Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Boyazid masjidi

Koordinatalari: 41°00′37″N 28°57′55″E / 41.01028°N 28.96528°E / 41.01028; 28.96528
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Масжид
Боязид масжиди
туркча: Баезид Cамии, Беязıт Cамии
Боязид масжиди
Мамлакат  Туркия
Шаҳар Истанбул
Йўналиши сунний
Масжид тури Жомеъ-масжид
Меъморий услуб классик Усмонлилар архитектураси
Бинокорлик ташаббусчиси Боязид ИИ
Бинокорлик 1500—1506
Ўлчами 40 × 40 м
Гумбаз баландлиги 44 м
Гумбаз йўғонлиги 17 м
Миноралар сони 2
Миноралар сони 2
Қурилиш материали мармар, гранит
Ҳолати амалдаги
Кутубхона
Мадраса

41°00′37″Н 28°57′55″Э / 41.01028°Н 28.96528°Э / 41.01028; 28.96528

Боязид масжиди (туркча: Баезид Cамии, Беязıт Cамии) — Истанбулдаги катта масжидлардан бири, иккита минораси бор. Шаҳарнинг эски қисмида Боязид майдонида жойлашган. Масжид ёнида Катта бозор ва Истанбул университети жойлашган.

Масжид Султон Боязид ИИ буйруг'и билан 1500-1506-йилларда қурилган[1]. Гумбазнинг диаметри 17 метр. Миноралар ғиштдан ясалган безаклар билан безатилган. Масжидда ҳаммом ва мадрасалар сақланиб қолган.

Тарихи

Боязид масжиди 1903-йилдаги суратда.

Масжид Султон Боязид ИИ буйруг'и билан 1500-1506-йилларда қурилган ва 1453-йилда Константинопол фатҳ этилганидан кейин пайдо қурилган иккинчи йирик масжид бўлган. Биринчиси Фотиҳ масжиди (1470) эди, лекин у 1509-йилги зилзила пайтида қаттиқ шикастланган ва кейинчалик бутунлай қайта қурилган. Бу борада Боязид масжиди анча катта тарихий ва меъморий аҳамиятга эга[2], чунки зилзила гумбазини фақат қисман вайрон қилган.

Боязид масжидини қурган ме’мор ҳақида кам ма’лумотлар мавжуд. Бурсада карвонсарой қурдирди. Бироқ, масжид услуби илк Усмонли ва Г'арб ме'морчилик техникаси та'сирини ко'рсатади[3]. Боязид масжиди кüллие сифатида яратилган - мадраса, бошланг'ич мактаб, умумий ошхона ва ҳамомни о'з ичига олган катта мажмуа.

1509-йилда шикастланган гумбаз тез орада тикланди. Масжид биноси 1573-1574-йилларда меъмор Хо'жа Синон томонидан таъмирланган. Миноралар 1683-1764-йилларда алоҳида ёниб кетган. Масжид ҳовлисига киравериш тепасидаги ёзувда ҳам 1767-йилдаги та’мирлаш ишлари ҳақида ҳикоя қилинади.

Архитектура

Ташқи ко'риниш

Масжид биносига шимоли-г'арбдан тахминан бир хил ҳудуддаги ҳовли туташган. Ҳовлидаги йигирмата устун порфир, офикалсит ва гранитдан иборат бо'либ, улар Византия православ черковлари ва қадимий харобалар ичида топилган. Ҳовли атрофидаги том 24 та кичик гумбаз билан қопланган. Ҳар томондан ҳовлига порталлар киради, пол ранг-баранг мармардан қилинган.

Масжиднинг о'зи тахминан 40 × 40 м² майдонга эга, гумбазнинг диаметри 17 м. Марказий гумбаз тўрт томондан ярим гумбазлар билан мустаҳкамланган. Масжид бутунлай ёйилган тошдан қурилган; қурувчилар, шунингдек, яқин атрофдаги вайрон бўлган Византия биноларидан олинган рангли тошлар ва мармарлардан фойдаланганлар.

Интерер

Боязид масжидининг ички қисми Аясофяга о'хшайди, фақат кичикроқ. Улкан марказий гумбаздан ташқари, шарқий ва г'арбий ярим гумбазлар марказий нефни ташкил қилади, шимол ва жануб эса ён нефларни кенгайтиради, уларнинг ҳар бири то'ртта кичик гумбазга эга ва масжид узунлигини оширади ва улар галереяларга бо'линмайди. Хона гумбаз тагидаги йигирмата дераза ва ҳар бир ярим гумбаздаги еттита деразадан, деворлардаги учта ярусли деразалар билан ёритилган.

Масжиднинг г'арбий қисмида кенг узун ё'лак мавжуд бо'либ, у о'з чегарасидан сезиларли даражада чиқиб туради. Дастлаб, унинг о'рнида сарсон дарвешлар бошпана қиладиган то'ртта гумбазли хона бўлган. Масжиднинг ёрдамчи бинолари ХВи асрда ибодатхона сифатида жиҳозланган бо'либ, ҳозирда кемерли о'тиш жойи бўлган учта хонадан иборат. Қанотларнинг учида иккита минора бор.

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „Мечеть султана Баязида (Беязита), Константинополь, Турция“. Wорлд Дигитал Либрарй (1890-йил 16-ноябр). 2013-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 6-август.
  2. ↑ Фреэлй Блуэ Гуиде Истанбул С. 151–153
  3. ↑ Очсенwалд Тҳе Миддле Эаст C.211