Burun-Kaya
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (2025-04) |
Бурун-Кая (шунингдек, Калай-Бурун[1]) — ИХ-Х асрларга оид мустаҳкам қўриқ (бошпана) харобалари.
Улар Баштановка қишлоғидан 1,5 км ғарбда, Качинский дарвозасининг[1] шарқий чеккасини ташкил этувчи, Курушлю тизмаси[2] номли қоясида жойлашган. Кема уч томондан баландлиги 15-35 м бўлган қоялар билан ўралган, платонинг пол томонида девор билан ажратилган (қалинлиги тахминан 3 м ва узунлиги 87 м, баландлиги 1,2 м гача сақланиб қолган), қуруқ молоздан ясалган, унинг ички томонига яқин баъзи биноларнинг кучли шикастланган пойдеворлари мавжуд. Қўрғон майдони 0,8 га (кўп қисмини ўрмонлар эгаллаган). Қайта топилган археологик материаллар асосида истеҳком тахминан ИХ-Х асрларга тўғри келади ва аҳамияциз маданий қатлам бошпана сифатида қисқа муддатли эпизодик фойдаланилганлигини кўрсатади[3].
Бурун-Кая деворларининг харобалари 1938-йилда қримлик археолог В.П. Бабенчиков томонидан топилган[1], истеҳком Николай Репников томонидан 1940-йилдаги „Қримнинг жануби-ғарбий тоғларининг археологик харитаси учун материаллар“[4] қўлёзмасида эслатиб ўтилган.. Евгений Веймарн ва Михаил Чореф 1976-йилдаги „Качадаги кема“ китобида истеҳкомни маълум бир феодал меросининг маркази сифатида белгилаган[5], замонавий ғояларга кўра, исар ҳарбий ҳаракатлар пайтида атрофдагилар учун бошпанадир[3]. Қрим вилоят ижроия қўмитасининг 1980-йил 15-январдаги 16-сонли қарори билан Бурун-Кая қоясидаги истеҳком харобалари минтақавий аҳамиятга эга бўлган тарихий ёдгорлик деб эълон қилинди[6].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Валентин Нужденко. „Бурун-Кая (Калай-Бурун) — средневековая крепость-убежище на скальном мысе массива Курушлю над Качинскими воротами“. Крымские маршруты. 2021-йил 18-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-октябр.
- ↑ „Туристическая карта Крыма. ЮБК.“. ЭтоМесто.ру (2007). 2024-йил 10-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-июн.
- ↑ 3,0 3,1 Мыц В.Л. „Укрепления Таврики Х - ХВ вв“, . . Киев: Наукова думка, 1991 — 129-бет. ИСБН 5-12-002114-Х.
- ↑ Н. И. Репников. Материалы к археологической карте юго-западного нагорья Крыма, Копия рукописи из архива Лоиа Ф. № 10, Д. № 10. рукопись, 1939, 1940 — 286-бет. Қаралди: 2022-йил 28-июн (2019-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган).
- ↑ Веймарн Е.В., Чореф М.Я.. Корабль на Каче, Археологические памятники Крыма. Симферополь: Таврия, 1976 — 46-бет. Қаралди: 2022-йил 28-июн (2021-йил 18-октябрда асл нусхадан архивланган).
- ↑ „Список объектов культурного наследия (памятников архитектуры), расположенных на территории Республики Крым“. Правительство Республики Крым. 2021-йил 27-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 19-октябр.