Ziyosfera

Castlepollard

Cастлеполлард (Баиле на гCрос (ирланд тили) ёки Cионн Тоирc)[2] — Ирландиянинг шимолидаги Cоунтй Wестмеатҳ графлигида жойлашган кичик шаҳар. У Лоугҳ Ленедан ғарбда, Лоугҳ Дерраварагҳ ва Муллингардан шимоли-шарқда жойлашган. 2022-йилги аҳоли рўйхатига кўра, Cастлеполлардда 1349 киши яшаган.[1]

Cастлеполлард
Баиле на гCрос / Cионн Тоирc
Тоwн
Тҳе Сқуаре, Cастлеполлард ин 2006
Тҳе Сқуаре, Cастлеполлард ин 2006
Castlepollard is located in Ireland
Castlepollard
Лоcатион ин Иреланд
Координаталари: 53°40′47″Н 7°17′56″W / 53.6798°Н 7.2988°W / 53.6798; -7.2988
Cоунтрй Иреланд
Провинcе Леинстер
Cоунтй Wестмеатҳ
Дáил Éиреанн Лонгфорд–Wестмеатҳ
ЭУ Парлиамент Мидландс–Нортҳ-Wест
Баландлиги
 88 м (289 фт)
Аҳолиси
 (2022)[1]
 • Умумий 1 349
Ириш Грид Референcе Н461702
Cастлеполлард / Cионн Торc & Лоугҳ Лене
Cастлеполларддаги айланма йўл

Номи

«Cастлеполлард» номи 17-аср бошида инглиз армияси капитани Николас Поллард қурдирган қалъа ёки мустаҳкамланган қўрғон номидан келиб чиққан. Шаҳарнинг расмий ирландча номи — Баиле на гCрос (инглизча шакли Баллинагросс), яъни «хоч (ёки чорраҳа) шаҳри».[2] Шу билан бирга, шаҳарга нисбатан Cионн Тоирc (инглизча шакли «Кинтурк») номи ҳам қўлланган. Унинг маъноси — «боар (тўнғиз) боши».[2] Кинтурк Демесне номли тоwнланд Cастлеполларднинг жанубий қисмини эгаллайди.

Тарихи

16—17-асрлар

Девоншир графлигидан чиққан инглиз армияси капитани Николас Поллард Ирландияга 1597-йилда, Тўққиз йиллик уруш пайтида келган. У Эссекс графи қўмондонлигида гел ирландлар кучларига қарши жанг қилган. Юришдан сўнг капитан Поллард Мейн атрофидаги ерларга жойлаштирилган. Кўллар орасидаги водий — Cионн Торc (Кинтурк) кексайган қиролича Елизавета И томонидан капитан Поллардга «ин cапите» ҳуқуқи билан инъом қилинган. У Ратяунгда кичик қалъа қурдириб, уни Cастле Поллард деб атаган.

Николаснинг тўнғич ўғли Волтер Поллард роскоммонлик Исмей Нюджентга уйланди. Фуқаролар уруши ва Кромвел мусодараларидан кейинги тикланиш даврида у қўрғон ерларини қайтадан қўлга киритди. Бу инъом қирол Карл ИИ нинг низоми билан берилиб, Ирландия парламенти уни тасдиқлади. Бундан ташқари, унга ҳафталик бозор ва йилига тўрт марта ярмарка ўтказиш учун рухсатнома берилди. Вилям ва Мери фармони билан Поллардлар оиласининг қўрғон эгалиги яна бир бор тасдиқланди. Уч қироллик уруши даврида таъминот комиссари бўлиб хизмат қилган Поллард Ирландия парламентида ўтирган. 1692-йилда эса у графликнинг олий шерифи этиб тайинланди. Оила қароргоҳ ва мулкни аста-секин обод қилди. Улар ёндош хўжалик биноларини қайтадан қуриб, Cастлеполлард қишлоғини ривожлантирди. Поллардлар Ледиҳиллдаги Диллонлар, Пейкенхемлар, Даттонлар, Тюитлар ва бошқа ер эгаси зодагон оилалар билан қуда-анда бўлишди. Николас Полларднинг авлодлари Кинтуркда 20-аср бошларигача яшади.

Каслполлард қирғини, 1831-йил

1831-йил 23-майда Қироллик Ирландия констебллари ҳарбийлаштирилган кучлари аъзолари Каслполлард ярмаркасидаги жанжалдан сўнг бир кишини ҳибсга олдилар. Бу кучларни Британия Ирландияда тартиб сақлаш учун тузган эди.[3] Оломон уларни ўраб олди ва у кишини қўйиб юборишга мажбур қилди. Ўша куни тахминан соат 17:00 да шу кучларнинг аъзолари қайтиб келдилар, бу сафар улар милтиқ билан қуролланган эди.[3] Айтишларича, оломон констебллар устидан кула бошлаган. Жавобан улар саф тортиб, ўқ уздилар.[3] Отишма тугаганида 13 киши ҳалок бўлган, кўплаб одамлар эса ярадор бўлган эди.[3] Ҳалок бўлганларнинг исмлари қуйидагича: Патрик Дигнам, Мери Кирнан, Жон Слевин, Патрик Маккормак, Браян Маҳон, Томас Кирнан, Патрик Макдермотт, Патрик Макдона, Мери Нейлл, Жеймс Фейган, Патрик Киган, Патрик Ледвич ва Пегги Лири. 19 нафар полициячи Муллингар қамоқхонасига жўнатилди, бироқ 1831-йил июлда Муллингарда бўлиб ўтган суд мажлисида уларнинг барчаси ҳукмсиз озод қилинди.[3]

Бу воқеа Ўндан бир солиғи уруши (1831–1836) даврида йиғим буйруқларининг мажбуран амалга оширилиши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Шу даврда вақти-вақти билан тўқнашувлар авж олди, айниқса Килкенни, Вексфорд ва Коркда. Полиция маҳаллий ярмарка майдонларига кириб, солиқ тўланмагани учун қорамолларни мусодара қилиш ҳақидаги буйруқларни бажарарди. Ниҳоят, 1836-йилда мусодара буйруқлари бекор қилиниб, тартиб тикланди. Кейинчалик Ўндан бир солиғи тўғрисидаги қонун қайта кўриб чиқилиб, йиғим енгиллаштирилди. 1869-йилда Гладстон ҳукумати Ирландия черковини давлат черкови мақомидан маҳрум этди ва ўндан бир солиғи бекор қилинди.

Меъморий мерос

Каслполларднинг дастлабки қишлоқ тарҳи асосан 19-асрга оид бўлиб,[4] у бугунги кунда ҳам сақланган. Эндиликда марказда учбурчак шаклидаги яшил майдон ободонлаштирилган. Майдонни Грузин даврига оид бинолар ўраб туради. Майдондаги ҳайкал эса маҳаллий Лир фарзандлари афсонасидан бир лавҳани акс эттиради. Ёдгорлик лавҳасида бу афсона бир неча тилда баён этилган. Афсона воқеалари Дерравара кўлида кечади. Атрофдаги баланд ерларда бир нечта ҳалқасимон қалъа бор. Икки қадимий қалъа археологик жиҳатдан қизиқиш уйғотади. Рандун яқин атрофдаги Ранаганда, Лин кўлидан жануби-ғарбда жойлашган, Тургезиус ороли эса Лин кўлида жойлашган. Тургезиус викинг саркардаси бўлиб, денгиз сафарларидан дам олиш чоғида бу ерда маҳаллий севгилиси билан яшаган. У Дания ҳукмронлигидаги Дублин (Дйфлин) ва Клонмакнойз яқинидаги Шаннон викинг портида ҳукмронлик қилган.

Икки черков маҳаллий Рим-католик ва Ирландия черкови (Чурч оф Иреланд) христиан жамоаларига хизмат қилади. Жорж даврига оид Поллардлар қароргоҳи — Кинтурк Ҳоусе ҳозир Авлиё Пётр маркази (Ст. Петер'с Cентре) сифатида фаолият юритади. Уни 1935-йилда Муқаддас Юрак опа-сингиллари (Саcред Ҳеарт Систерс) оиладан сотиб олди. Улар бинога ибодатхона қанотини қўшди. Тахминан 1935-йилда Т. Ж. Cуллен (1879–1947) лойиҳаси асосида касалхона қурилди. У «Ирландия Эркин давлатининг дастлабки ўн йилликларида бошланган кенг кўламли касалхона қурилиши дастури»[5] таркибига кирган. Дастурни Ириш Ҳоспиталс' Сwеэпстаке молиялаштирган. Опа-сингиллар у ерда кўп йиллар давомида Мотҳер анд Бабй ҳоме муассасасини юритди. 1971-йилда мулкни Мидландс соғлиқни сақлаш бошқармаси (Мидландс Ҳеалтҳ Боард) сотиб олди.[6]

Cастлеполларднинг ХИХ асрга оид Бозор уйи 1926-йилда қайта қурилган

ХИХ аср бошларида қишлоқнинг асосий қисмида ва Поллардлар оиласи мулкларида қайта қуриш ишлари бошланди. Кинтурк Демесне қароргоҳи ва унга туташ бинолар ўша даврнинг Жорж услубида қайтадан қурилди. Айрим умумий ерлар тўсиб олинди. Майдонда Ирландия черковининг янги биноси, шунингдек, Бозор уйи барпо этилди[7] Яшил майдоннинг ғарбий томонида жойлашган бу бино қишлоқнинг энг йирик жамоат биноси ва диққатга сазовор жойи эди. Чораклик Кичик ишлар суди (Cоурт оф Петтй Сессионс) шу ерда йиғилар эди.

Мустақиллик уруши йилларида Ириш Републиcан Армй (ИРА) Муллингар йўлидаги Роял Ириш Cонстабуларй (РИC) казармасини ёқиб юборди. Шундан сўнг РИC суд биносига кўчиб ўтди. 1921-йилда ИРА бутун Ирландия бўйлаб ҳукумат идораларига қарши ёнғинлар тўлқинини бошлади. Бу Буюк Британия фуқаролик хизматини мамлакатни кундалик бошқаришда фалаж қилишга қаратилган уюшган ҳаракат эди. Бозор уйига ҳам ўт қўйилди. ИРА судга кетаётган икки нафар амалдаги магистратесни ўғирлаб кетди. Хабарларга кўра, уларни маҳаллий ҳудудда, Моал тепалигидаги мол оғилхонасида гаровда ушлаб туришди. Қирқ саккиз соатдан сўнг улар соғ-омон озод қилинди, қишлоқ эса қасос чораларидан холи қолди. Бозор уйи 1926-йилда қайта қурилди ва маълум даврларда ўт ўчириш шохобчаси ҳамда кутубхона сифатида хизмат қилди.[8]

Кейинчалик шаҳар қиёфасига бир нечта турар-жой массиви, Уэстмит графлиги кенгашининг ҳудудий бошқармаси[9] ва Cастлеполлард жамоат коллежининг янги мактаб биноси (2004) қўшилди.[10] Уларнинг иккаласи ҳам Маллингар йўлида жойлашган. 2002 ва 2022-йилги аҳолини рўйхатга олиш оралиғидаги 20 йил ичида Cастлеполлард аҳолиси 50 фоиздан ортиқ кўпайди: 895 нафардан 1 349 нафарга етди.[11] 2022-йилги рўйхат маълумотларига кўра, уйларнинг тахминан 30 фоизи (526 хонадондан 158 таси) 2001–2010-йилларда қурилган.[1]

Транспорт

Илгари Бус Éиреанн компаниясининг 111-маршрути (Cавандан Трим орқали Дублинга) Cастлеполларддан ўтар эди,[12][13] бироқ ҳозир бу маршрут шаҳарга қатнамайди.[манба керак] 2024-йил ноябр ҳолатига кўра, 111а маршрути (Cавандан Гранард орқали Делвинга) Cастлеполлардда тўхтарди.[14] 447-маршрут эса фақат пайшанба кунлари Cроокедwоод орқали Муллингарга қатнайди.[15][16] Энг яқин темир йўл хизмати Муллингар раилwай статионда бўлиб, у тахминан 22 км нарида жойлашган.

Эcономй

Қолипда тайёрланадиган деталлар ишлаб чиқарувчи Мергон Интернатионал корхонаси ҳудуддаги асосий корхоналардан биридир.[манба керак] Cастлеполлардда бир қанча савдо шохобчалари мавжуд бўлиб, улар Уэстмит графлигининг шимолий қисмидаги атроф ҳудудларга хизмат кўрсатади.[17] Улар орасида ёқилғи қуйиш шохобчалари, битта банк, почта бўлими, кенгаш бинолари, бошланғич ва ўрта мактаблар, бир нечта озиқ-овқат ва газета дўконлари, сартарошхоналар, гўзаллик салонлари, газлама дўконлари, мебел дўконлари, дорихоналар ҳамда хўжалик моллари дўкони бор.[манба керак] Бундан ташқари, Cастлеполлардда бир неча паб фаолият юритади.

Спорт

Ҳурлинг ҳудуддаги энг оммабоп спорт тури ҳисобланади. Маҳаллий Гаэлиc Атҳлетиc Ассоcиатион (ГАА) клуби — Cастлеполлард ҳöрлинг клуби Wестмеатҳ Сениор Ҳурлинг Чампионшипда 14 марта ғалаба қозонган.[18] Клубнинг «асосий рақиблари» бўлган Лоугҳ Лене Гаэлс ГАА эса қўшни Cоллинстоwнда жойлашган.[19]

Бошқа маҳаллий ГАА клублари қаторига Баллйcомойле (5 км (3 ми) нарида) ва Cастлетоwн Финеа Cооле Wҳитеҳалл (CФCW) (13 км (8 ми) нарида) киради. Биринчиси гаэл футболи бўйича Жуниор чемпионатида, иккинчиси Интермедиате чемпионатида ўйнайди.[манба керак]

2004-йилда ташкил этилган Cастлеполлард Cелтиc футбол клуби ассоcиатион фоотбалл (футбол) бўйича фаолият юритади. Клуб ўғил ва қизлар учун У7 дан У16 гача бўлган ёш тоифаларида жамоалар тайёрлайди.[манба керак] 2013-йилда клуб Cомбинед Cоунтиэс Фоотбалл Леагуэ мусобақасида катта ёшлилар жамоаси билан иштирок этди.[манба керак]

Туллйналлй қалъаси

Туллйналлй қалъасининг бош кириш қисми, Cастлеполлард.

Cастлеполларддан икки километр ғарбда, Гранард йўлида (Пакенҳам Ҳалл кўчаси) Туллйналлй қалъаси жойлашган. У Пакенҳамлар оиласининг, кейинчалик эса Лонгфорд графларıнинг қароргоҳи бўлган. Қалъа Пакенҳам Ҳалл номи билан ҳам машҳур. Дастлабки 17-асрга оид мустаҳкамланган уй (тахминан 1655-йил) 1730-йилларда аввал Грузия услубидаги саройга айлантирилган. Сўнгра уни йирик неоготика қалъаси кўринишида қайта қуришган.[20] 19-асрнинг боши ва ўрталарида қалъа устида бир неча машҳур меъморлар ишлаган. Улар орасида Френсис Жонстон, Жеймс Шил ва сер Ричард Моррисон бор эди.[20]

Қалъа ҳудудида бошқа бир қанча иншоотлар ҳам жойлашган. Улардан бири Гранард йўлига, Cастлеполлард томонга қараган дарвозахонадир. Икки қаватли, оҳактошдан қурилган бу бинони тах. 1820 Шил лойиҳалаган. У Френсис Жонстоннинг собиқ шогирди бўлиб, ўша пайтда бош бинони таъмирлаш билан банд эди. Бинонинг асосий қисми марказида Тюдор готикасига хос равоқли арава дарвозаси бор. Бош пештоқнинг (шарқ томон) шимолий четига эса кўпбурчак режали, уч қаватли ва бир ўқли минора уланган. Буларнинг барчаси «Cастлеполларддан ғарбга олиб чиқувчи асосий йўлдаги кўркам манзарани ҳосил қилади ҳамда Туллйналлй қалъаси томон борувчи узун, икки четига дарахт экилган хиёбоннинг бошланишини билдиради».[21] Ҳозирда бино хусусий турар жой сифатида ишлатилади.

Боғлар ҳам қалъа каби кенг майдонни — деярли 12 га (29 1⁄2 акр) эгаллайди. Қалъа атрофидаги зинапоясимон майсазорлар 18-асрга оид боғ манзарасига қарайди. Ёнидаги ўрмон боғлари ва девор билан ўралган боғлар асосан 19-асрнинг бошига оид. Уларда яқин атрофдаги Дерраварагҳ кўлидан олиб келинган емирилган оҳактошдан ясалган гротто ва иккита безак кўли бор. Девор билан ўралган боғларда гулзорлар ҳамда 200 йиллик ирланд қарағайлари хиёбони жойлашган.[22] Боғлар баҳор ва ёз фаслида ташрифчилар учун очиқ.[23]

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Cенсус Интераcтиве Мап - Тоwнс: Cастлеполлард - Популатион Снапшот“. висуал.cсо.иэ. Cентрал Статистиcс Оффиcе. Қаралди: 2025-йил 3-сентябр.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Баиле на гCрос/Cастлеполлард“. Логаинм.иэ. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 „Cастлеполлард - Генерал Ҳисторй“. cастлеполлард.иэ. 2018-йил 18-апрелда асл нусхадан архивланган.
  4. ↑ „Cастлеполлард“. wестмеатҳcоcо.иэ. Wестмеатҳ Cоунтй Cоунcил. — „Cастлеполлард ис ан аттраcтивелй лаид оут виллаге ин Нортҳ Wестмеатҳ wҳич ларгелй датес фром тҳе эарлй то мид нинетеэнтҳ cентурй. Ит такес иц наме фром тҳе десcенданц оф оне Cаптаин Ничолас Поллард wҳо wас грантед ландс ат Майне ин тҳе севентеэнтҳ cентурй. Cастлеполлард ис [..] буилт ароунд а сқуаре wитҳ а виллаге греэн ат иц cентре.“. Қаралди: 2020-йил 31-октябр.
  5. ↑ „Ст. Петер'с Cентре, Дублин Роад, Cастлеполлард, Cоунтй Wестмеатҳ“. буилдингсофиреланд.иэ. Натионал Инвенторй оф Арчитеcтурал Ҳеритаге. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  6. ↑ „Кинтурк Ҳоусе, Дублин Роад, Cастлеполлард, Cоунтй Wестмеатҳ“. www.буилдингсофиреланд.иэ. Натионал Инвенторй оф Арчитеcтурал Ҳеритаге. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  7. ↑ „Тҳе Маркет Ҳоусе, Тҳе Сқуаре, Cастлеполлард, Cоунтй Wестмеатҳ“. буилдингсофиреланд.иэ. Натионал Инвенторй оф Арчитеcтурал Ҳеритаге. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  8. ↑ „Маркет Ҳоусе“. cастлеполлард.иэ. Cастлеполлард Лоcал Девелопмент Гроуп. Қаралди: 2025-йил 3-сентябр.
  9. ↑ „Ареа Оффиcес“. wестмеатҳcоcо.иэ. Wестмеатҳ Cоунтй Cоунcил. 2009-йил 26-майда асл нусхадан архивланган.
  10. ↑ „Cастлеполлард Cоммунитй Cоллеге Cастлеполлард Wестмеатҳ“. cастлеполлардcc.иэ. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  11. ↑ „Cастлеполлард (Иреланд) Cенсус Тоwн“. cитйпопулатион.де. Қаралди: 2025-йил 3-сентябр.
  12. ↑ „Роуте 111 Тиметабле“. бусеиреанн.иэ. 2013-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 26-апрел.
  13. ↑ „Бус Éиреанн | Роуте 111 | Дублин то Атҳбой виа Трим“ (эн). www.бусеиреанн.иэ. Қаралди: 2024-йил 8-ноябр.
  14. ↑ „Бус Éиреанн - Роуте 111а“. бусеиреанн.иэ. Қаралди: 2024-йил 8-ноябр.
  15. ↑ „Роуте 447 Тиметабле“. бусеиреанн.иэ. 2012-йил 25-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-май.
  16. ↑ „Бус Éиреанн | Роуте 447 | Финеа то Муллингар виа Cастлеполлард“ (эн). www.бусеиреанн.иэ. Қаралди: 2024-йил 8-ноябр.
  17. ↑ Wестмеатҳ Cоунтй Девелопмент План 2021-2027 (Репорт). Wестмеатҳ Cоунтй Cоунcил. п. 42. ҳттпс://www.wестмеатҳcоcо.иэ/эн/медиа/Волуме%201%20Wриттен%20Статемент.пдф. Қаралди: 3 Септембер 2025. "Cастлеполлард ис тҳе ларгест тоwн ин тҳе нортҳерн парт оф тҳе Cоунтй анд ис ан импортант эcономиc дривер фор тҳе ареас тҳат аре cомпаративелй ремоте фром тҳе маин популатион cентрес оф тҳе регион [..] Cастлеполлард'с ретаил флоорспаcе инcреасед бй 83% [..wитҳ тҳе..] опенинг оф тҳе Тесcо Эхпресс анчоред Манор Виллаге счеме" 
  18. ↑ „Магиc 14тҳ фор 'Поллард“. ҳоганстанд.cом (2006-йил 28-феврал). Қаралди: 2025-йил 3-сентябр.
  19. ↑ „'Биг тҳреэ' фавоуритес ет агаин“. wестмеатҳиндепендент.иэ (2003-йил 30-июн). — „Неар-неигҳбоурс анд арч-ривалс, Лоугҳ Лене Гаэлс анд Cастлеполлард, [wере] ласт cроwнед чампионс ин 2002 анд 2005 респеcтивелй“. Қаралди: 2025-йил 3-сентябр.
  20. ↑ 20,0 20,1 „Туллйналлй Cастле, Cоунтй Wестмеатҳ“. буилдингсофиреланд.иэ. Натионал Инвенторй оф Арчитеcтурал Ҳеритаге. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  21. ↑ „Туллйналлй Cастле, Пакенҳамҳалл Роад, Cастлеполлард, Cоунтй Wестмеатҳ“. буилдингсофиреланд.иэ. Натионал Инвенторй оф Арчитеcтурал Ҳеритаге. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  22. ↑ „Пакенҳам Ҳалл, Форе, Майне, Пакенҳамҳалл ор Туллйналлй“. буилдингсофиреланд.иэ. Натионал Инвенторй оф Арчитеcтурал Ҳеритаге. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.
  23. ↑ „Туллйналлй Cастле“. туллйналлйcастле.cом. Қаралди: 2018-йил 18-апрел.

Ташқи ҳаволалар

Манба

Ушбу мақола Википедиянинг эн.wикипедиа.орг уланишидан автоматик таржима орқали олинган (CC БЙ-СА 4.0). 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Castlepollard" dan olindi