Chagang provinsiyasi
| Мамлакат | Шимолий Корея |
|---|---|
| Маъмурий маркази | Кангге |
| Расмий тили | корейс |
| Аҳоли (2008) | 1,299,830 |
| Зичлиги | 78/км2 (200/сқ ми) киши./км² |
| Майдони |
16 968 км² (6,414 %) |
| Вақт минтақаси | УТC+9 (Пёнгянг вақти билан) |
| Харитада | |
 | |
Чаганг провинсияси (Чагангдо; Корейсча талаффузи : [чангдо]) – Шимолий Кореядаги провинсия бўлиб, шимолда Хитойнинг Жилин ва Лиаонинг провинсиялари, шарқдан Рянгганг ва Жанубий Хамгёнг, Жанубий Пёнган билан чегарадош. Чаганг 1949-йилда Шимолий Пёнган чегараси қайта кўриб чиқилганидан кейин ташкил топган. Вилоят маркази – Канге шаҳри ҳисобланади. Чагангда жойлашган қурол заводлари ва ядровий қурол иншоотлари туфайли 2019-йилгача провинсия Шимолий Кореянинг сайёҳлар учун тўлиқ кириш имкони бўлмаган ягона провинсияси эди. 2019-йилда Манпо шаҳри сайёҳлар учун очилган[1]. 2018-йилнинг май ойида вилоят ядро қуроли ва қурол заводларини яшириш муносабати билан „Махсус Сонгун (биринчи ҳарбий) инқилобий зона“га айланган[2].
Географияси
Чаганг провинсияси Кореянинг шимоли-ғарбий қисмида жойлашган. Чаганг тоғли вилоят бўлиб, ҳудуд умумий майдонининг 98 фоизи тоғлардан иборат. Денгиз сатҳидан ўртача 750 метрда жойлашган ва аксарят минтақаларнинг нишаби 15% дан 40% даражагача.
Вилоят Осиё материги таъсирида ўзига хос континентал иқлимга эга бўлиб қиши жуда совуқ ва узоқ ва баҳори билан кузи эса қисқадир. Иқлими кунлик ва йиллик ҳароратнинг катта фарқланиши билан тавсифланади. Ёз ойларида тез-тез ёмғир ва дўл ёғингарчилиги кузатилади. Момақалдироқ ва чақмоқ чақишлари ҳам тез-тез содир бўлиб туради.
Вилоят катта минерал бойликларга эга бўлиб, Шимолий Кореянинг асосий манбалари бўлган қўрғошин, рух, олтин, мис, молибден, волфрам, сурма, графит, апатит, алунит, оҳактош, калсий карбонат, антрацит ва темир рудалари қазиб олинади. Улар орасида кристаллар ва қимматбаҳо тошлар ҳам мавжуд.
Асосий шаҳарлари ва иқтисодий фаолияти
Вилоят ер ости, ўрмон ва сув ресурсларига бойдир. Корея урушигача Чаганг провинсияси атиги иккита кон, битта ёғоч тегирмони ва спиртли ичимликлар заводига эга бўлган алоҳида вилоят бўлган. Ҳозирда вилоятда энергетика, машинасозлик, кимё, енгил ва тоғ-кон саноати, ёғочсозлик саноатлари мавжуд.
Шимолий Кореянинг ер ости ҳарбий саноат об’эктларининг аксарият қисми Чаганг провинсиясида жойлашган бўлиб[3], жумладан, уларнинг оммавий қирғин қуроллари ишлаб чиқаришнинг бир қисми ҳам шу провинсияда жойлашгандир[4].
Кангге – Чаганг провинсиясининг маркази ҳисобланади. Вилоят ва мамлакатнинг асосий ёғочни қайта ишлаш завод[5]ларидан бири Кангге шаҳрида жойлашган.
Ҳуичон провинсиядаги энг ривожланган шаҳардир. Унинг ривожланиш тарихи Корея урушидаврига тўғри келади, ўшанда у алоҳида ва асосий жанг майдонларидан бири ҳисобланган бўлиб, узоқда жойлашгани учун саноат шаҳарларидан бирига айланган.
Чаганг Шимолий Корея 1945-йилда озод қилинганидан кейин ҳам кам ривожланган ва изоляция қилинган провинсиялардан бири бўлган. Вилоят деҳқончилик қилиш учун қийин шароитда бўлиб, деҳқонлар тирикчилик учун тоғлик ерларни ҳайдаб деҳқончилик қилишга мажбуур бўлишган.
Ҳозирги вақтда деҳқончилик асосан чорвачилик билан боғлиқ,бунга бир мисол Ҳунгжу фирмасидир.
Вилоят туризми
Чаганг провинсияси бир мунча вақт Шимолий Кореяда сайёҳлар бора олмайдиган ягона вилоят ҳисобланган. Сайёҳларга рухсат берилмаганлигининг асосий сабаби, вилоятнинг қурол ва ядровий қурол заводлари ва майдонлари жойлашганлиги билан боғлиқ бўлган. 2019-йил апрел ойигача Чаганг провинсиясида сайёҳлар учун очиқ бўлган ягона қисм Ҳуичон меҳмонхонаси эди[6].
Бироқ, 2019-йил апрел ойида провинсия сайёҳлар учун очилган ва улар Манпо шаҳрига боришлари мумкин бўлган. Шаҳар Хитой дарёсининг рўпарасида жойлашган[7].
Кичик ва ўрта электр станциялари
Провинсия мамлакатнинг энергетика базасига айлантирилиб, Канге ёшлар электр стансияси, Унбонг электр стансияси, Жангжаганг электр стансияси ва бошқа йирик ГЕСлар қурилган.
Провинсия 90-йиллардан бошлаб маҳаллий ҳокимият бурчи сифатида кўплаб кичик ва ўрта электр станцияларини қурган. Уларни қуришда тўғон,сув йўли,раф ва шлюзлар қўлланган самарали усуллардан фойдаланилган.
Ишлаб чиқариш қувватини кескин ошириш мақсадида маҳаллий техник мутахассислар томонидан қуввати 2 кВт дан 70 кВт гача бўлган кичик гидравлик турбиналар ишлаб чиқарилган.
Маъмурий бўлинмалари
Чаганг 15 округ ва 3 шаҳарга бўлинган.
| Номи | Чосонгул | Ҳанжа | Аҳолиси (2008)[8] |
Бўлинмалари |
|---|---|---|---|---|
| Шаҳарлари | ||||
| Ҳуичон | 희천시 | 熙川市 | 168,180 | 21 донг, 12 ри |
| Кангге (cапитал) | 강계시 | 江界市 | 251,971 | 34 донг, 2 ри |
| Манпо | 만포시 | 滿浦市 | 116,760 | 11 донг, 15 ри |
| Округлари | ||||
| Чангганг округи | 장강군 | 長江郡 | 54,601 | 1 уп, 3 родонгжагу, 10 ри |
| Часонг округи | 자성군 | 慈城郡 | 50,939 | 1 уп, 1 родонгжагу, 15 ри |
| Чончон округи | 전천군 | 前川郡 | 106,311 | 1 уп, 5 родонгжагу, 11 ри |
| Чосан округи | 초산군 | 楚山郡 | 43,614 | 1 уп, 18 ри |
| Чунгганг округи | 중강군 | 中江郡 | 41,022 | 1 уп, 1 родонгжагу, 8 ри |
| Ҳwапёнг округи | 화평군 | 和坪郡 | 42,183 | 1 уп, 3 родонгжагу, 10 ри |
| Копунг округи | 고풍군 | 古豐郡 | 31,572 | 1 уп, 12 ри |
| Рангрим округи | 랑림군 | 狼林郡 | 36,481 | 1 уп, 2 родонгжагу, 14 ри |
| Рёнгрим округи | 룡림군 | 龍林郡 | 32,727 | 1 уп, 12 ри |
| Сижунг округи | 시중군 | 時中郡 | 41,842 | 1 уп, 14 ри |
| Сонгган округи | 성간군 | 城干郡 | 92,952 | 1 уп, 5 родонгжагу, 9 ри |
| Сонгwон округи | 송원군 | 松原郡 | 38,051 | 1 уп, 12 ри |
| Тонгсин округи | 동신군 | 東新郡 | 47,460 | 1 уп, 14 ри |
| Уси округи | 우시군 | 雩時郡 | 42,919 | 1 уп, 1 родонгжагу, 22 ри |
| Wиwон округи | 위원군 | 渭原郡 | 60,245 | 1 уп, 2 родонгжагу, 20 ри |
Ҳаволалар
- ↑ „Манпо Cитй то Опен Фореигн Тоурисц“ (эн). Ёунг Пионеэр Тоурс (2019-йил 25-апрел). Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ „Нортҳ Кореа десигнатес Чаганг Провинcе ас спеcиал зоне, поссиблй то cонcеал нуcлеар wеапонс“ (эн-УС). Даилй НК (2018-йил 23-май). Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ „Дефенсе“. Федератион оф Америcан Сcиэнтисц. Қаралди: 2013-йил 11-октябр.
- ↑ „Нортҳ Кореа Эхпандинг WМД Продуcтион Cапабилитиэс“. Нуcлеар Тҳреат Инитиативе (2011-йил 27-октябр). Қаралди: 2013-йил 11-октябр.
- ↑ „[탐방 목재가구공장“]. 통일신문.[сайт ишламайди]
- ↑ „Ҳуичон Ҳотел | Нортҳ Кореа Травел Гуиде – Корё Тоурс“ (эн). корёгроуп.cом. Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ „Манпо Cитй то Опен Фореигн Тоурисц“ (эн). Ёунг Пионеэр Тоурс (2019-йил 25-апрел). Қаралди: 2020-йил 26-июн.
- ↑ „ДПР Кореа 2008 Популатион Cенсус: Натионал Репорт“. Cентрал Буреау оф Статистиcс (2009). 2016-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-ноябр.