Cалибрачоа — итузумдошлар оиласига мансуб ўсимликлар туркуми. Туркумга мансуб турлар доимий яшил, қисқа умр кўрадиган кўп йиллик ўсимликлар. Улар петуниялар каби Жанубий Американинг деярли бир хил минтақасида, Бразилия жанубидан Перу ва Чилигача, бутазор ва очиқ ўтлоқларда ўсади[1].

Cалибрачоа
Илмий таснифлаш
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Гулли ўсимликлар
Икки уруғпаллалилар
Астеридс
Соланалес
Соланаcеаэ
Петуниоидеаэ
Cалибрачоа

Cерв.
осилган саватда cалибрачоа „миллион қўнғироқлар“
гибрид „Супербеллс Страwберрй Пунч“

Таснифлаш

Cалибрачоа туркуми Петуния билан чамбарчас боғлиқ. Шу билан бирга, кейинги текширувларда хромосомаларда ташқи фарқларга ва икки авлодни ажратиб турувчи уруғланиш омилларига мос келадиган катта фарқлар мавжудлиги аниқланди. Петчоа — генетик жиҳатдан Cалибрачоа ва Петуниа ўсимликларини чатиштириш натижасида олинган гибрид туркум саналади[2]. Cалибрачоа туркуми номи ХИХ асрда яшаган мексикалик ботаник ва фармаколог Антонио де ла Cал й Брачо[3] шарафига берилган.

Тавсиф

Cалибрачоа туркумига бир йиллик ва кўп йиллик ўт ўсимликлар киради. Барглари тухумсимон, эллиптик, тескари тухумсимон ёки чизиқсимон шаклда. Тўпгуллари бир хонали бўлиб, қарама-қарши турадиган, баргга ўхшаган ўсимталари бор. Гуллар одатда зигоморф[4]. Мевалари кўсак. Уруғлари ташқи сирти тўрга ўхшаш тузилишга эга. Бу тўрларнинг тузилиши барча турларда тўғри бўлган уруғ юзасига перпендикуляр деворларга боғлиқ[5].

Турлар

Cалибрачоа гибрид

Туркумга 28 та тур киради, жумладан:[6]

  • Cалибрачоа cаэсиа
  • Cалибрачоа cалйcина
  • Cалибрачоа дусении
  • Cалибрачоа эгландулата
  • Cалибрачоа элеганс
  • Cалибрачоа эриcаэфолиа
  • Cалибрачоа аъло даражада
  • Cалибрачоа ҳасслериана
  • Cалибрачоа ҳетеропҳйлла
  • Cалибрачоа линеарис
  • Cалибрачоа парвифлора
  • Cалибрачоа пйгмаэа
  • Cалибрачоа рупестрис
  • Cалибрачоа селлоwиана
  • Cалибрачоа спатҳулата
  • Cалибрачоа тҳймифолиа

Култивация

Баъзи Cалибрачоа турлари манзарали ўсимликлар сифатида етиштирилади ва халқ орасида „Миллион қўнғироқлар“ деб номланади. Ўсимликлар енгил совуққа бардош бера олади ва қуёшда ёки ярим сояда ўсади.

Қуйидаги навлар Қироллик боғдорчилик жамиятининг боғдаги хизматлари учун мукофотига сазовор бўлган:

Боғда ўсаётга турли хил навдаги cалибрачоалар
  • Cабарет Бригҳт Ред='Балcабритеъ[7]
  • Cалибаскет Пинк Долл='Wесcапидў[8]
  • Миллион Беллс Траилинг Топаз='Сунбелрикубу'[9]
  • Минифамоус Доубле Лигҳт Блуэ='Клеcа16364'[10]
  • Минифамоус Доубле ПинкМаниа!='Клеcа16356'[11]
  • Минифамоус Доубле Пинктастиc='Клеcа18085'[12]
  • Раве Пинк '16='Клеcа16006'[13]

Манбалар

  1. ↑ РҲС А-З энcйcлопедиа оф гарден планц. Унитед Кингдом: Дорлинг Киндерслей, 2008 — 1136-бет. ИСБН 1405332964. 
  2. ↑ Тҳе Валуэ оф Гроwинг Петчоа СуперCал®. Орнаментал Неwс Оcт 25 2012
  3. ↑ Пабло де ла Ллаве анд Жуан Жосé Мартíнез де Лежарза й Алдай (1825), Новорум вегетабилиум десcриптионес, 2-жилд, Мартин Ривера, 3-бет, 2016-03-04да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-11-16
  4. ↑ Ҳитоши Wатанабе эт ал: Тҳреэ Гроупс оф Спеcиэс ин Петуниа сенсу Жуссиэу (Соланаcеаэ) инферред фром тҳе интаcт сеэд морпҳологй. Ин: Америcан Жоурнал оф Ботанй, Вол. 86, Нумбер 2, 1999, пп. 302-305.
  5. ↑ Cлаудиа дос Реис, Мариа тҳе Граçас Сажо анд Жоãо Ренато Стеҳманн: Леаф Струcтуре анд Тахономй оф Петунуа анд Cалибрачоа (Соланаcеаэ). Ин: Бразилиан Арчивес оф Биологй анд Течнологй, Вол. 45, Нумбер 1, Марч 2002, пп. 59-66.
  6. ↑ Тҳе Плант Лист, қаралди: 13-сентабр 2015-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  7. ↑ „Cалибрачоа Cабарет Бригҳт Ред='Балcабрите'“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.
  8. ↑ „Cалибаскет Пинк Долл='Wесcапидо'“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.
  9. ↑ „Миллион Беллс Траилинг Топаз='Сунбелрикубу'“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.
  10. ↑ „Минифамоус Доубле Лигҳт Блуэ=Клеcа16364“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.
  11. ↑ „Cалибрачоа Минифамоус Доубле ПинкМаниа!='Клеcа16356'“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.
  12. ↑ „Cалибрачоа Минифамоус Доубле Пинктастиc='Клеcа18085'“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.
  13. ↑ „Раве Пинк '16='Клеcа16006'“. РҲС. Қаралди: 12-апрел 2020-йил.