Ziyosfera

Cevizli (Akcaabat)

Cевизли — Трабзон вилоятининг Акçаабат туманига қарашли маҳалла бўлиб, 2014-йилга қадар у маъмурий жиҳатдан қишлоқ мақомига эга бўлган (Уни Акcаабатнинг Cевизлик қишлоғи билан аралаштириб юбормаслик лозим). 2019-йилда Истанбул шаҳар ҳокими этиб сайланган Экрем Имомўғли шу қишлоқда туғилган.

Çакıрöрен, Каратаş
қишлоқ
Мамлакат Туркия
{{{минтақа_тури}}} Анадолу
{{{туман_тури}}} Каратаş

Тарихи

Cевизлининг эски номи Тзанени ёки Cанени бўлган[1]. Бу ном сўзлашув тилида „Занене“ номи билан тилга олинади. Қишлоқ 1876-йилги Трабзон вилояти йилномасида Cанили (жạн ạй̰л) шаклида қайд этилган. Энг яқин қишлоқ Шиник (сẖй̰нк) ўша пайтда худди шундай номга эга бўлган. Канили қишлоғи 1867-йилда ташкил этилган Трабзон вилоятининг тўрт санжоғидан бири бўлган Трабзон санжоғининг Акçаабат туманига қарашли эди. Манбаларга кўра қишлоқ ҳудудида 37 та хонадон мавжуд бўлган. Ҳар бир хонадонда ўртача беш киши истиқомат қилади, деб ҳисобланса, Канили аҳолиси 185 кишидан иборатлиги маълум бўлади. Қишлоқда 21 та сигир, 10 та ҳўкиз, 56 та қўй қўй-эчки мавжудлигининг ўзи Канилининг кичик бир қишлоқ эканидан дарак беради. 4 та от ва 3 та эшакдан юк ташиш ишларида фойдаланилган. Бу вақтда қишлоқ ҳудудида ҳарбий хизматга бормаган ҳамда насроний динига мансуб бўл;ган Усмонли фуқаролари ҳарбий солиқ тўлашга мажбур бўлган. Бу жараён Канили аҳолисининг исломлашувига таъсир ўтказган бўлиши мумкин. Мазкур санада Акcаабат туманида жойлашган 100 та қишлоқдан 41 тасида армияда хизмат қилмаган насронийлар ҳарбий солиқ тўлаши шарт бўлган. Канили ёки бугунги кундаги Cевизли бу қишлоқлардан бири эмас. Бу ҳолат 1876-йилда бутун қишлоқни исломлашуви билан боғлиқ бўлган[2].

Cевизли қишлоғи Республика даврининг дастлабки аҳолиси рўйхатга олиш вақтида яъни 1928-йилдаги „Тэşкилат-и Мüлкиеде Кöйлеримизин Адларı“ деб аталган нашрда Çанени (Ćạнەнй̰) шаклида қайд этилган. Бу вақтда Çанени Трабзон вилоятининг Пулатҳане туманига қарашли эди[3]. Пўлатҳане тумани кейинчалик Акcаабат деб ўзгартирилди. 1935-йилдаги аҳолини рўйхатга олишда Çанени сифатида рўйхатга олинган Cевзили, Трабзон вилоятининг Акçаабат тумани марказий шаҳарчаси билан боғланган ва қишлоқда 299 киши истиқомат қилган[4].

Расмий манбаларда турли шаклларда ёзилган Çанени номи, 1959-йилда қабул қилинган 7267-сонли қонун билан „четдан келиб чиққан ва чалкашликларга сабаб бўлган“ деган сабаб билан Cевизли деб ўзгартирилди[5].Қишлоқ номи 1955-йилги умумий аҳоли рўйхатида Cанени сифатида қайд этилган бўлса-да, 1960-йилги умумий аҳоли рўйхатида олдинги номи билан бирга „Cевизли (Cанени)“ деб юритилган[6][7].

Географияси

Трабзон шаҳар марказига 26 км, Акcаабат туманига 13 км узоқликда жойлашган. Сöğüтлü Дараси водийсининг 12 км. У водийнинг шарқий қисмларида барпо этилган. Cевизли қишлоғи Акçаабатдан Дüзкўйга кетаётган йўлнинг чап томонида, Шиник шаҳарчаси рўпарасида жойлашган маҳалладир. Атрофи Алсанcак, Киразлик, Кочлу, Шиник ва Акпинар қишлоқлари билан ўралган.

Аҳолиси

Қишлоқ асосан кўчманчилардан ташкил топган. Миграция қилувчи аҳоли Трабзон шаҳрида, Трабзоннинг туман марказларида, Истанбул каби йирик шаҳарларда ва хорижий мамлакатларда, айниқса,Германияда яшайди. Бироқ, бу муҳожир аҳолининг кўпчилиги ўз қишлоқларига, асосан ёз ойларида ташриф буюришади.

Қишлоқ одамлари орасида Алтунтош, Армутçу, Айдин, Байбурт, Бургуcу, Бурназ, Буюк, Чобан, Ҳотаман, Имом, Карамус, Кубалич, Пеҳливан ва Юлдуз каби фамилиялар кўп учрайди.

Йиллар бўйича маҳалла аҳолиси ҳақидаги маълумотлар
2012 йил 256
2011 йил 242
2010 йил 245
2009 йил 257
2008 йил 267
2007 йил 278
1876 йил 185 [2]

Манбалар

  1. ↑ "Ниşанян Ер Адларı
  2. ↑ 2,0 2,1 Трабзон Вилаети Салнамеси − 1869-1904, (Ҳазıрлаян) Кудрет Эмироğлу, Анкара, 1993-2009, 22 cилт; 8. cилт, с. 310-311, ИСБН 9789157871117.
  3. ↑ Сон Теşкилат-и Мüлкиеде Кöйлеримизин Адларı (Османлıcа), İстанбул, 1928, с. 730.
  4. ↑ „1935 Генел Нüфус Сайıмı: Кöйлер Нüфусу“ (Тüркçэ). мку.эду.тр (1937). 16 оcак 2020да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18 şубат 2020.
  5. ↑ Кöйлеримиз, (Яйıмлаян) İçиşлери Баканлığı, 1968, Анкара, с. 627.
  6. ↑ „1955 Генел Нüфус Сайıмı: Вилâет, Каза, Наҳие ве Кöйлер итибарıйла нüфус“ (Тüркçэ). сеҳирҳафизаси.сакаря.эду.тр (1961). 6 март 2019да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18 şубат 2020.
  7. ↑ „1960 Генел Нüфус Сайıмı: İл, İлçэ, Буcак ве Кöйлер итибарıйла нüфус“ (Тüркçэ). сеҳирҳафизаси.сакаря.эду.тр (1963). 18 şубат 2020да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18 şубат 2020. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Cevizli_(Akcaabat)" dan olindi