Bulandi (tuman) sahifasining manbasini koʻrish

{{Maʼmuriy birlik
 |Rang1                            = {{rang|Qozogʻiston}}
 |Oʻzbekcha nomi                 =  Bulandi tumani
 |Asl nomi            =  Бұланды ауданы
 |Gerb                             = 
 |Bayroq                             = 
 |Gerb kengligi                     = 
 |Bayroq kengligi                     = 
 |Gerb taʼrifi                   = 
 |Bayroq taʼrifi                   = 
 |Mamlakat                           = [[Qozogʻiston]]
 |Maqomi                           = [[tuman]]
 |Tegishli hudud                         = 
 |Tarkibida                         = [[Oqmoʻla viloyati]]
 |Markazi                          = [[Makinsk]] 
 |Yirik shahari                    = 
 |Yirik shaharlari                   = 
 |Asos solingan                      = [[1930-yil]]
 |Bekor qilingan                       = 
 |Rahbari                            = Balpan Murat Sagʻatovich
  |Rahbar ismi                  = Akim
 |Rahbari2                           = 
  |Rahbar ismi2                 = 
 |YAIM                              = 
  |YaIM yil                         = 
  |YAIM oʻrin                    = 
  |YAIM jon boshiga     = 
  |YAIM jon boshiga oʻrinda= 
 |Til                             = 
 |Tillar                            = [[qozoq tili|qozoq]], [[Rus tili|rus]]
 |Aholi                        = 34,768<ref>[http://www.stat.kz/publishing/2013/Демография/август/2_2013_Б-14-07-К.rar Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года]</ref>
  |Roʻyxatga olingan yil                    = 2013
  |Aholi foizi            = 
  |Aholi oʻrinda= 
  |Zichligi                       = 5,4
  |Zichlig joyi              = 
  |Millatlar tarkibi             = [[Ruslar]] - 44,80%  <br /> [[Qozoqlar]] - 35,19% <br /> [[Olmonlar]] - 6,24% <br />[[Ukrainlar]] - 4,82% <br />[[Ingushlar]] - 2,29% <br />  [[Beloruslar]] - 1,78% <br />[[Tatarlar]] - 1,51% <br /> boshqalar - 3,37%<ref name="Stat2010">[http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/Bull_Hsany2010.rar Агентство Республики Казахстан по статистике. Численность населения Республики Казахстан по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на начало 2010 года]</ref><ref name="пер.2010">[http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-ethnic2010.htm Национальный состав населения Казахстана по переписи 2009]</ref>
  |Dinlar tarkibi         =  [[masihiylik|xristianlar]], [[islom|musulmonlar]] 
 |Maydoni                          = 6&nbsp;400
  |Maydon foizi              = 
  |Yer maydoni                =
 |Yuqori balandligi              = 
 |Oʻrtacha balandligi                   = 
 |Quyi balandligi               = 
 |Kengligi                           = 
 |Uzunligi                          = 
 |Xarita                            = Bulandy District Kazakhstan.png
 |Xarita oʻlchami            = 300
 |Maʼmuriy birlik xaritasi   = 
  |Xarita oʻlchami ае        = 
 |Soat mintaqasi             = [[UTC+6]]
 |Qisqacha                   = 
 |ISO                        = 
 |FIPS                       = 
 |Telefon kodi               = +7 71646 <ref>[http://kazindex.ru/02/index.html Телефонные коды]</ref>
 |Pochta indeksi             = 020500-020513<ref name="kazindex.ru">[http://kazindex.ru/02/6.html Почтовые индексы Казахстана]</ref>
 |Internet domeni            = 
 |Avtomobil raqami kodi      = C, 03
 |Sayt                       = http://astrahan.akmol.kz/a/42/open/index.html
 |TurkumCommons              = 
 |Izoh                       = 
}}
'''Bulandi tumani''' — [[Oqmoʻla viloyati]]ning markaziy qismida joylashgan. Tuman [[1930-yil]]i Makinskiy tumani nomi bilan tashkil topgan. Aholisi 34,768 kishi (2013). Maydoni 6 400&nbsp;km². Tumanning maʼmuriy markazi — [[Makinsk]] shahri.

== Geografiyasi ==
Tuman [[Oqmoʻla viloyati]]ning markaziy qismida joylashgan. Shimoliy tomonidan [[Burabay (tuman)|Burabay]], shimoli-sharqidan [[Yenbekshilder (tuman)|Yenbekshilder]], sharqidan [[Oqkoʻl (tuman)|Oqkoʻl]], janubida [[Astraxan (tuman)|Astraxan]], janubi-gʻarbida [[Otbosar (tuman)|Otbosar]], gʻarbida [[Sandiqtau (tuman)|Sandiqtau]] tumanlari bilan chegaradosh. Tuman hududi orqali 343,7&nbsp;km avtomobil yoʻli oʻtadi, uning 31&nbsp;km respublika, 110&nbsp;km viloyat, 202,7&nbsp;km tuman ahamiyatiga egadir. [[Olmaota]] — [[Ostona]] — [[Petropavlovsk]] temir yoʻli va [[Ostona]] — [[Koʻkchatov]] avtomobil yoʻli oʻtadi.

== Aholisi ==
Tuman aholisining soni 36 638 kishi, ularning oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km²-ga 7,3 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil):<ref name="Stat2010"/><ref name="пер.2010"/>
* [[ruslar]] — 16 426 kishi (44,80 %)
* [[qozoqlar]] — 12 903 kishi (35,19 %)
* [[olmonlar]] — 2 289 kishi (6,24 %)
* [[ukrainlar]] — 1 767 kishi (4,82 %)
* [[ingushlar]] — 839 kishi (2,29 %)
* [[beloruslar]] — 653 kishi (1,78 %)
* [[tatarlar]] — 554 kishi (1,51 %)
* [[polyaklar]] — 192 kishi (0,52 %)
* [[armanlar]] — 174 kishi (0,47 %)
* boshqalari — 871 kishi (2,38 %)
* Umumiy — 36 668 kishi (100,00 %)

== Tarixi ==
[[1936-yil]]i 29-iyulda [[Shimoliy Qozogʻiston viloyati]]ning, [[1939-yil]]i 14-oktyabrda [[Oqmoʻla viloyati]]ning tarkibiga kirdi. [[1957-yil]]i tuman markazi Voznesenka qishlogʻidan Makinsk shahriga koʻchirildi. [[1963-yil]]i yanvar oyida tuman parchalinib, [[1964-yil]]i qaytadan tashkillashtirildi. [[1997-yil]]i 14-noyabrdan boshlab Bulandi tumani boʻlib nomlanmoqda. Tuman markazi — [[Makinsk]] shahri, [[1914-yil]]i qishloq mavqei bilan tashkil topib, [[1945-yil]]i tuman ahamiyatiga ega shahar maqomi berildi.

== Katta qishloqlari ==
# Oynakoʻl qishlogʻi
# Amangeldi qishlogʻi
# Voznesen qishlogʻi
# Danilov qishlogʻi
# Yerkoʻl qishlogʻi
# Juravlev qishlogʻi

== Ijtimoiy soha ==
Tumanda 14 ta klub, 30 ta kutubxona, 40 dan ziyod umumiy bilim beruvchi [[maktab]]lar (ikkitasi maktab-bola bogʻcha), musiqa maktabi, bolabogʻchalar, kasbiy-texnik uchilish, 30 ta tarixiy obidalar, 5 ta monument bor. Tibbiyot mahkamalaridan tuman kasalxonasi, shifoxona, 8 qishloq shifokorlik ambulatoriyalar, tez yordam statsionarlar, 3 ta feldsher-akusherlik, 24 ta feldsherlik punktlar xalqqa xizmat qilmoqda. [[Qozoq tili]]da „Bulandi tani“ va [[rus tili]]da „Vesti Bulandi“ ijtimoiy-siyosiy gazetalari chiqariladi<ref>Qozoq Ensiklopediyasi II tom</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.akmo.kz/content/bylandinskij_rajon Informatsiya o rayone na sayte oblasti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110903141645/http://www.akmo.kz/content/bylandinskij_rajon |date=2011-09-03 }}
* [http://www.kokshetau.net/ Bulandinsi v regionalnoy sotsialnoy seti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090303095224/http://kokshetau.net/ |date=2009-03-03 }}

{{Oqmoʻla viloyati}}

[[Turkum:Qozogʻiston tumanlari]]