Брахмагупта (санскритча: ब्रह्मगुप्त; тах. 598 —  тах. 668) ҳинд математиги ва астрономи бўлган. Ужжайн шаҳрида жойлашган расадхонага раҳбарлик қилган. Византия ва ислом мамлакатларида астрономия фани тараққий этишида аҳамиятли таъсир ўтказган. Илк бор астрономик ҳисоблашлар учун алгебрик усулларни қўллаган. Математикада мусбат, манфий ва нол сонлари билан арифметик амаллар бажариш қоидаларини киритган. Унинг энг муҳим асарлари қаторига Брāҳмаспҳуṭасиддҳāнта (628-йилда ёзилган) ва Кҳаṇḍакҳāдяка (таржимаси „еса бўладиган тишлам, луқма“; 665-йилда ёзилган) асарлари киради.

Брахмагупта
Таваллуди тах. 598-йил[1]
Вафоти тах. 668-йил (тах. 69-70 ёш)
Соҳаси Астрономия, математика

Асарлари

  • Брāҳмаспҳуṭасиддҳāнта[2]
  • Кҳаṇḍакҳāдяка[2]
  • Граҳаṇāркажñāна[2]

Манбалар

  1. ↑ Сачау, Эдwард C. (1910), Алберуни'с Индиа, Волуме И, Лондон: Кеган Паул, Тренч анд Трубнер, 153-бет — арчиве.орг, „Браҳма-сиддҳāнта, со-cаллед фром Браҳман, cомпосед бй Браҳмагупта, тҳе сон оф Жишну, фром тҳе тоwн оф Бҳилламāла бетwеэн Мултāн анд Анҳилwāра, 16 ёжана фром тҳе латтер плаcе (?)“
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Пингреэ, Давид Э.. Пингреэ'с Cенсус оф тҳе Эхаcт Сcиэнcес ин Санскрит. АПС, 1970-1994 — А4, 256 фф.; А5, 239-240 эт пассим-бет. 

Ўқиш учун

  • Сетуро Икеяма. Брāҳмаспҳуṭасиддҳāнта оф Браҳмагупта wитҳ Cомментарй оф Пṛтҳūдҳака, cритиcаллй эдитед wитҳ Энглиш транслатион анд нотес. ИНСА, 2003. 
  • Давид Пингреэ. Cенсус оф тҳе Эхаcт Сcиэнcес ин Санскрит (CЕСС). Америcан Пҳилосопҳиcал Соcиэтй. 
  • Шаши С. Шарма. Матҳематиcс & Астрономерс оф Анcиэнт Индиа. Питамбар Публишинг. ИСБН 9788120914216. 
  • О'Cоннор, Жоҳн Ж.; Роберцон, Эдмунд Ф., „Браҳмагупта“, МаcТутор Ҳисторй оф Матҳематиcс арчиве (инглиз){{cитатион}}: CС1 маинт: унреcогнизед лангуаге ()

Ҳаволалар