Ziyosfera

Changde

Чангде (хитойча: 常德 [ʈʂʰǎ ŋ.тɤ ̌ ]) — Хитой Халқ Республикасининг Ҳунан провинсияси шимоли-ғарбидаги префектура даражасидаги шаҳар ҳисобланади. Чангде шаҳар туманларидан ташқари округ даражасидаги Жинши шаҳри ва олтита туманни ҳам бошқаради. Чангде шарқда Донгтинг кўлига, жанубда Йиянг шаҳрига, ғарбда Вулинг ва Хуэфенг тоғларига ва шимолда Хубей провинсиясига туташган[1].

Чангде

常德市
Префектура даражасидаги шаҳар
Skyline of Changde
Мамлакат Хитой Халқ Республикаси
Хитой вилояти [[Ҳунан]]
Ҳукумат
 • Маёр Чжоу Деруи
Майдон 18,177 км2 (7,018 кв ми)
Маркази баландлиги 35 м
Аҳолиси
 (2020-йил аҳолини ро'йхатга олиш)
 5 279 102
Зичлиги ауто киши/км2
Вақт минтақаси УТC+8
Телефон коди 0736
Почта индекс(лар)и 415000

Сўнгги ўн йил ичида янги кўп қаватли уйлар қад ростлади, йўллар қурилди, янги мактаблар, боғлар, музейлар очилди. Маҳаллий аҳоли ва сайёҳлар кўпинча қадимги Хитойнинг турли шеърлари билан қопланган Чангде шеърият деворига ташриф буюришади. Девор 3 километр (1.9 ми) шаҳар марказида Юан дарёси бўйлаб чўзилган. У Гиннеснинг рекордлар китобига дунёдаги энг узун девор сифатида киритилган[2].

Тарих

Чангде ўзининг кўплаб палеолит ва неолит даврлари топилмалари билан машҳур. Ҳозиргача уларнинг 500 га яқини топилган. 1984-йилда Чангденинг бир қисми бўлган Ли округида неолит даврига оид аҳоли пунктлари топилган. 1988-йилда Пенгтоушан сайтида „Пенгтоушан маданияти“ ни аниқлашга олиб келадиган қазиш ишлари олиб борилди. Хитойда ҳали топилган ўтроқ қишлоқнинг энг қадимги далиллари мавжуд[3]. 2011-йилда олиб борилган археологик тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Пенгтоушан цивилизациясининг бир қисми бўлган Шанлонгганг номли аҳоли пункти 8000-9000 йил олдин гуруч етиштирган бўлиши мумкин[4].

ХИХ аср охирида Чангде гуллаб-яшнаган савдо маркази ва Юан дарёси ҳавзасининг асосий қишлоқ хўжалиги марказий бозорига айланди. Кўпгина хитойлик фирмалар ва 1905-йилдан кейин у ташқи савдо учун очилгандан сўнг, хорижий фирмалар ҳам гуруч, пахта, тунг мойи ва ёғоч сотиб олиш учун у ерда филиалларини сақлаб қолишди, шунда Чангде иқтисодий таъсири шимолий Гуйчжоу, жануби-ғарбий Хубейга етиб борди. Жануби-шарқий Сичуан провинсиясининг бир қисми. Шаҳарнинг Таҳо кварталидаги савдогарлар шимоли-ғарбий Хунан иқтисодиётининг кўп қисмини назорат қилишди. ХХ аср бошларида Чангде Чангшадан кейин Ҳунаннинг иккинчи шаҳри эди.

Чангде шаҳри марказидаги Юан дарёсида икки балиқчи. Орқа фонда кўприк ва Жиангнан туманини кўриш мумкин.
Харита
<б>Дингченг<бр><бр><бр><бр>※</б>
<б>※</б>
<б>Анхианг<бр><бр><бр><бр>Cоунтй</б>
<б>Ҳаншоу<бр><бр><бр><бр>Cоунтй</б>
<б>Ли<бр><бр><бр><бр>Cоунтй</б>
<б>Линли<бр><бр><бр><бр>Cоунтй</б>
<б>Таоюан<бр><бр><бр><бр>Cоунтй</б>
<б>Шимен<бр><бр><бр><бр>Cоунтй</б>
<б>Жинши<бр><бр><бр><бр><спан стйле="фонт-сизе:85%;">(cитй)</спан></б>
Исм Хитой Маʻмурий ўриндиқ Почта индекси Аҳоли



</бр> (2010 йил аҳолини рўйхатга олиш) 		Ҳудуд



</бр> (км 2) 		Зичлик



</бр> (км 2 учун) 		Аҳоли



</бр> (2000 йил аҳолини рўйхатга олиш)
Шаҳар туманлари
Вулинг тумани 武陵区 Нанпинг тумани



</бр> (南坪街道) 		415 000 620 973 412 2084 509 940
Дингченг тумани 鼎城区 Хонгюн тумани



</бр> (红云街道) 		415100 837 563 2340 342 836 799
Вилоят даражасидаги шаҳар
Жинши шаҳри 津市市 Хианянг кўчаси кичик округи



</бр> (襄阳街街道) 		415400 251 064 556 450 243 242
Округлар
Шимен тумани 石门县 Чужианг шаҳри



</бр> (楚江镇) 		415300 599 475 3970 151 673 435
Ли тумани 澧县 Лиянг шаҳри



</бр> (澧阳镇) 		415500 827 021 2075 399 824 902
Линли тумани 临澧县 Анфу шаҳри



</бр> (安福镇) 		415200 401 071 1204 333 411 971
Анхианг тумани 安乡县 Шенлиу шаҳри



</бр> (深柳镇) 		415600 525 619 1086 484 543 602
Ханшоу тумани 汉寿县 Лонгянг шаҳри



</бр> (龙阳镇) 		415900 799 497 2091 383 764,213
Таоюан тумани 桃源县 Чжанжианг шаҳри



</бр> (漳江镇) 		415700 854 935 4442 192 932,77

 

Маҳаллий таом ва ичимликлар

Чой қайнатилган сувга ботирилган ичимлик Леи ча ичиш Чангде шаҳрида, айниқса Вулинг ва Дингченг, Таоюан ва Ханшоу туманларининг шаҳар туманларида машҳур. Wулинг Леи ча, баъзан Чангде нави деб аталади, одатда кунжут, ерёнғоқ, менг ловия, гуруч, чой ва занжабилдан тайёрланади. Афсонага кўра, лей ча ичиш одати Чангде шаҳрида икки минг йил олдин генерал Ма Юан ва унинг қўшини ҳозирги Чангде жойлашган Вулинг округидан ўтганида бошланган. Баракда тўсатдан эпидемия пайдо бўлди, улар фақат Ма Юанга сирли кампирнинг уй давоси билан даволай олишди. Ўшандан бери Леи Ча минтақада машҳур бўлиб келган[5].

Санъат

ХВИИ асрда Жиангсу ва Зҳежианг провинсияларининг халқ мусиқаси Чангде шаҳридаги Юан ва Ли дарёси туманидаги машҳур мусиқа саҳнасига таъсир қила бошлади. Чангде Сихиан (常德丝弦 номли театр халқ мусиқасининг ўзига хос услуби. ; ёқилган. „Чангде стрингс“) бу комбинациядан келиб чиққан. У янгқин, пипа, сансян ва ҳуқин каби анъанавий хитой торли чолғу асбоблари жўрлигида бир гуруҳ қўшиқчилар томонидан Чангде лаҳжасида навбатма-навбат айтилган ва куйланган сўзларнинг қисқа ифодали қисмларини ўз ичига олади. Анъанавий репертуарда 100 дан ортиқ қўшиқлар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти тарих ёки фолклорга асосланган. Халқ Республикаси ташкил топгандан кейин замонавий социалистик реалистик репертуар вужудга келди. Чангде Сихиан 1980-йиллардан бери миллий мукофотларга сазовор бўлган бир нечта қўшиқлар билан қайта тикланди. Чангде Сихиан труппаси Малайзияга ташриф буюрганидан кейин бу услуб халқаро эътиборни тортди. [6] 2006 йилда Давлат кенгаши Чангде Сихианни биринчи миллий номоддий маданий мерос рўйхатига киритди. [7]

Транспорт

Чангде кенг автобус тармоғига эга бўлиб, шаҳар ичидаги қисқа масофали автобусларнинг кўпчилиги кондиционерга қараб CН¥ 1 ёки ¥1,50 туради. Чангде пиёдалар учун қулай шаҳар бўлиб, кенг дарахтлар билан қопланган хиёбон ва кўчаларга эга.

Шаҳарлараро темир йўл

Шаҳар миллий йўловчи темир йўл тармоғига уланган ва Вулинг туманидаги Чангде темир йўл станцияси орқали Хитойнинг бошқа шаҳарлари билан боғланган. Поезд чипталарини вокзалда, жўнашдан олдин ёки бир марта поездда сотиб олиш мумкин. Режалаштирилган юқори тезликдаги Чонгқинг-Чангша махсус йўловчи линияси Чангдени Чонгқинг, Чангша ва бошқа шаҳарлар билан 200 км/ҳ (120 мпҳ) билан боғлайди. тугаллангандан кейин. [8][9] Қианжианг-Чжанжиажиэ-Чангде участкаси тасдиқланган ва қурилиш 2014-йилда бошланиши кутилмоқда. Чангде-Чангша участкаси қурилиши аллақачон бошланган. [9]

Тез автобус транзити

2012-йил 26-декабрда Чангде ўзининг автобус тезкор транзити (БРТ) тизимини расман ишга туширди. 2013 йил июл ҳолатига кўра, Чангде шаҳридаги БРТ тизими БРТ йўллари ичида ҳам, ташқарисида ҳам саккизта линияга эга. Буларга Чангде автовокзалидан Дешан автовокзалига борадиган Ҳ1 магистрал линияси ва еттита шохобча линиялари, Ҳ11, Ҳ12, Ҳ13, Ҳ15, Ҳ16, Л12 ва Л13 киради, аммо шаҳарда жами 24 та БРТ стансияси мавжуд. Тизим шаҳарнинг оддий шаҳар ичидаги автобус тармоғи билан бир хил тарифда ишлайди, йўлнинг исталган иккита бекат ўртасида транзит учун ¥1 юан олинади. Чангде БРТ Ҳуангҳаи CНГ автобусларидан фойдаланади. Стансиялар йўлнинг марказида жойлашган. [10][11]

Умумий велосипед хизмати

Чангде шаҳридаги Ренмин кўчасидаги кўплаб жамоат велосипедларини ижарага бериш станцияларидан бири

Чангде шунингдек, 2012-йил октябр ойида бошланган жамоат велосипед хизматига эга бўлиб, шаҳар бўйлаб 30 та ижара станциялари ва минглаб велосипедлар мавжуд. Тизим кенгайишда давом этди ва 2015-йилга келиб камида 120 та ижара станцияси ва 3200 та велосипедни қуришни режалаштирмоқда. Бу Хунан провинсиясида [12] 2011-йилнинг май ойида Чжучжоуда худди шундай велосипед ижараси дастури бошланганидан кейин жорий қилинган иккинчи шундай тизимдир [13] Фойдаланувчилар йиллик ёки вақтинчалик обуна билан дастурга рўйхатдан ўтади ва ¥200 депозит тўлаши керак. Чавандозлар велосипедлардан икки соатгача бепул фойдаланишлари ва ҳар бир қўшимча соат учун бир юан тўлашлари мумкин, кунига максимал ўн беш юангача. Ижара станциялари эрталаб соат 6 дан кечки 9 гача ишлайди [14]

Юан дарёсининг минимал канал чуқурлиги йил давомида икки метрдан ортиқ бўлгани сабабли, у минг тонналик кемалар томонидан сузиш мумкин. Чангде шаҳридаги Юангуан порти 200 му (13 гектар) майдонни эгаллаган Ҳунан провинсиясидаги иккинчи йирик портдир. Янги портнинг қурилиши 1999-йилда бошланиб, биринчи ва иккинчи босқичлари 2008-йилда икки минг тонналик иккита, беш юз тонналик иккита ва бир уч юз тонналик тўхташ жойлари билан якунланди. 2012 йилдан бери Чангде порти тўғридан-тўғри Шанхай портига боғланган[15][16][17].

Туризм

Чангде шеърият девори

Чангде бир нечта сайёҳлик жойларига эга. Улардан бир нечтаси шаҳар ичида жойлашган, аммо энг муҳими шаҳар ташқарисидаги туманларда жойлашган. Шаҳар ичида сайёҳлик зоналарига Лиуе кўли, Таиянг тоғи, Чангде шеърият девори ва юриш кўчаси киради. Лиуе Лейк ҳозирда 8-Осиё эшкак эшиш чемпионати каби маҳаллий, миллий ва халқаро спорт тадбирлари учун имкониятларга эга миллий ААА туризм ҳудудидир. Кўл шаҳар учун муҳим дам олиш маскани ҳисобланади. [18]

Таоюан округидаги шаҳар ташқарисида машҳур Таоҳуаюан (хитойча: 桃花源) ёки инглиз тилида Тао Юанминг эртаги номи билан аталган „Шфтоли гули баҳори“ бор. Бу ҳудуд ўзининг мўл-кўл шафтоли гуллари ва табиий манзаралари билан машҳур.

Таълим

  • Ҳунан санъат ва фан университети
  • Чангде касб-ҳунар ва техник коллежи
  • Чангде молия-иқтисод университети

Таниқли одамлар

  • Чен Сиси — 1976-йилда туғилган , Марказий ҳарбий комиссиянинг Сиёсий иш бўлимининг қўшиқ ва рақс гуруҳи вице-президенти.
  • Динг Линг — Замонавий муаллиф 1904-йилда Чангде, Линли округида туғилган [19]
  • Жиан Бозан — Марксист тарихчи, 1898-йилда Чанденинг Таоюан округида туғилган [20]
  • Лин Боқу — Хитой Коммунистик партиясининг таниқли дастлабки раҳбари 1886-йилда Чангде, Линли округи Шужинг шаҳрида туғилган [21]
  • Лиу Юхи — Тан сулоласининг машҳур шоири Чангде (ўша пайтда Лангжоу)да тўққиз йил давомида кичик давлат амалдори бўлиб ишлаган [22]
  • Сонг Жиаорен — Инқилобий сиёсий лидер ва Гоминданнинг асосчиси 1882-йилда Чангде, Таоюан округида туғилган [23]
  • Йинг Эр — актриса
  • Юан Чунқинг — Шанси провинсиясининг партия бошлиғи ва Шенси провинсиясининг собиқ губернатори 1952-йилда Чангде, Ханшоу округида туғилган [24]
  • Хианг Хианг — ижоди 2004-йилда бошланган поп қўшиқчиси 1984-йилда Чангде, Таоюан округида туғилган [25]
  • Чжан Лу — Халқ озодлик армияси астронавтлар корпуси астронавти[26]

Халқаро муносабатлар

Манбалар

  1. ↑ „Интродуcтион то Чангде“. Чангде(Чина) Оффиcиал Wеб Портал- Чангде'с Интернатионал Wиндоw. Чангде Cитй Говернмент. 2013-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 7-декабр.
  2. ↑ „Чангде Поэм Wалл“. Чина Даилй (2004-йил 8-июн). Қаралди: 2013-йил 12-декабр.
  3. ↑ Чарлес Ҳигҳам. Тҳе Бронзе Аге оф Соутҳеаст Асиа. Cамбридге Университй Пресс, 1996 — 63-бет. ИСБН 0-521-56505-7. 
  4. ↑ Чина'с Ҳунан май бе биртҳплаcе оф cултиватед риcе. Пеопле'с Даилй. Хинҳуа Неwс (2011-йил 24-ноябр).
  5. ↑ „архив нусхаси“ (зҳ-cн) (2007-йил 28-август). 2018-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 20-декабр.
  6. ↑ {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „{{{титле}}}“ (зҳ-ҳанс). 湖南省非物质文化遗产保护中心 (2008-йил 19-декабр). 2013-йил 19-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-декабр.
  7. ↑ {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „{{{титле}}}“ (зҳ-ҳанс). Говернмент оф тҳе Пеопле'с Републиc оф Чина (2006-йил 20-май). Қаралди: 2013-йил 18-декабр.
  8. ↑ {{{эдитор}}}: „Раилwай то бринг Чонгқинг, Чангша cлосер“. Чонгқинг Неwс (2013-йил 6-март). 2013-йил 17-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 17-декабр.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Чангде то Ушер ин тҳе Эра оф Ҳигҳ-спеэд Раил“. Чангде Cитй Говернмент (2013-йил 14-сентябр). 2015-йил 20-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 17-декабр.
  10. ↑ „Чангде БРТ(Бус Рапид Трансит) Сйстем“. Чангде Cитй Говернмент (2013-йил 30-июл). 2013-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  11. ↑ „Чангде БРТ“. Институте фор Транспортатион & Девелопмент Полиcй (2013-йил 30-март). 2013-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  12. ↑ „Чангде Публиc Биcйcле Рентал Сйстем“. Чангде Cитй Говернмент (2013-йил 31-июл). 2013-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  13. ↑ „Ҳунан'с Фирст Публиc Биcйcле Рентал Сйстем Лаунчед ин Зҳузҳоу“. Ҳунан Провинcиал Пеопле'с Говернмент (2011-йил 8-май). 2013-йил 15-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  14. ↑ „Публиc Бике: Чангде“. Институте фор Транспортатион анд Девелопмент Полиcй (2013-йил 5-июл). 2016-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  15. ↑ {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „{{{титле}}}“ (зҳ-ҳанс). Чангде Таоҳуаюан Аирпорт (2013-йил 1-июл). 2013-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  16. ↑ „Таоҳуаюан Аирпорт“. Чангде Cитй Говернмент (2010-йил 5-июл). 2013-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  17. ↑ „Чангде Порт- Шангҳаи Порт Диреcт Роуте Опенс“. Ҳунан Провинcиал Пеопле'с Говернмент (2012-йил 18-сентябр). 2013-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 8-декабр.
  18. ↑ „Лиуе лаке Интродуcтион“. Чангде Муниcипал Пеопле'с Говернмент (2009-йил 27-октябр). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 11-декабр.
  19. ↑ Куҳлман, Эрика. А то З оф Wомен ин Wорлд Ҳисторй. Инфобасе Публишинг, 2002 — 362-бет. ИСБН 978-0-8160-4334-7. 
  20. ↑ Гуо Жиан. Ҳисториcал Диcтионарй оф тҳе Чинесе Cултурал Револутион. Сcареcроw Пресс инc., 2006 — 125-бет. ИСБН 9780810864917. 
  21. ↑ "Лин Боқу". CПC Энcйcлопедиа. Чина Даилй. Арчивед фром тҳе оригинал он 11 Деcембер 2013. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20131211203818/ҳттп://www.cпcчина.орг/2011-09/02/cонтент_13919309.ҳтм. Қаралди: 7 Деcембер 2013. 
  22. ↑ „Лиу Юхи“. Анчор Боок оф Чинесе Поэтрй Wеб Cомпанион. Wҳиттиэр Cоллеге. 2013-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 7-декабр.
  23. ↑ Гао, Жамес Зҳенг. Ҳисториcал Диcтионарй оф Модерн Чина. Сcареcроw Пресс инc., 2009 — 334-бет. ИСБН 978-0-8108-4930-3. 
  24. ↑ „Юан Чунқинг“. Чина Витаэ. 2022-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 12-декабр.
  25. ↑ {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „{{{титле}}}“ (зҳ-ҳанс). Қаралди: 2013-йил 19-декабр.
  26. ↑ „友好城市_史说常德_柳城常德_常德市人民政府门户网站“. www.чангде.гов.cн. Қаралди: 2022-йил 17-октябр.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Changde" dan olindi