Caroline Buckee
Cаролине ЎФлаҳертй Буcкеэ – Эпидемиолог олим, Гарвард университети профессори. Эпидемиология соҳасидаги статистик рақамлаштириш ишлари билан танилган. Математик моделлаштириш, касаллик тарқалишининг фазовий структураси, юқумли касалликларнинг популяцияларда тарқалиши, мобил ва сунъий йўлдош маълумотларини кузатиш билан шуғулланган. Безгак, CОВИД-19 пандемияси келиб чиқиши, тарқалиши, оқибатларини ўрганган ва назорат дастурларини ишлаб чиққан[1].
| Cаролине О'Флаҳертй Буcкеэ | |
|---|---|
|
Буcкеэ 2017-йилда Беркман Клеин Интернет ва жамият марказида нутқ сўзламоқда | |
| Таваллуди | 1979 |
| Фуқаролиги | Британиялик |
| Таълими |
Эдинбург университети Оксфорд университети Ёрк университети |
| Касби | Эпидемиолог |
| Фаолият йиллари | 2005 — ҳозиргача |
| Унвони |
Эпидемиолог Профессор Доктор Фан номзоди |
Ҳаёти ва таълими
Буcкеэ 1979-йилда туғилган. Унинг оиласи отаси нефт саноатида ишлагани учун у билан бирга кўп жойларда ко'чиб юришига тоғри келган. Аляска, Норвегия, Канада, Яқин Шарқ, Буюк Британия каби давлатларда яшашган. 2000-йилда Буcкеэ зоология бўйича Эдинбург университетида бакалавр даражасида ўқиган. Шарқий Африкадаги Танзанияда дала тадқиқоти амалиёт вақтида безгак касаллигига дуч келган ва бу унинг юқумли касалликлар соҳасига кириб келишига сабаб бўлган.
2002-йилда Буcкеэ Ёрк университетида биоинформатика бўйича тадқиқотлар йўналишида магист даражасини қўлган киритган. Кейинчалик шу йили Оксфорд университетида Сунетра Гупта раҳбарлигида математик эпидемиология бўйича таълим олган ва докторлик даражасига ҳаракат қилган. Бу ерда у неиссериа менингитис бактерияси келтириб чиқарадиган менингит касаллиги динамикаси ва штамнинг турлари, экологик омилларга чидамлилигини ўрганган. 2005-йилда ушбу „Патоген хилма-хиллигининг эволуцияси ва сақланиши“ дисертациясини тамомлаган ҳамда 2006-йилда фан номзоди илмий даражасига эришган[2].
Карераси
Магистратурани тугатгандан кейин Буcкеэ Кения Тиббий тадқиқотлар институтида тадқиқотчи доктор лавозимида ишлаб бошлаган. У ерда безгак касаллигининг тарқалиши, аҳоли миграцияси билан боғлиқ маълумотларни мобиллаштириш билан шуғулланган[3]. Кейинчалик ҳудди шу иши бўйича адаптив тизимларни ўрганишга қаратилган кўп тармоқли тадқиқот институти – Санта Фе институтида илмий ходим бўлиб ишлаган. 2010-йилда у Гарварддаги Чан саломатлик мактаби жамоасига қўшилади. Улар билан бирга инсон патогенларини қандай тарқалишини тушиниш, прогноз қилиш, биологиясини ўрганиш усулларини математик моделлаштириш, геномика комбинацияси ёрдамида қандай тарқалишини назорат қилиш ишларини амалга оширган[4][5]. Буcкеэ рақамли эпидемиология соҳасида кашшоф сифатида фаолият юритган. У мобил телефон, сунъий йўлдош маълумотларидан фойдаланиб сайёҳларнинг ташрифи, уларнинг касаллик тарқалишидаги аҳамиятини аниқлаган.
Рақамли эпидемиология
2012-йилда Буcкеэ ва тадқиқотчилар гуруҳи Кенияда безгак тарқалишини назорат қилиш ва кузатиш учун мобил телефон маълумотларидан фойдаланган иловани ишлаб чиқди[6]. 2008—2009-йилларда ҳар бир киши матнли ахборот ва уяли телефонлар орқали безгак касаллиги тарқалаётгани тоғрисида хабар олиш имкониятига эга бўлди. Кейинчалик Буcкеэ ва унинг гуруҳи Теленор телефон компаниясидан фойдаланадиган 40 миллион фойдаланувчи уяли телефон маълумотлари орқали Покистонда денгуэ иситмаси тарқалаётганидан хабардор бўлишганини аниқлашган[7].
CОВИД-19 пандемиясида
Буcкеэ 2019-йилда CОВИД-19 ни аниқлаш бўйича ишлаётган ўндан ортиқ универитетларнинг юқумли касалликлар эпидемиологлари билан CОВИД-19 Мобилитй Нетwоркга ҳамроҳлик қилади[8]. Ушбу гуруҳ ҳозирда Фаcебоокнинг Дата фор Гоод дастури томонидан тақдим этиладиган маълумотлардан фойдаланиб эпидемиологик тадқиқотлар учун касалликларни олдини олиш ва аҳолини ижтимоий узоқлаштириш чоралари ишлаб чиқаради[8][9]. 2020-йилда Буcкеэ Тҳе Wашингтон Пост газетасига муҳаррирлик қилган. У ўзига маълум ижтимоий узоқлаштириш сиёсати, унга бўлган ёндошувлар, самарадорлик чораларини экспериментал усулларда синаб кўрган[10].
Манбалар
- ↑ Глидден, Сcотт. „Cаролине Буcкеэ, Ҳарвард Дата Сcиэнcе Инитиативе“. Ҳарвард Дата Сcиэнcе Инитиативе (2018-йил 19-октябр).
- ↑ Буcкеэ, Cаролине О'Флаҳертй (2005). Тҳе эволутион анд маинтенанcе оф патҳоген диверситй (Пҳ.Д. тҳесис). Университй оф Охфорд. 2023-06-27да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2024-08-02.
- ↑ „Тҳе популатион струcтуре анд эхпрессион паттернс оф Пласмодиум фалcипарум вар гене репертоирес | Wеллcоме“. wеллcоме.аc.ук. Қаралди: 2020-йил 22-апрел.[сайт ишламайди]
- ↑ Греэнwоод, Верониқуэ „Нетwоркс Унтангле Малариа'с Деадлй Шуффле“ (эн). Қуанта Магазине (2015-йил 15-октябр). Қаралди: 2020-йил 22-апрел.
- ↑ Буcкеэ, Cаролине (Жануарй 2017). "Усинг Cелл Пҳонес то Фигҳт Инфеcтиоус Дисеасе". Трендс ин Параситологй 33 (1): 1–2. дои:10.1016/Ж.ПТ.2016.10.011. ПМИД 27890329.
Wикидата ()
- ↑ Григгс, Брандон „Тҳе CНН 10: Тҳинкерс“ (эн-УС). CНН (2013-йил 1-октябр). Қаралди: 2020-йил 21-апрел.
- ↑ Греэнфиэлдбойcе, Нелл „Cеллпҳоне Реcордс Cоулд Ҳелп Предиcт Денгуэ Оутбреак“ (эн). НПР.орг (2015-йил 8-сентябр). Қаралди: 2020-йил 22-апрел.
- ↑ 8,0 8,1 Левиэн, Симон Ж.; Ли, Аустин W. „Ҳарвард CОВИД-19 Ресеарчерс то Усе Фаcебоок Дата фор Дисеасе Фореcастинг | Неwс | Тҳе Ҳарвард Cримсон“. www.тҳеcримсон.cом (2020-йил 17-апрел). Қаралди: 2020-йил 22-апрел.
- ↑ Неwтон, Cасей „Фаcебоок бегинс шаринг море лоcатион дата wитҳ CОВИД-19 ресеарчерс анд аскс усерс то селф-репорт сймптомс“ (эн). Тҳе Верге (2020-йил 6-апрел). Қаралди: 2020-йил 22-апрел.
- ↑ Барнетт, Мичаэл Л.; Буcкеэ, Cаролине О.; Град, Ёнатан Ҳ.. „Wҳат wе неэд то кноw бефоре wе cан энд соcиал дистанcинг“ (2020-йил 1-апрел). Қаралди: 2020-йил 21-апрел.