Buterbrod
Бутерброд (олмонча: Буттерброт — "ёғли нон") — тайёр маҳсулот (масалан, сариёғ, пишлоқ, колбаса) ёки уларнинг умумлаштирилган ҳолда ёйилган ёки тўлдирилган нон ёки ўрама бир тилим[1]. Тайёрланиши, овқатланиш ва ташиш қулайлиги туфайли машҳур тамадди тури. Бутербродлар узоқ муддатли сақлашга муҳтож эмас, чунки улар тез қурийди, таъми ва кўринишини йўқотади[1].
Рус тилининг луғатларида немис тилидан олинган „сендвич“ сўзи ХИХ-асрнинг охирги учдан бир қисмидан кечиктирмай аниқланган[2], лекин шу билан бирга, немис тилидаги асл „буттерброт“ ҳали ҳам фақат "нон ва сариёғ" деган маънони англатади[3] ва агар у „бир бўлак колбаса, пишлоқ, жамбон ва бошқаларни“ англаца[4], у ҳолда „ёпиқ нон“ бўлади (олмонча: белегтес Брот ) ёки „штулле“ (олмонча: Стулле ), машҳур столлен билан боғлиқ.
-
Пишлоқ билан
-
Колбаса
Таркиби
Тахминий қўшимчаларга мисоллар:
- Сариёғ. Унинг арзон ўрнини босувчи сифатида қотиб қолган ўсимлик мойлари (маргарин) ва уларга асосланган аралашмалар (ёйилган) ишлатилади.
- Пишлоқлар.
- Колбаса, паштет, гўшт.
- Сало.
- Балиқ, консерваланган балиқ, икра.
- Тухум.
- Сабзавотлар ва кўкатлар.
- Соуслар (маёнез, кетчуп, хантал ва бошқалар).
- Ширин мағизлар (мураббо, асал).
Таснифланиши
Очиқ — бир бўлак нон билан[1]:
- Брускета
- ЖВетчинали бутерброд
Ёпиқ — иккита бўлак нон ва уларнинг орасида мағзи билан:
- Сандwич — бу инглиз сендвичи.
- Гамбургер — бу Америка сендвичи.
- Cроқуэ Монсиэур — бу франсуз сендвичи.
- Панини — италян сендвичи.
- Ҳот дог.
Овқатланиш жойлари — кичик ўлчамлар:
- Канепе.
- Тартинка.
- Волаувент.
- Cростини.
Иссиқ бутербродлар пишириш вақтида иситилади ва иссиқ ҳолда истеъмол қилинади. Мисоллар — эритилган пишлоқли бутерброд, Гавайи тости.
Нон бўлакларини тушди машинасида олдиндан қовуриш мумкин. Махсус сендвичлар учун тост нон тайёрланади.
Ўзгача бутербродлар
- Узунлиги 720 метр бўлган дунёдаги энг катта бутербродни Ливаннинг Кфар Катра қишлоғининг етти юз нафар аҳолиси тайёрлаган[5].
- Россияда майдони бўйича энг катта бутерброд Нижний Новгород ярмаркасида тайёрланган. Унинг майдони 14 м² ташкил этди. Лойиҳада Нижний Новгород ёғ-мой заводи ходимлари тайёрладилар. Бутерброд шаҳарнинг 780-йиллигига бағишланди.Бутерброд қуйидаги масаллиқлардан иборат эди: 45 буғдой нон бўлаклари, олти турдаги маёнез, колбаса, пишлоқ ва сабзавотлар[6].
- Тесcо супермаркетлар тармоғи ўрамадан чиқарилгандан сўнг Рождество куйларини ижро этувчи мусиқий бутербродларни чиқарди.
- Россия Федерациясидаги энг узун бутерброд 2010-йил 27-июлда Северодвинскда қилинган; унинг узунлиги 44 метр 77 сантиметр эди[7].
- Бокира Марямнинг силуэти тасвирланган тишланган пишлоқли бутербродни ауксион савдосида 28 минг долларга сотилди. Сотилган вақтида бутерброднинг ёши 10-йил эди[8].
Санъатдаги бутербродлар
Алан А. Милне С.нинг бепул таржимасида рус тилига маълум бўлган „Қироллик бутерброд балладаси“ни ёзган. И. Маршак[9].
2011-йил сентабр ойида Москвада биринчи Москва бутерброд санъати биэнналеси бўлиб ўтди, унда Александр Флоренский, Андрей Билжо, "Мовий бурунлар" ва бошқа рус рассомлари иштирок этдилар[10].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Товарный словарь 1956.
- ↑ „Буттерброд“, Объяснение 25 000 иностранных слов, вошедших в употребление в русский язык с означением их корней, М., 1865 — 97-бет.
- ↑ дуден.де: Буттерброт
- ↑ Куликов Г. И., Мартиневский В. И. Стулле штулле // Страноведческиэ реалии немеского язика. — Мн.: Вишейшая школа, 1986. — С. 187. — 260 с. — 3600 экз.
- ↑ Приготовлен самий болшой бутерброд в мире (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-23 санасида архивланган) // кукинг.нет
- ↑ В Нижнем съэли самий болшой в России бутерброд // Готовим. РУ
- ↑ В Северодвинске сделали самий длинний бутерброд в России[сайт ишламайди]
- ↑ „Надкусанный бутерброд с образом Девы Марии продан за 28 тысяч долларов“. Лента.ру (2004-йил 23-ноябр). Қаралди: 2010-йил 13-август.
- ↑ С. Маршак „Баллада о королевском бутерброде“, . Королевский бутерброд, 300000 экз, М.: Детская литература, 1985 — 7-бет.
- ↑ „Первая Биеннале Бутербродного Искусства“ (деадлинк). ЭКСПО-ПАРК выставочныеаccессдате=2011-09-12. 2011-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-10-06 санасида архивланган)
Адабиётлар
- Бутерброди // Товарний словар / И. А. Пугачёв (главний редактор). — М.: Государственноэ издателство торговой литератури, 1956. — Т. И. — Стб. 691—695
- Кулакова Е. В. „Бутерброды“, . Холодные блюда и закуски, 200000 экз, Кишинёв: Картя Молдовеняскэ, 1983 — 6—7-бет.
- „Бутерброды“, Кулинария. М.: Госторгиздат, 1955 — 140—143-бет.