Бутил спиртлар, бутаноллар, C4Ҳ9-ОҲ— бир атомли спиртлар. Мол. м. 74,12. Рангсиз суюқлик, ўзига хос ҳиди бор. Тўртта изомери маълум: бирламчи (бутанол1) CҲ3CҲ2CҲ2CҲ2ОҲ, иккиламчи (бутанол2) CҲ3CҲ2CҲОҲCҲ3, изобутил (2метилпропанол1) (CҲ3)2 CҲCҲ2ОҲ, учламчи (учметилкарбинол) (CҲ3)3CОҲ. Бутанол1 билан бутанол2 да углерод атомларининг тармоқланмаган занжирлари бор. Изобутил Бутил спиртлар да асимметрик углерод атоми бўлганлиги сабабли уч шаклда мавжуд: улардан иккитаси оптик фаол, учинчиси рацемик (инактив) шаклдир. Бутил спиртлар этил спирт ва эфир билан яхши аралашади, спиртларга хос ҳамма реаксияларга киришади, углеводларни бижғитиш йўли билан, шунингдек синтетик усулда олинади. Локлар, селлюлоза, смолалар ишлаб чиқаришда эритувчи сифатида, ювиш воситаларини синтез қилишда ишлатилади.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил