Buterbrodli tort
Бутербродли торт (сендвич-торт) — бу бутерброд ёки сендвичга ўхшаш турли хил масаллиққа эга нонли совуқ егулик, лекин юмалоқ ёки тўртбурчакли торт шаклида безатилган, юпқа (бир қатламли) ёки қалин (кўп қатламли) бўлади[1]. Бутербродли торт 1950-йилларда америкалик уй бекалари томонидан зиёфатларда байрам дастурхонини безаш учун ихтиро қилинган деб ҳисоблашади, аммо тез орада модадан чиқиб кетган. Бутербродли торт швед ошхонасида жиддий таом мақомини олди, у ерда улар „Смöргåстåрта“ ёки „сöргасторте“ деб аталади, у кўпинча чўқинган кун ва юбилейлар учун тайёрланади[2]. Бутербродли торт бошқа Скандинавия мамлакатлари ошхоналарида ҳам байрамона егулик сифатида танилган.
Бутербродли торт асоси учун унчалик янги бўлмаган печкада ёпилган ёки қолипга солинган жавдар ёки буғдой нони тилимлари ё бўлмаса, шўр қатлама, хамиртурушли ёки ёғ қўшилган хамир мос келади. Бутербродли торт ҳам тегишли тартибда тахланган алоҳида бутербродларга ўхшайди. Бутербродли торт масаллиқлари учун бутербродга солинадиган ҳар қандай маҳсулотлар мос келади, чунки бутербродларда маҳсулотлар (гўшт, колбаса, балиқ, денгиз маҳсулотлари, сабзавотлар) таъбга кўра танланади. Кўпинча бутерброд пасталари ва ёғли аралашмалар ишлатилади (пишлоқ ёғи, яшил сариёғ, чўчқа ёғи, ханталли мой, килкали мой). Полша ошхонасида гўштли бутербродли торт учта қатламдан иборат бўлиши мумкин, чўчқа пастаси, пиширилган гўшт пастаси ва тухум пастаси[3], балиқ маҳсулотлари қўшилгани ҳам бўлади — балиқ паштетли пастаси, дудланган балиқли ва пишлоқли паста[4]. Швециядаги энг машҳур бутербродли тортга қисқичбақалар, қизил икра, омар ва маёнезли тухум солинади[2]. Бутербродли торт безаклари кўпчитилган қалин сариёғ, сметана ёки маёнез қатламига ёйилади, шунда у яхши сақланади. Бутербродли торт дастурхонга тортишдан олдин олдин безатилади, шунда безак қуриб қолмайди ва бузилмайди. Торт дастурхонга тўлиғича юмалоқ идиш ёки патнисда тортилади, аммо кесиб қўйилади[1].
Манбалар
Адабиётлар
- Бронте Аурель „Смёргасторте (бутербродный торт)“, . Север: счастливая жизнь по-скандинавски, Хюгге. Уютные книги о счастье. М.: Эксмо, 2021 — 44—45-бет. ИСБН 978-5-04-114005-2.
- Е. Кульзова-Гавличек, С. Котович „Торты бутербродные“, . Паштеты и бутерброды. М.: Пищевая промышленность, 1968 — 87—88-бет.
- Титюнник А. И., Новоженов Ю. М. „Польская кухня. Торт бутербродный“, . Советская национальная и зарубежная кухня, 2-е, М.: «Высшая школа», 1981 — 320-бет.
- Усов В. В. „Бутербродные торты“, . Основы кулинарного мастерства: искусство приготовления закусок и основных блюд, Кулинарное искусство. От профессионалов. М.: Эксмо, 2017 — 197—200-бет. ИСБН 978-5-699-80934-9.
Ҳаволалар
- гастроном.cом: Бутербродли торт
- Смергастортени қандай безаш керак(ингл.) )