Chantuu, chantu (moʻgʻulcha: Chantuu) — oyratlar guruhiga mansub moʻgʻul etnik guruhlaridan biri. Moʻgʻullashgan oʻzbeklar[1][2] va uygʻurlar[3] avlodlari. Ular Moʻgʻulistonning Kobdo viloyatining Buyant somonida yashaydilar[3].

Etnonim

Kelajakda „Chantu“ nomi Xitoydan kelgan koʻchmanchilar tomonidan saqlanib qoldi va hozirda Moʻgʻulistonning gʻarbiy qismida istiqomat qiluvchi oyrat tilida soʻzlashuvchi etnik guruh nomiga aylandi[4].

Qashqar oʻzbeklari[5] va Sharqiy Turkiston uygʻurlarini xitoylar „chantu“ deb atashadi, bu odatda „katta boshli“[6] yoki „oʻralgan bosh“[7] deb tarjima qilinadi yaʼnicholmonchilar, chunki barcha qoshgʻarliklar boshlariga salla oʻrashadi"[5]. Chantu etnonimi Chantou shaklida ham maʼlum. Qalmoqlar chantu etnonimi tashuvchilarni „xotan“ deb atagan[7].

M. Pevtsov oʻtroq Bugʻur, Korla va Qorashar chantularini taʼriflab, ularni doʻlanlar deb ham atalishini payqagan[6]. Shu bilan birga Shinjonning doʻlanlari moʻgʻul millatiga mansub uygʻurlarning etnik guruhidir.

Qayta joylashtirish

Moʻgʻulistonda quyidagi umumiy familiyalarning tashuvchilari yashaydi: Chantuu, Chantu, Oʻzbek, Uygar. Sanab oʻtilgan familiya egalarining aksariyati anʼanaviy ravishda Xovod viloyatida istiqomat qiladi. Ulardan tashqari Uygur, Uygurjin, Uygarjin[8]. familiyalarining tashuvchilari ham maʼlum.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Pertsovskiy Yu. I.. Vstrecha s zaoblachnoy Mongoliey. Moskva, Berlin: Direkt-Media, 2014. ISBN 978-5-4475-2566-8. 
  2. ↑ Andrash Rona-Tas. Mongoliya. Sledami nomadov. Moskva, Berlin: Direkt-Media, 2014. ISBN 978-5-4458-6504-9. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Alan J. K. Sanders. Historical Dictionary of Mongolia. Scarecrow Press, 2010. ISBN 978-0810861916. 
  4. ↑ Andras Rona-Tas. Po sledam kochevnikov: Mongoliya glazami etnografa. Prograss, 1964 — 185-bet. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Novыy mir. Izvestiya Sovetы deputatov Trudyaщixsya SSSR, 1966. 
  6. ↑ 6,0 6,1 Chvыrь L. A.. Uygurы Vostochnogo Turkestana i sosednie narodы v kontse XIX — nachale XX v.. "Nauka," Glav. red. vostochnoĭ lit-ry, 1990. 
  7. ↑ 7,0 7,1 Valixanov Ch. Ch.. Izbrannыe proizvedeniya. Izd-vo "Nauka," Glav. red. vostochnoy lit-rы, 1986. 
  8. ↑ „Үndesniy Statistikiyn Xoroo“. Үndesniy Statistikiyn Xoroo. 2020-yil 12-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 3-mart.