Busza sulhi

1648-yilgi Beauplan xaritasida Busza. *Eslatma*: xaritada janub yuqorida joylashgan.

Busza tinchlik shartnomasi (Busha, Bose), shuningdek, Jaruga shartnomasi nomi bilan ham maʼlum, 1617-yil 23-sentyabrda Yaruha va Dnestr daryolari yaqinidagi Busza (yoki Busha yoki Bose)da Polsha–Litva Hamdo‘stligi vakili Stanisław Żółkiewski hamda Ozi hokimi Iskandar posho Usmoniylar imperiyasi nomidan muzokara olib borgan^[1]^[2]. Polsha va Usmoniylar qoʻshinlari toʻqnashgan, biroq jang qilish oʻrniga muzokara oʻtkazishga qaror qilgan. Ushbu tinchlik shartnomasiga koʻra, Polsha–Litva Hamdo‘stligi Hotiynni Usmoniylarga topshirishga va Moldaviya ichki ishlariga aralashishni toʻxtatishga rozi boʻlgan.

1617-yilgi ushbu shartnomaga muvofiq, Polsha Usmoniylar vassallari boʻlgan Transilvaniya, Moldaviya va Valaxiya ichki ishlariga aralashmasligi kerak edi. Hamdoʻstlik esa kazaklarning Usmoniylar hududlariga hujum qilishining oldini olishi, buning evaziga esa Hotiynni topshirishi belgilangan edi. Oʻz navbatida, Usmoniylar imperiyasi tatar yurishlarini toʻxtatishga vaʼda bergan. Shuningdek, Usmoniylar imperiyasi Transilvaniya, Moldaviya va Valaxiya ishlariga aralashish hamda u yerlardagi hukmdorlarni tayinlash huquqiga ega boʻlgan.

Ammo shartnoma ikki tomon tomonidan ham buzilgan, kazaklar va tatarlar chegaraviy hududlarga hujum qilishda davom etganlar. Bu esa yangi urushga sabab boʻlgan, biroq Polsha–Usmoniylar urushidan (1620–1621) soʻng tuzilgan Xotin tinchlik shartnomasi orqali Busza tinchligining status quo holati tasdiqlangan.

Manbalar

↑ Kamperidēs, Lampros. The Greek Monasteries of Sozopolis: XIV-XVII Centuries (en). Institute for Balkan Studies, 1993 — 38-bet.
↑ Kármán, Gábor; Kunčević, Lovro. The European Tributary States of the Ottoman Empire in the Sixteenth and Seventeenth Centuries (en). BRILL, 2013-06-20 — 322-bet. ISBN 978-90-04-25440-4.

[1] Kamperidēs, Lampros. The Greek Monasteries of Sozopolis: XIV-XVII Centuries (en). Institute for Balkan Studies, 1993 — 38-bet.

[2] Kármán, Gábor; Kunčević, Lovro. The European Tributary States of the Ottoman Empire in the Sixteenth and Seventeenth Centuries (en). BRILL, 2013-06-20 — 322-bet. ISBN 978-90-04-25440-4.

[1]

[2]