Brisben suvi
Бу мақолада бир қанча муаммолар мавжуд. Илтимос, уларни тузатиб ёрдам қилинг ёки шу муаммоларни мунозара саҳифасида муҳокама қилинг.
|
- Ушбу мақола Брисбане Wатер (утилитй) ҳақидадир. Брисбане Wатер Натионал Парк сўзининг бошқа маънолари учун [[{{{3}}}|бу ерга]] қаранг.
Брисбен суви — Австралияданинг Янги Жанубий Wелс, Сйдней шимолидаги марказий қирғоқ минтақасида жойлашган тўлқинлар устунлик қиладиган тўсиқли эстуарий ҳисобланади[1]. Брисбен суви Госфорднинг жануби-шарқидаги Нарара ва Коорумбин дарёларининг қўшилиш жойидан келиб чиққан ва жанубий йўналишда Брокен кўрфазида, тахминан 7 километр (4,3 миля), Тасман денгизи оғзига қадар эса тахминан 18 километр (11 миля) масофани босиб ўтади. Бир қатор шаҳарлар ва шаҳар атрофи Брисбен Wатер қирғоқларини ўраб олади, жумладан, Блекволл, Букер кўрфази, Девистаун, Эмпире кўрфази, Эрина, Этталонг-Бич, Госфорд, Греэн Поинт , Ҳардйс Бай, Килcаре, Кинcумбер, Коолеwонг, Пҳеганс Бай, Поинтер . Клер , Саратога, Таскотт, Вагстафф ва Вой Вой. Брисбен суви ичида Сент-Хуберц ороли, Рилейс ороли, Дунмар ороли ва Пеликан ороли мавжуд шунингдек эстуарийга туташ ғарбда Брисбен сув миллий боғи ва шарқда Боудди миллий боғи жойлашган. Худди шу сув оқими тизимининг бир қисмини ташкил этувчи алоҳида, аммо бир-бирига боғланган ҳавза — Девистауннинг шарқида жойлашган Кинcумбер Броадwатер мавжуд. [[ Дарё]]нинг умумий сув ҳавзаси тахминан 165 кв.км.
| Брисбен суви | |
|---|---|
|
| |
| Давлат | |
Брисбен сувига туташган ер минг йиллар давомида австралиялик абориген халқлари, Даркинжунг, Куринггай томонидан босиб олинган бўлиб, улар эстуарий ва қирғоқ ҳудудларидан маданий мақсадларда фойдаланишган[2].
1820-1825-йилларда хизмат қилган Янги Жанубий Wелс губернатори сер Тҳомас Брисбен шарафига Брисбен Wатер номи билан аталган.
Тарих
Брисбен суви Даркинжунг ва Куринггай абориген халқларининг анъанавий ерларининг бир қисмидир. Миллий мулк реэстрига киритилган Брисбен суви атрофидаги аборигенлар учун аҳамиятли жойларга Вой Войнинг ғарбидаги Далейс Поинт ҳудуди ва Стаплес Лоокоут киради[2]. Ҳудуднинг дастлабки мустамлакачи тадқиқотчиларига Куринггай қабиласининг раҳбари Бунгари ёрдам берди, у Пҳилипп Паркер Кинг ва Метю Флиндерсга Австралияни айланиб чиқишда ёрдам берди[3].
ХХ асрда европа аҳоли пунктлари кенг маҳаллий паром тармоғининг ривожланишига олиб келди, жумладан, алоҳида ажратилган меҳрибонлик уйи, Госфорддан Вой Войгача бўлган шаҳар қатнови ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ташишга бағишланган учинчи операция. Брисбане Wатер шаҳарчалари орасидаги сўнгги қатновчи паромлар 1971-йилда тўхтатилган. Ҳозирда мавжуд бўлган ягона паром хизмати Эмпире Бай, Девистоwн, Саратога ва Вой Вой жамоаларига хизмат кўрсатади ва Cентрал Cоаст Ферриэс томонидан бошқарилади[4].
1973-йилда Рилейс оролининг маҳаллий аҳолиси ривожланиш компанияси оролда қурилишга йўл очиш учун барча маҳаллий ўсимликларни олиб ташламоқчи бўлганидан кейин яшил рангни тақиқлашни талаб қилди[5].
Атроф-муҳит
Брисбен сувининг эстуарийси ва қирғоқлари айниқса юқори манзарали қийматга эга бўлиб, бир қатор жойлардан тоза ўсимликлар ва сувнинг кенг кўринишини ўз ичига олади. Пляжлар, кириш жойлари ва қўлтиқлари узоқда бутазор билан қопланган тепаликларнинг ўзига хос ёнма-ён жойлашганлиги билан ажралиб туриши мумкин. Мавжуд асосий диққатга сазовор жойларга кириш жамоатчиликка Брисбен сув эстуарияси ва унинг атрофидаги ландшафт характерини ҳис қилиш имконини беради[2].
Тахминан ўртача ётиқлик даражаси 5 метр ва асосий қисмини ташкил қиладиган саёз жойлари 3 метр ҳисобланади, сув тошқини ±0,4 метр[6]. Кириш Этталонг пляжига улашган Тҳе Рип деб номланувчи нуқтада тораяди. Рип тез оқим оқимига эга.
Истириде саноати маҳаллий иқтисодиётнинг муҳим қисмидир. Сйдней тошли истириде ишлаб чиқариш нуқтаи назаридан, 2007-2008-йилларда Брисбен сувининг эстуариясида жами ~ 250 000 устрицалар ишлаб чиқарилган, уларнинг умумий қиймати 1,3 миллион Австралия доллар, бу 2007-2008-йиллардаги НСW саноатининг тахминан 3,6% ни ташкил қилади[7].
2009-йил давомида эстуарияда 110 дан ортиқ қуш турлари, олтмишта заиф ва ўн тўртта йўқолиб кетиш хавфи остида турган ҳайвонлар тури ва ўн олтита заиф ва саккизта йўқолиб кетиш хавфи остидаги ўсимлик турлари қайд этилган[6]. Тахминан 2277 гектар ҳудуддаги Брисбен суви БирдЛифе Интернатионал томонидан муҳим қушлар ҳудуди сифатида таснифланади, чунки у ўнтагача кўпаядиган бута-тошли жингалакларнинг алоҳида популяциясига эга ва баъзида йўқолиб бораётган регент асаларичи ва тўтиқушларнинг сурувларини қўллаб-қувватлайди[8].
Манбалар
- ↑ Рой, П. С.; Wиллиамс, Р. Ж.; Жонес, А. Р.; Яссини, И. (2001) "Струcтуре анд Фунcтион оф Соутҳ-эаст Аустралиан Эстуариэс" Эстуарине, Cоастал анд Шелф Сcиэнcе 53 (3): 351–384 дои:10.1006/эcсс.2001.0796 ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/эстуарине-cоастал-анд-шелф-сcиэнcе_2001-09_53_3/паге/351.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Cардно ЛаwсонТрелор. „Брисбане Wатер Эстуарй Манагемент Студй – Драфт“. Госфорд Cитй Cоунcил анд Департмент оф Энвиронмент анд Cлимате Чанге (2009-йил 24-ноябр). 2012-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 28-декабр.
- ↑ Ҳеисс, Анита. „Сигнифиcант Аборигинал Пеопле ин Сйдней“. Барани. Сйдней Cитй Cоунcил (2002). 2013-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-август.
- ↑ Андреwс, Граэме. А Ҳисторй оф Ферриэс: Сйдней анд Сурроундинг Wатерс. АҲ & АW Реэд Птй Лтд, 1982 — 58-бет. ИСБН 0-589-50386-3.
- ↑ „Лист оф греэн банс, 1971-1974“ (эн). либcом.орг. Қаралди: 2019-йил 2-октябр.
- ↑ 6,0 6,1 Cардно ЛаwсонТрелор. „Брисбане Wатер Эстуарй Манагемент Студй – Драфт“. Госфорд Cитй Cоунcил анд Департмент оф Энвиронмент анд Cлимате Чанге (2009-йил 24-ноябр). 2012-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 28-декабр.
- ↑ Wисеман, С (2009). Ақуаcултуре Продуcтион Репорт 2007-2008. НСW Департмент оф Примарй Инудустриэс. п. 21.
- ↑ „ИБА: Брисбане Wатер“. Бирдата. Бирдс Аустралиа. 2011-йил 6-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 6-июн.
- Cардно ЛаwсонТрелор. „Брисбане Wатер Эстуарй Проcесс Студй Репорт“. Госфорд Cитй Cоунcил анд Департмент оф Энвиронмент анд Cлимате Чанге (2008-йил 6-март). 2012-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 27-декабр.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Брисбен суви“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |