Ziyosfera

Bukui masjidi

Букуи масжиди (хитойча: 卜奎清真寺; пинйин: Бǔкуí Қīнгзҳēнсì) – Хитойнинг Хейлунсзян провинсияси Қиқиҳар шаҳридаги масжид. У „Масжид“ йўлида жойлашган (хитойча: 清真路)[1]. Син сулоласи даврида қурилган ва 2006-йилда миллий даражада тарихий ва маданий қадрияти учун ҳимоя қилиниши керак бўлган асосий жой сифатида рўйхатга олинган[2][3]. Бу вилоятдаги энг катта ва энг қадимги масжиддир[4].

Масжид
Букуи масжиди
卜奎清真寺
Жойлашуви 47°21′2.5″Н 123°57′2.5″Э / 47.350694°Н 123.950694°Э / 47.350694; 123.950694
Манзил Қиқиҳар, Хейлунсзян , Хитой
Бинокорлик ?—1684 (Шарқий масжид)
1852 (Ғарбий масжид)

Тарихи ва тузилиши

„Букуи“ номи даурча сўзнинг хитойча транскрипсияси бўлиб, „баракали“ деган маънони англатади[5]. Букуи масжиди дастлаб иккита алоҳида масжиддан иборат эди[6].

  • Шарқий масжид, Канси 23 (1684) да қурилган уч қаватли, 374 квадрат метрли бино, Қиқиҳар шаҳридан етти йил олдин қурилган[7].
  • Ғарбий масжид, Сянфен 3 да (1852) Гансудан кўчиб келган Жаҳрийя менҳуан тарафдорлари томонидан қурилган икки қаватли, 173 квадрат метрли бино[8][7].

Масжид тахминан 2000 квадрат метр қурилган майдонни ўз ичига олади; бутун мажмуа тахминан 6400 квадрат метр майдонни эгаллайди. Икки намозхона жами 450 кишини сиғдира олади[9].

Масжиднинг узоқ тарихи Қиқиҳарда: „масжид Букуи шаҳридан анча олдин мавжуд бўлган“ деган иборага олиб келди[н 1][10]. 1958-йилда икки масжид „Қиқиҳар масжиди“ номи билан бирлаштирилди. Масжид 1980-йилда шаҳар даражасида, 1981-йилда вилоят даражасида муҳофаза қилинадиган маданий ёдгорликлар рўйхатига киритилган; кейин унинг номи ҳам ҳозирги „Букуи масжиди“га ўзгартирилди[11]. Ўша йили ўтказилган баҳолаш шуни кўрсатдики, Шарқий масжид нисбатан яхши ҳолатда бўлса-да, Ғарбий масжидда жиддий тузилмавий шикастланганди[12]. Қайта қуриш ишлари 1989–1990-йилларда амалга оширилди[13]. 2006-йил 25-июн куни Хитой Халқ Республикаси Давлат Кенгаши Букуи масжидини миллий даражада муҳофаза қилинадиган асосий обидаларнинг олтинчи партияси рўйхатига киритди[13].

Яна қаранг

Изоҳлар

  1. ↑ соддалаштирилган хитойча: 先有清真寺，后有卜奎城; анъанавий хитойча: 先有清真寺，後有卜奎城; пинйин: Хиāн йǒу қīнгзҳēнсì, ҳòу йǒу Бǔкуíчéнг.

Манбалар

  1. ↑ 卜奎清真寺 (хитой), 2001, 79–81-бет, ИСБН 957-667-787-4
  2. ↑ 卜奎清真寺, Қиқиҳар Неwс (Чинесе (Чина)), 2005-06-27, 2016-03-03да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2010-09-11
  3. ↑ 卜奎清真寺 (хитой), Чина Cултурал Ҳеритаге Фоундатион, қаралди: 2010-09-11[сайт ишламайди]
  4. ↑ 黑龙江规模最大的伊斯兰建筑:卜奎清真寺, Хинҳуа Неwс (Чинесе (Чина)), 2008-12-12, 2012-03-12да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2010-09-11
  5. ↑ 卜奎清真寺 (хитой), 2001, 79–81-бет, ИСБН 957-667-787-4
  6. ↑ 卜奎清真寺, Қиқиҳар Неwс (Чинесе (Чина)), 2005-06-27, 2016-03-03да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2010-09-11
  7. ↑ 7,0 7,1 卜奎清真寺, Қиқиҳар Неwс (Чинесе (Чина)), 2005-06-27, 2016-03-03да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2010-09-11
  8. ↑ 卜奎清真寺 (хитой), 2001, 79–81-бет, ИСБН 957-667-787-4
  9. ↑ 卜奎清真寺, Қиқиҳар Неwс (Чинесе (Чина)), 2005-06-27, 2016-03-03да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2010-09-11
  10. ↑ 齐齐哈尔第三集, Чина Cентрал Телевисион (Чинесе (Чина)), 2005-08-29, қаралди: 2010-09-11
  11. ↑ 卜奎清真寺, Қиқиҳар Неwс (Чинесе (Чина)), 2005-06-27, 2016-03-03да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2010-09-11
  12. ↑ Лиу, Пеилин (刘沛霖) (1981), 卜奎清真寺 (Чинесе (Чина)), қаралди: 2010-09-11
  13. ↑ 13,0 13,1 卜奎清真寺 (хитой), Чина Cултурал Ҳеритаге Фоундатион, қаралди: 2010-09-11[сайт ишламайди] 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Bukui_masjidi" dan olindi