Camopi
Cамопи (франсузча талаффузи: [камɔпи]; Андоза:Ланг-гcр) Франсияга тегишли Гуяна департаменти ва ташқи минтақаси бўлган, Франсияда жойлашган бир коммунадир. Cамопи асосан Wаямпи ва Теко қабила аъзолари томонидан яшайди[2].
Cамопи | |
|---|---|
| Коммуна | |
 | |
| 49°43′0″Н 3°57′0″Э / 49.71667°Н 3.95000°Э | |
| Мамлакат | Франсия |
| Франсия Коммунаси | Френч Гуиана |
| Франсия департаментлари | Френч Гуиана |
| Франсия туманлари Аррондиссемент | Саинт-Георгес |
| Ҳукумат | |
| • Ҳоким | Лаурент Яwалоу[1] |
| Майдон | 10,030 км2 (3,870 кв ми) |
| Аҳолиси (2020-2026) |
2 146 |
| Зичлиги | 0,21 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC−3, ёзда УТC-2 |
| Почта индекс(лар)и | 97330 |
| ИНСЕЭ коди | 97356 |
Тарихи
1738-йилда, ҳозирги Cамопи шаҳрига яқин Ояпоcк дарёсида бир Езуит миссионери очилган. Миссионерлар Европа касалликларини олиб келди ва аҳолининг камайишига сабаб бўлди. 1763-йилда Езуитлар кетиб, аҳоли кўпчилиги тарқалиб кетди[2].
18-19 асрларда, Теко Wаямпи қабилаларининг уйига кўчиб келдилар ва 1830-йилларда уларнинг ҳудудлари чекланиб қолди, лекин қабила изоляцияда қолди. 1930-йилларда, Франсия ва Бразилия минтақага қайта қизиқиш кўрсатдилар ва чегараларини аниқлашни истадилар. 1950-йилларда тиббиёт хизматлари ўрнатилди ва кейин мактаб очилди. 1960-йилларда аҳолини катта қишлоқларга тўплашга ҳаракат қилинди, лекин муваффақияцизлик билан тугатилди. Мароон иэрархиясига мувофиқ гранман (парамоунт чиэф) тайинланди, лекин бу қабул қилинмади.
1969-йилда Cамопи шаҳри тузилди. Қабила қисмлари модернизацияни рад этдилар ва 1970-йилларда коммунага кириш чеклаб қўйилди. 1987-йилда Франсиянинг ташқи ишлар бошқармаси штат раҳбари сифатида Зоналар топлам фойдаланиш ҳуқуқларини (ЗДУC) тузди. [3] ЗДУC деган нарса шундаки, қишлоқларда бўзорлик, балиқ тутиш, қишлоқ хўжалиги ва тўплаш учун жамоатчилик ерлари мавжуд.[4]
1980-йилларда Cамопи дарёсида қимматбаҳо металлар топилган. Оқимаган заҳматли заргарчиликчилар шаҳарга қарамасдан жойлашган ва Cамопи шаҳри қаршисидаги Ояпоcк дарёси бошқа томондаги Вила Брасил ва Илҳа Бела қишлоқларини тузишди. 3-чоракли ажам инфантерия полки ҳудудни ҳимоя қилиш учун орқага ўрнатилди.[5] Вила Брасил зонаси табиий резерватда ясашга рухсат берилмаган ҳолатда ҳам, Бразилия Вила Брасилни 2011-йилда шаҳар минтақаси бўлса-да илон қилди. 2013-йилда Cамопи қишлоқига кириш чекланмаган бўлди ва шаҳар саргузашт учун аралашди [2] Жанубий қишлоқ гуруҳларидан Троис Сауц ҳали Франсияда Префектурадан махсус рухсат талаб қилади.[6]. Жанубий қишлоқ гуруҳларидан Троис Сауц 21-аср бошларида Америндианлар Cамопи шаҳридан бир неча километр масофада озиқ-овқат фермалари билан қишлоплар қуришга бошлаган. 2010-йилда 45 та қишлоплар мавжуд эди ва кўпчилиги асосий шаҳардан кетди.
Географияси
Майдони 10,030 км2 (3,870 кв ми)бўлиб, Франсия бўйича учинчи ўриндаги катта провинсия ҳисобланади [7].
Комун маркази бўлган Cамопи қишлоқ, Бразил билан чегарасида жойлашган, Cамопи ва Ояпоcк дарёларининг боғланиш жойида жойлашган. Комунга фақат қайиқ ёки ҳаво орқали кириш мумкин[5].
Франсиянинг иккинчи энг баланд тоғи Монт Итоупé, комун ичида жойлашган[8].
Иқлими
Cамопи да тропик мусим иклими (Кöппен иқлим класификацияси Ам) мавжуд. Cамопи да йиллик ўртача ҳарорат 27.2 °C (81.0 °Ф). Йиллик ўртача яқинлиги 2,696.5 мм (106.16 ин) бўлади ва энг кўп яқинлиги Май ойида бўлади. Ҳароратлар ўртача сифатида октабр ойида энг юқори даражада, яъни 28.6 °C (83.5 °Ф) га етади ва феврал ойида энг паст даражада, яъни 26.4 °C (79.5 °Ф) га етади. Cамопи да этироз қилинган энг юқори ҳарорат 38.5 °C (101.3 °Ф) бўлган, 2018 йил 30-октабр куни; этироз қилинган энг паст ҳарорат 16.8 °C (62.2 °Ф) бўлган, 1978 йил 14-сентябр куни.
| Cамопи (1991–2020 ко'рсаткичлари) иқлим кўрсаткичлари | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ой | Январ | Феврал | Март | Апрел | Май | Июн | Июл | Август | Сентябр | Октябр | Ноябр | Декабр | Йил |
| Юқори ҳарорат °C (°Ф) | 35.5 (95.9) |
35.3 (95.5) |
36.1 (97.0) |
35.5 (95.9) |
36.9 (98.4) |
35.6 (96.1) |
35.9 (96.6) |
37.0 (98.6) |
37.8 (100.0) |
38.5 (101.3) |
38.2 (100.8) |
37.0 (98.6) |
38.5 (101.3) |
| Ўртача юқори ҳарорат °C (°Ф) | 30.7 (87.3) |
30.4 (86.7) |
30.9 (87.6) |
31.0 (87.8) |
30.7 (87.3) |
31.2 (88.2) |
31.7 (89.1) |
32.9 (91.2) |
34.1 (93.4) |
35.0 (95.0) |
34.3 (93.7) |
32.1 (89.8) |
32.1 (89.8) |
| Кунлик ўртача ҳарорат °C (°Ф) | 26.6 (79.9) |
26.4 (79.5) |
26.7 (80.1) |
27.0 (80.6) |
26.8 (80.2) |
26.9 (80.4) |
26.8 (80.2) |
27.4 (81.3) |
28.0 (82.4) |
28.6 (83.5) |
28.4 (83.1) |
27.3 (81.1) |
27.2 (81.0) |
| Ўртача паст ҳарорат °C (°Ф) | 22.5 (72.5) |
22.5 (72.5) |
22.6 (72.7) |
22.9 (73.2) |
23.0 (73.4) |
22.4 (72.3) |
21.9 (71.4) |
22.0 (71.6) |
22.0 (71.6) |
22.1 (71.8) |
22.4 (72.3) |
22.6 (72.7) |
22.4 (72.3) |
| Минимум паст ҳарорат °C (°Ф) | 18.0 (64.4) |
18.3 (64.9) |
18.0 (64.4) |
18.9 (66.0) |
17.5 (63.5) |
17.5 (63.5) |
18.6 (65.5) |
18.0 (64.4) |
16.8 (62.2) |
18.0 (64.4) |
18.0 (64.4) |
18.0 (64.4) |
16.8 (62.2) |
| Ўртача ёғингарчилик см (дюйм) | 313.1 (12.33) |
311.5 (12.26) |
310.0 (12.20) |
388.1 (15.28) |
384.0 (15.12) |
264.8 (10.43) |
190.8 (7.51) |
109.9 (4.33) |
46.6 (1.83) |
56.9 (2.24) |
86.0 (3.39) |
234.8 (9.24) |
2 696,5 (106.16) |
| Ёғингарчилик кузатиладиган ўртача кунлар (≥ 1.0 мм) | 24.4 | 21.9 | 23.0 | 24.1 | 25.9 | 23.3 | 19.8 | 12.3 | 6.8 | 6.7 | 10.7 | 20.5 | 219.5 |
| Манба: Мéтéо-Франcе[9] | |||||||||||||
Қишлоқлар
Манбалар
- ↑ „Рéпертоире натионал дес éлус: лес маирес“ (фр). дата.гоув.фр, Платеформе оуверте дес доннéэс публиқуэс франçаисес (2022-йил 4-май).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Гуиде Cамопи“ (фр). Петит Футé. Қаралди: 2020-йил 3-июн.
- ↑ „Ун атлас дес Зонес де дроиц д'усаге cоллеcтифс эн Гуяне“ (фр). жоурналс.опенедитион.орг (2014). Қаралди: 2020-йил 31-май.
- ↑ „Лес зонес де дроит д'усаге дес Амéриндиэнс : cомпрендре лес аттрибутионс ду фонcиэр поур миэух ле гéрер (1/2)“ (фр). Франcе ла Премиèре. Қаралди: 2020-йил 31-май.
- ↑ 5,0 5,1 „Cамопи: висите де Cамопи эн Гуайне“ (фр). Америcа ФР. Қаралди: 2020-йил 3-июн.
- ↑ „Мусиқуэс эт дансес Wаямпи“ (фр). Уне Саисон эн Гуяне. 2024-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 1-август.
- ↑ „Виллес де плус гранде таилле, суперфиcиэ, сурфаcе - тоутес-лес-виллес“ (фр) (2013). 2013-йил 2-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 3-июн.
- ↑ Пиэрре-Оливиэр Жай & Лисе Ландрин. „Итоупé: ле соммет оублиé де Гуяне“ (фр). Уне Саисон де Гуяне. 2024-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-март.
- ↑ „Фиче Cлиматологиқуэ Статистиқуэс 1991-2020 эт реcордс“ (фр). Мéтéо-Франcе. Қаралди: 2022-йил 28-август.
Биографияси
- Давй, Дамиэн; Трицч, Исабелле „Cонструcтион эт реструcтуратион территориале чез лес Wайãпи эт Теко де ла cоммуне де Cамопи, Гуяне франçаисе“ (фр). Ресеарч Гате (2012).
 | Франсияга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |