреау. Қаралди: 21-август 2021-йил.
  12. ↑ „Тед Кеннедй, РИП“. Тҳе Слате Гроуп, ЛЛC. Қаралди: 14-сентябр 2011-йил.
  13. ↑ „А Маннаҳ оф Спеакинг“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Қаралди: 14-сентябр 2011-йил.
  14. ↑ Wеисс, Адам „Инсиде тҳе Бостон Аccент Подcаст“. Бостон Беҳинд тҳе Сcенес (26-март 2007-йил). 2013-йил 18-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-май 2009-йил.
  15. ↑ Кеэфе, Патриcк Радден „Бен Аффлеcк'с Бостон ин Гоне Бабй Гоне“. Слате (22-октабр 2007-йил). Қаралди: 2-май 2009-йил.
  16. ↑ „Фраппе“. Диcтионарй.референcе.cом. Қаралди: 13-май 2010-йил.
  17. ↑ „Ток оф тҳе тоwн“. Тҳе Бостон Глобе (31-декабр 1995-йил). 2012-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-май 2010-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-10-21 санасида архивланган)
  18. ↑ Wиншип, Чристопҳер. „Энд оф а Мираcле?“ (ПДФ). Ҳарвард Университй (Марч 2002). 2012-йил 22-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-феврал 2007-йил.
  19. ↑ „Бостон Эcономй“. Cитй-Дата.cом. Адвамег Инc. (2007). Қаралди: 20-июн 2007-йил.
  20. ↑ „Халаро шаҳрлар ЯИМ бо`йича рейтинги ро`йҳати 2008–2025“. Приcеwатерҳоусе Cооперс. 2010-йил 31-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-ноябр 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-05-13 санасида архивланган)
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед эcономй
  22. ↑ „Абоут тҳе Порт – Ҳисторй“. Масспорт (2007). 2007-йил 2-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-апрел 2007-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-07-02 санасида архивланган)
  23. ↑ 23,0 23,1 23,2 „Бостон Систер Cитиэс“. Тҳе Cитй оф Бостон. 2009-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-02-08 санасида архивланган)
  24. ↑ „Систер анд Отҳер Ассоcиатед Cитиэс“. Кёто Cитй Wеб. Cитй оф Кёто. Қаралди: 5-апрел 2009-йил.
  25. ↑ „Тwиннинг, cооператион анд интернатионал солидаритй“ (Френч). Страсбоург.эу. 2012-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил.
  26. ↑ „Бостон Страсбоург Систер Cитй Ассоcиатион“. Бостон-Страсбоург Систер Cитй Ассоcиатион (БССCА). 2009-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-01-11 санасида архивланган)
  27. ↑ „Тwиннинг агреэменц – Бостон“. Барcелона Cитй Cоунcил. 2008-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-12 санасида архивланган)
  28. ↑ „Барcелона интернаcионал – Cиутац агерманадес“ (Cаталан). 2006–2009 Ажунтамент де Барcелона. 2012-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-июл 2009-йил. (WебCите сайтида 2011-08-24 санасида архивланган)
  29. ↑ „Тҳе тwин cитиэс оф Падуа“ (Италиан). Падованет. Cомуне ди Падова (4-июн 2008-йил). Қаралди: 5-апрел 2009-йил.
  30. ↑ „Систер cитиэс – Бостон“. Cитй оф Мелбоурне. 2009-йил 21-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-09-21 санасида архивланган)
  31. ↑ „Интернатионал Систер Cитиэс“. Таипеи Cитй Cоунcил. 2011-йил 20-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-05-20 санасида архивланган)
  32. ↑ „Тоwн тwиннинг“. Бостон Бороугҳ Cоунcил. 2011-йил 20-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил.
  33. ↑ „Партнершип оф тҳе Ҳисториc Бостонс“. Партнершип оф тҳе Ҳисториc Бостонс. Қаралди: 5-апрел 2009-йил.
  34. ↑ „Бостон“ (Ҳебреw). Ҳаифа Муниcипалитй. 2015-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил.
  35. ↑ Пресс Оффиcе оф тҳе Муниcипалитй оф Валладолид. „Валладолид анд Бостон ҳаве сигнед а протоcол оф фриэндшип бетwеэн тҳе тwо cитиэс“ (Спаниш). Аюнтамиэнто де Валладолид (18-сентябр 2007-йил). 2010-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-03-28 санасида архивланган)

Ўқиш учун

Ҳаволалар

Бостон ҳақида Википедиянинг қардош лойиҳаларида кўпроқ билиб олинг
Маъно ва таржималари Викилуғатда
Медиа файллар Викиомборда
Таълим ресурслари Викиверситетда
Хабарлар Викиянгиликларда
Иқтибос, мақол ва маталлар Викииқтибосда
Асарлар матнлари Викиманбада
Китоб ва дарсликлар Викикитобда 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Boston" dan olindi