Busza sulhi

1648-йилги Беауплан харитасида Бусза. *Эслатма*: харитада жануб юқорида жойлашган.

Бусза тинчлик шартномаси (Буша, Босе), шунингдек, Жаруга шартномаси номи билан ҳам маълум, 1617-йил 23-сентябрда Яруҳа ва Днестр дарёлари яқинидаги Бусза (ёки Буша ёки Босе)да Полша–Литва Ҳамдўстлиги вакили Станисłаw Żółкиэwски ҳамда Ози ҳокими Искандар пошо Усмонийлар империяси номидан музокара олиб борган^[1]^[2]. Полша ва Усмонийлар қўшинлари тўқнашган, бироқ жанг қилиш ўрнига музокара ўтказишга қарор қилган. Ушбу тинчлик шартномасига кўра, Полша–Литва Ҳамдўстлиги Ҳотийнни Усмонийларга топширишга ва Молдавия ички ишларига аралашишни тўхтатишга рози бўлган.

1617-йилги ушбу шартномага мувофиқ, Полша Усмонийлар вассаллари бўлган Трансилвания, Молдавия ва Валахия ички ишларига аралашмаслиги керак эди. Ҳамдўстлик эса казакларнинг Усмонийлар ҳудудларига ҳужум қилишининг олдини олиши, бунинг эвазига эса Ҳотийнни топшириши белгиланган эди. Ўз навбатида, Усмонийлар империяси татар юришларини тўхтатишга ваъда берган. Шунингдек, Усмонийлар империяси Трансилвания, Молдавия ва Валахия ишларига аралашиш ҳамда у ерлардаги ҳукмдорларни тайинлаш ҳуқуқига эга бўлган.

Аммо шартнома икки томон томонидан ҳам бузилган, казаклар ва татарлар чегаравий ҳудудларга ҳужум қилишда давом этганлар. Бу эса янги урушга сабаб бўлган, бироқ Полша–Усмонийлар урушидан (1620–1621) сўнг тузилган Хотин тинчлик шартномаси орқали Бусза тинчлигининг статус қуо ҳолати тасдиқланган.

Манбалар

↑ Камперидēс, Лампрос. Тҳе Греэк Монастериэс оф Созополис: ХИВ-ХВИИ Cентуриэс (эн). Институте фор Балкан Студиэс, 1993 — 38-бет.
↑ Кáрмáн, Гáбор; Кунčэвиć, Ловро. Тҳе Эуропеан Трибутарй Статес оф тҳе Оттоман Эмпире ин тҳе Сихтеэнтҳ анд Севентеэнтҳ Cентуриэс (эн). БРИЛЛ, 2013-06-20 — 322-бет. ИСБН 978-90-04-25440-4.

[1] Камперидēс, Лампрос. Тҳе Греэк Монастериэс оф Созополис: ХИВ-ХВИИ Cентуриэс (эн). Институте фор Балкан Студиэс, 1993 — 38-бет.

[2] Кáрмáн, Гáбор; Кунčэвиć, Ловро. Тҳе Эуропеан Трибутарй Статес оф тҳе Оттоман Эмпире ин тҳе Сихтеэнтҳ анд Севентеэнтҳ Cентуриэс (эн). БРИЛЛ, 2013-06-20 — 322-бет. ИСБН 978-90-04-25440-4.

[1]

[2]