Buvayb jangi sahifasining manbasini koʻrish

{{Urush bilgiqutisi
| conflict = Buvayb jangi
| qismi = Musulmonlarning Sosoniylar imperiyasiga istilosi
| sana = 635-yil aprel
| yer = Buvayb (al-Hiraning shimoliy qismi), [[Furot]], [[Iroq]]
| natija = [[Roshidun xalifaligi]]ning gʻalabasi
| qomondon1 = [[Roshidun xalifaligi]]
*[[Al-Musanno ibn Horisa]]
| qomondon2 = [[Sosoniylar imperiyasi]]
*Mihran bin Badhan{{KIA}}
}}

'''Buvayb jangi''' ({{Lang-ar|معركة البويب}}) – [[Koʻprik jangi|Koʻprik jangidan]] koʻp oʻtmay [[Sosoniylar davlati|Sosoniylar imperiyasi]] va [[Roshidun xalifaligi]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan [[jang]].

== Tarixi ==
[[Koʻprik jangi|Koʻprik jangi]] Sosoniylar uchun hal qiluvchi gʻalaba boʻlib, bu ularga [[Mesopotamiya|Mesopotamiyaga]] hujum qilgan [[Arablar|arablarni]] quvib chiqarishga katta turtki berdi. Shundan soʻng, ular katta qoʻshin bilan [[Kufa]] yaqinidagi [[Furot (daryo)|Furot daryosi]] boʻyida [[musulmon]] armiyasining omon qolgan askarlari bilan jang qilish uchun yoʻlga otlandilar.

Xalifa [[Umar]] mintaqaga yordam kuchlarini yubordi, ular, asosan, [[Ridda urushla]]<nowiki/>ri paytida musulmonlarga qarshi kurashgan kishilardan iborat edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=عطية القوصى |year=2006 |title=عصر الخلفاء الراشدين |language=ar |publisher=ktab INC |url=https://books.google.com/books?id=etYoDwAAQBAJ&q=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%8A%D8%A8+%D8%B9%D9%84%D9%89+%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA&pg=PT33 |isbn=9789771020936}}</ref>.

== Jang ==
[[Al-Musanno ibn Horisa]] yaqinlashib kelayotgan Fors qoʻshinini daryoni kesib oʻtishga majbur qildi va shu bilan uning qoʻshinlari boʻlinmalarga boʻlingan holda raqibning son jihatidan ustun boʻlgan kuchlarini oʻrab olishga muvaffaq boʻldi.

Urush musulmonlar uchun katta gʻalaba bilan yakunlandi, bunda mahalliy [[Xristian arablar|arab nasroniylarining]] oʻrni katta edi, chunki ular musulmon qoʻshiniga yordam berishga qaror qilgan edi<ref name="Tabari-Persian">{{Kitob manbasi |last=Tabari |title=History of Tabari (Persian) |publisher=Asatir Publishers, Third Edition, 1984 |page=1615-1616}}</ref>. Tarixchi [[Tabariy|Tabariyning]] yozishicha, sosoniylar qoʻmondoni Mihran bin Badhan Tagʻlab qabilasiga mansub qul Jobir bin Abdulloh tomonidan oʻldirilgan (keyinchalik, Mihranning qurollari va kiyimlarini taqsimlash borasida ustalar oʻrtasida kelishmovchilik yuzaga kelgan va bu masala al-Musanno tomonidan hal qilinishi kerak edi)<ref name="Tabari-Persian" />. Arablar sosoniylar va ularning ittifoqchilariga qarshi urushlarini yanada kengaytirish uchun kuchga ega boʻldilar<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=محمد بن سعد بن منيع الزهري |year=1995 |title=تكملة نواقص الطبقات الكبرى لابن سعد 1-2 |language=ar |page=822 |publisher=IslamKotob}}</ref>.

== Tarixiyligi ==
Islomshunos olim [[Fred Donner]] bu jang haqidagi rivoyatni soxta deb hisoblaydi, chunki jang haqidagi asosiy manbalardan biri boʻlgan [[Sayf ibn Umar]] baʼzan voqealarni boʻrttirishga moyilligi bilan tanilgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Al-Tabari |editor=Blankinship |title=The history of al-Tabali - Volume XI |publisher=State University of New York Press |location=Albany |isbn=0-7914-0851-5 |accessdate=30 January 2024 |page=xviii}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:635]]