Бутерброд (олмонча: Буттерброт  — "ёғли нон") — тайёр маҳсулот (масалан, сариёғ, пишлоқ, колбаса) ёки уларнинг умумлаштирилган ҳолда ёйилган ёки тўлдирилган нон ёки ўрама бир тилим[1]. Тайёрланиши, овқатланиш ва ташиш қулайлиги туфайли машҳур тамадди тури. Бутербродлар узоқ муддатли сақлашга муҳтож эмас, чунки улар тез қурийди, таъми ва кўринишини йўқотади[1].

Рус тилининг луғатларида немис тилидан олинган „сендвич“ сўзи ХИХ-асрнинг охирги учдан бир қисмидан кечиктирмай аниқланган[2], лекин шу билан бирга, немис тилидаги асл „буттерброт“ ҳали ҳам фақат "нон ва сариёғ" деган маънони англатади[3] ва агар у „бир бўлак колбаса, пишлоқ, жамбон ва бошқаларни“ англаца[4], у ҳолда „ёпиқ нон“ бўлади (олмонча: белегтес Брот ) ёки „штулле“ (олмонча: Стулле ), машҳур столлен билан боғлиқ.

Таркиби

Тахминий қўшимчаларга мисоллар:

  • Сариёғ. Унинг арзон ўрнини босувчи сифатида қотиб қолган ўсимлик мойлари (маргарин) ва уларга асосланган аралашмалар (ёйилган) ишлатилади.
  • Пишлоқлар.
  • Колбаса, паштет, гўшт.
  • Сало.
  • Балиқ, консерваланган балиқ, икра.
  • Тухум.
  • Сабзавотлар ва кўкатлар.
  • Соуслар (маёнез, кетчуп, хантал ва бошқалар).
  • Ширин мағизлар (мураббо, асал).

Таснифланиши

Очиқ — бир бўлак нон билан[1]:

  • Брускета
  • ЖВетчинали бутерброд

Ёпиқ — иккита бўлак нон ва уларнинг орасида мағзи билан:

  • Сандwич — бу инглиз сендвичи.
  • Гамбургер — бу Америка сендвичи.
  • Cроқуэ Монсиэур — бу франсуз сендвичи.
  • Панини — италян сендвичи.
  • Ҳот дог.

Овқатланиш жойлари — кичик ўлчамлар:

  • Канепе.
  • Тартинка.
  • Волаувент.
  • Cростини.

Иссиқ бутербродлар пишириш вақтида иситилади ва иссиқ ҳолда истеъмол қилинади. Мисоллар — эритилган пишлоқли бутерброд, Гавайи тости.

Нон бўлакларини тушди машинасида олдиндан қовуриш мумкин. Махсус сендвичлар учун тост нон тайёрланади.

Ўзгача бутербродлар

  • Узунлиги 720 метр бўлган дунёдаги энг катта бутербродни Ливаннинг Кфар Катра қишлоғининг етти юз нафар аҳолиси тайёрлаган[5].
  • Россияда майдони бўйича энг катта бутерброд Нижний Новгород ярмаркасида тайёрланган. Унинг майдони 14 м² ташкил этди. Лойиҳада Нижний Новгород ёғ-мой заводи ходимлари тайёрладилар. Бутерброд шаҳарнинг 780-йиллигига бағишланди.Бутерброд қуйидаги масаллиқлардан иборат эди: 45 буғдой нон бўлаклари, олти турдаги маёнез, колбаса, пишлоқ ва сабзавотлар[6].
  • Тесcо супермаркетлар тармоғи ўрамадан чиқарилгандан сўнг Рождество куйларини ижро этувчи мусиқий бутербродларни чиқарди.
  • Россия Федерациясидаги энг узун бутерброд 2010-йил 27-июлда Северодвинскда қилинган; унинг узунлиги 44 метр 77 сантиметр эди[7].
  • Бокира Марямнинг силуэти тасвирланган тишланган пишлоқли бутербродни ауксион савдосида 28 минг долларга сотилди. Сотилган вақтида бутерброднинг ёши 10-йил эди[8].

Санъатдаги бутербродлар

Алан А. Милне С.нинг бепул таржимасида рус тилига маълум бўлган „Қироллик бутерброд балладаси“ни ёзган. И. Маршак[9].

2011-йил сентабр ойида Москвада биринчи Москва бутерброд санъати биэнналеси бўлиб ўтди, унда Александр Флоренский, Андрей Билжо, "Мовий бурунлар" ва бошқа рус рассомлари иштирок этдилар[10].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Товарный словарь 1956.
  2. ↑ „Буттерброд“, Объяснение 25 000 иностранных слов, вошедших в употребление в русский язык с означением их корней, М., 1865 — 97-бет. 
  3. ↑ дуден.де: Буттерброт
  4. ↑ Куликов Г. И., Мартиневский В. И. Стулле штулле // Страноведческиэ реалии немеского язика. — Мн.: Вишейшая школа, 1986. — С. 187. — 260 с. — 3600 экз.
  5. ↑ Приготовлен самий болшой бутерброд в мире (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-23 санасида архивланган) // кукинг.нет
  6. ↑ В Нижнем съэли самий болшой в России бутерброд // Готовим. РУ
  7. ↑ В Северодвинске сделали самий длинний бутерброд в России[сайт ишламайди]
  8. ↑ „Надкусанный бутерброд с образом Девы Марии продан за 28 тысяч долларов“. Лента.ру (2004-йил 23-ноябр). Қаралди: 2010-йил 13-август.
  9. ↑ С. Маршак „Баллада о королевском бутерброде“, . Королевский бутерброд, 300000 экз, М.: Детская литература, 1985 — 7-бет. 
  10. ↑ „Первая Биеннале Бутербродного Искусства“ (деадлинк). ЭКСПО-ПАРК выставочныеаccессдате=2011-09-12. 2011-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-10-06 санасида архивланган)

Адабиётлар

  • Бутерброди // Товарний словар / И. А. Пугачёв (главний редактор). — М.: Государственноэ издателство торговой литератури, 1956. — Т. И. — Стб. 691—695
  • Кулакова Е. В. „Бутерброды“, . Холодные блюда и закуски, 200000 экз, Кишинёв: Картя Молдовеняскэ, 1983 — 6—7-бет. 
  • „Бутерброды“, Кулинария. М.: Госторгиздат, 1955 — 140—143-бет. 

Ҳаволалар