Butterworth Stavely
Буттерворт Стайвли ёки Буттерwорт Стайвли (инглизча: Буттерwортҳ Ставелй) — Марк Твеннинг 1879-йилда ёзган „Буюк Питкерн инқилоби“ қиссасидаги хаёлий қаҳрамон, ўзини Питкарн императори Батерворт И деб эълон қилган америкалик саргузаштчи ва филибустер[1][2].
Марк Твен ўз ҳикоясини адмирал Алгернон де Ҳорсей денгиз ҳисоботидаги битта жумлага асослади: „Оролга америкалик нотаниш одам жойлашди — шубҳали харид“, бу эҳтимол 1875-йилда Ҳандеш кемаси ҳалокатидан омон қолган Питер Бутлерга ишора қилади[3]. Ҳикоя, эҳтимол, 1830-йилларда Питкерннинг ҳақиқий ҳаётидаги Америка ҳукмдори Жошуа Хиллнинг ҳаётидан ҳам илҳомланган[4].
Баттерворт Ставели ҳокимият тепасига кўтарилиб, Кристиан ИИ ва Элизабет Миллс Янг ўртасидаги суд жараёни атрофидаги ички бўлинишлар ва шубҳалардан фойдаланиб, орол жамоасини ўзи каби ақлли манипулятор учун осон ўлжа эканлигини тезда тан олиб, дарҳол норозилик ва коррупция уруғини экишга киришди. У бош магистрат Жамес Русселл МcCой. Тезлик билан Ставелей оролга ғарбий маданият услубини жорий этиб, сиёсий ва ижтимоий иэрархиянинг барча одатий муаммоли шаклларини, ҳарбий тузилмани (флот битта велботдан ташкил қилинган қайиқдан иборат — оролдаги ягона қайиқ), қоғоз валюта ва солиққа тортиш ва ўзини император Батерворт И деб эълон қилади. Ниҳоят, Баттерворт Ставели яратган бемаъни дунё ҳатто оддий оролликлар учун ҳам аён бўлади ва улар ўз навбатида „ғазаблантирадиган инглиз бўйинтуруғига“ қарши қўзғолон кўтариб, Баттерворт Ини ағдариб, эски тартибни тиклайди[5].
Ставелейнинг ишонувчан орол аҳолисини беадаб манипуляцияси Ғарб империализми ва америкалик миссионерларнинг маданий зулмининг айблови сифатида талқин қилинган[5].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Жим Реислер. Wалк оф Агес: Эдwард Пайсон Wестон'с Эхтраординарй 1909 Трек Аcросс Америcа. Университй оф Небраска Пресс, февраль 2015. ИСБН 978-0-8032-8642-9.
- ↑ Д. Э. С. Махwелл. Америcан Фиcтион: Тҳе Интеллеcтуал Баcкгроунд. Роутледге, 23 октября 2017. ИСБН 978-1-351-57979-7.
- ↑ Роберт Броwн. Тҳе cоунтриэс оф тҳе wорлд. Cасселл, Петтер, Галпин & Cо, 1876 — 79-бет.
- ↑ Гидмарк, Жилл Б.. Энcйcлопедиа оф Америcан литературе оф тҳе сеа анд Греат Лакес. Wестпорт, CТ: Греэнwоод Пресс, 2001 — 359-бет. ИСБН 0-313-30148-4. Қаралди: 2010-йил 19-январ.
- ↑ 5,0 5,1 Ж. Р. ЛеМастер, Жамес Даррелл Wилсон, Чристиэ Гравес Ҳамриc. Тҳе Марк Тwаин Энcйcлопедиа. Неw Ёрк анд Лондон: Гарланд Публишинг, 1993 — 340—342-бет. ИСБН 978-0-8240-7212-4.