C (dasturlash tili)
C (талаффузи: си)[5] — компиляцияланувчи статик дастурлаш тили бўлиб, 1969—1973-йилларда Белл лабораторияси ходими Деннис Ритчиэ томонидан яратилган[6]. Ушбу дастурлаш тили Б тилининг такомиллашган кўриниши сифатида яратилган. Дастлаб УНИХ операцион тизимини яратиш мақсадида ишлаб чиқилган, кейинчалик эса бошқа кўплаб платформалар билан ишлашга ҳам мослаштирилган. Дизайни ҳамда структурасига кўра, ушбу тил қуйи даражадаги дастурлаш тилларига яқин. Баъзи хусусиятлари билан ассемблер тилига ҳам ўхшаб кетади. C дастурлаш тили дастурий таъминот индустриясининг ривожланишига жуда катта таъсир ўтказган. Унинг синтаксиси эса C++, C#, Жава, Обжеcтиве-C ва бошқа кўплаб дастурлаш тиллари учун асос бўлиб хизмат қилди.
|
| |
| Муаллифи | Деннис Ритчиэ |
|---|---|
| Тузилган йили | 1972[3] |
| Операцион тизим | Кросс-платформали |
| Файл кенгайтмалари | .c, .ҳ |
| Вебсайт |
исо.орг/стандард/74528.ҳтмл опен-стд.орг/жтc1/сc22/wг14/ |
| Диалектлари | |
| Cйcлоне, Унифиэд Параллел C, Сплит-C, Cилк, C* | |
| Бунга асос бўлган тиллар | |
| Б (БCПЛ, CПЛ), АЛГОЛ 68,[4] ПЛ/И, ФОРТРАН | |
| Бунинг асосида тузилган тиллар | |
| АМПЛ, АWК, cш, C++, C--, C#, Обжеcтиве-C, Д, Го, Жава, ЖаваСcрипт, ЖС++, Жулиа, Лимбо, ЛПC, Перл, ПҲП, Пике, Проcессинг, Пйтҳон, Руст, Сеэд7, ВалаВала, Верилог (ҲДЛ),[2] Ним, Зиг | |
Калит сўзлари
Калит сўзла — компиляция вақтида у ёки бу вазифани бажариш ёки компиляторга кўрсатмалар беришга хизмат қиладиган идентификатор сўзлар.
| Калит сўзлар | Вазифаси | Стандарт |
|---|---|---|
сизеоф
|
Обект ўлчами ҳақидаги маълумотни олиш | C89 |
тйпедеф
|
Ўзгарувчи турига алтернатив ном бериш | |
ауто, регистер
|
Компиляторга ўзгарувчиларнинг хотирада жойлашган ўрнини кўрсатиш | |
эхтерн
|
Компиляторга обектни ташқи файлдан излаш кераклигини кўрсатиш | |
статиc
|
Статик обектни эълон қилиш | |
воид
|
Қийматга эга бўлмаган катталик; кўрсаткичларда ихтиёрий маълумотларни билдиради | |
чар, шорт,инт, лонг
|
Бутун сонли ўзгарувчилар ва уларнинг ўлчамлари | |
сигнед, унсигнед
|
Бутун сонли ўзгарувчилар модификаторлари, уларнинг олдидаги ишораси мавжуд ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди | |
флоат, доубле
|
Ҳақиқий сонли ўзгарувчилар | |
cонст
|
Ўзгармас миқдорлар, компиляция вақтида уларнинг дастлабки берилган қиймати ўзгармайди | |
волатиле
|
Ушбу типдаги ўзгарувчининг қиймати компиляция вақтида ўзгариши мумкин | |
энум
|
Бутун сонли ўзгарувчилар тўпламидан олинган битта қиймат | |
до, фор, wҳиле
|
Сикл операторлари | |
иф, элсе
|
Шартли оператор | |
сwитч, cасе, дефаулт
|
Танлаш оператори | |
бреак, cонтинуэ
|
Сиклни тўхтатиш операторлари | |
гото
|
Шарциз ўтиш оператори | |
ретурн
|
Функсиядан қиймат қайтариш | |
инлине
|
Функсияни эълон қилиш | C99 |
рестриcт
|
Хотира блокига мурожаат қилишни билдираади. Ушбу мурожаат уникал характерга эга | |
_Боол
|
Мантиқий турдаги қийматлар | |
_Cомплех
|
Комплекс сонлар устида ҳисоблашлар бажариш учун фойдаланилади | |
_Атомиc
|
Типни атомар кўринишга ўтказувчи модификатор | C11 |
Манбалар
- ↑ Фрудериcа „Ҳисторй оф C“. Тҳе cппреференcе.cом (13-декабр 2020-йил). 24-октабр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-октабр 2020-йил.
- ↑ „Верилог ҲДЛ (анд C)“. Тҳе Ресеарч Счоол оф Cомпутер Сcиэнcе ат тҳе Аустралиан Натионал Университй (2010-йил 3-июн). — „1980с: ; Верилог фирст интродуcед ; Верилог инспиред бй тҳе C программинг лангуаге“. 2013-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-август 2013-йил.
- ↑ Ритчиэ (1993): "Тҳомпсон ҳад маде а бриэф аттемпт то продуcе а сйстем cодед ин ан эарлй версион оф C—бефоре струcтурес—ин 1972, бут гаве уп тҳе эффорт."
- ↑ Ритчиэ (1993): "Тҳе счеме оф тйпе cомпоситион адоптед бй C оwес cонсидерабле дебт то Алгол 68, алтҳоугҳ ит дид нот, перҳапс, эмерге ин а форм тҳат Алгол'с адҳеренц wоулд аппрове оф."
- ↑ „Тҳе наме ис басед он, анд проноунcед лике тҳе леттер C ин тҳе Энглиш алпҳабет“ (инглизча). тҳе c программинг лангуаге соунд. Энглиш Чинесе Диcтионарй. 2022-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-ноябр 2022-йил.
- ↑ Принз, Петер; Cраwфорд, Тонй. C ин а Нуцҳелл (инглизча). О'Реиллй Медиа, Инc., 16-декабр 2005-йил — 3-бет. ИСБН 9780596550714.
Ўқиш учун
- Плаугер, П.Ж.. Тҳе Стандард C Либрарй, 1, Прентиcе Ҳалл, 1992. ИСБН 978-0131315099. (манба)
- Банаҳан, М.; Брадй, Д.; Доран, М.. Тҳе C Боок: Феатуринг тҳе АНСИ C Стандард, 2, Аддисон-Wеслей, 1991. ИСБН 978-0201544336. (фреэ)
- Ҳарбисон, Самуэл; Стеэле, Гуй Жр.. C: А Референcе Мануал, 5, Пеарсон, 2002. ИСБН 978-0130895929. (архивланган)[сайт ишламайди]
- Кинг, К.Н.. C Программинг: А Модерн Аппроач, 2, W. W. Нортон, 2008. ИСБН 978-0393979503. (архивланган)[сайт ишламайди]
- Гриффитҳс, Давид; Гриффитҳс, Даwн. Ҳеад Фирст C, 1, О'Реиллй, 2012. ИСБН 978-1449399917.
- Перрй, Грег; Миллер, Деан. C Программинг: Абсолуте Бегиннер'с Гуиде, 3, Қуэ, 2013. ИСБН 978-0789751980.
- Деител, Паул; Деител, Ҳарвей. C: Ҳоw то Програм, 8, Пеарсон, 2015. ИСБН 978-0133976892.
- Густедт, Женс. Модерн C, 2, Маннинг, 2019. ИСБН 978-1617295812. (фреэ)
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |