Чарлз Стюарт Роллс- Британияда автомобилсозлик ва авиация ихтирочиси.1877-йил 27-августда туғилган.(1910-йил 12-июлда вафот этган). У Генри Ройс билан Роллс-Ройcе автомобил ишлаб чиқариш фирмасига асос солган. У авиация ҳалокатида ҳалок бўлган биринчи британиялик эди, самалётнинг думи Райт Флер Борнмутдаги учиш дисплейи пайтида узилган. У ўша пайтда 32 ёшда эди.

Чарлз Роллс
Таваллуди Андоза:Туглиган санаси
Беркелей Майдони, Лондон, Англия
Вафоти 12-июл 1910-йил(1910-07-12)
(32 ёшда)
Соутҳбоурне, Боурнемоутҳ, Англия
Касби Авиатор мошина итирочиси
Отаси 1ст Барон Ллангаттоcк
Онаси Георгиана Роллс, Баронесс Ллангаттоcк
Имзоси

Ҳаётнинг бошланғич даври

Роллс томонидан ҳаво шарларида учиш ва автоуловларда қўлга киритилган медаллар. Монмут музейи

Роллс Лондоннинг Беркелей майдонида туғилган, 1-барон Ллангаттоcк ва Ладй Ллангаттоcк нинг учинчи ўғли. Лондонда туғилганига қарамай, у аждодлари уйи (Уэлснинг Монмоутҳяқинидаги Тҳе Ҳендре шаҳри)[1] билан мустаҳкам оилавий алоқани сақлаб қолди.У Беркширдаги Мортимер Виcараге тайёргарлик мактабида таълим олгандан сўнг, Этон коллежида таҳсил олди, бу ерда двигателларга бўлган қизиқиши унга "ифлос Роллс" лақабини берди[2].

1894-йилда у Кембриж даги хусусий Cраммер да қатнашди ва унга 1895-йилда Кембриж даги Тринитй коллежига киришига ёрдам берди у ўша ерда амалий фанларни ва механикани ўрганди. У 1896-йилда, 18 ёшида Парижга ўзининг биринчи автомобили Пеугеот Пҳаэтон ни сотиб олиш учун борди.Сўнг Франсия автомобил клубига қўшилди. Унинг Пеугеот машинасини Кембриж даги биринчи автомобил деб ўйлашади ва Wалес га тегишли биринчи учта машинадан бири бўлган.Дастлабки автомобил ишқибози бўлиб, у автотранспорт воситаларига Локомотив қонунлари томонидан киритилган чекловларга қарши кураш олиб борадиган Ўзи юрар Ҳаракат Ассоциациясига қўшилди ва 1897-йилда Ассоциация бирлашган Буюк Британия автомобил клубининг асосчиси бўлди[3]

Роллс велосипедчи бўлган ва бўш вақтларида Кембриж даги велосипед пойгаларида қатнашган.У 1896-йилда ярим кўкни мукофотини қўлга киритди ва кейинги йили Кембриж университети велосипед клубининг капитани бўлди[4][5].

Роллс 1898-йилда Кембриж Университетини тамомлагач, Санта Мариа буғли яхта даишлай бошлади, ундан сўнг эса Cреwе да Лондон ва Шимолий Ғарбий темир йўлда ишлади[2] Лекин, унинг қобилияти амалий муҳандислик кўра савдо ва автомобил муҳандислик кўпроқ эди; 1903-йил январида отаси томонидан тақдим этилган 6600 фунт стерлинг ёрдамида у Британиянинг биринчи автомобил диллерлигни бошлади. Франсуз Пеугеот ва Белгия Минерва автомобилларини импорт қилиш ва сотиш учун Фулҳам даги Лилли Ҳалл да жойлашган Британиянинг биринчи автосалонлардан бири[6]. CС Роллс & Cо[7][8].

Ройс билан ҳамкорлик

CС Роллс Ёрк Герсогини Сер Чарлз Куст ва Роллснинг отаси Ёрк герцогини билан бирга ҳайдаб, "Тҳе Ҳендре" да, 1900- йил.

Роллс ни Роял клубидаги дўсти Генри Эдмундс (Ройcе Лтд директори) Генри Ройс билан таништирди. Эдмундс унга Ройс нинг машинасини кўрсатди кейин Роллс ва Ройс ўртасида тарихий учрашув 1904-йил 4-майда Манчестер даги Мидланд меҳмонхонасида бўлиб ўтди. Уч ёки тўрт силиндрли автомобилларни афзал кўрганига қарамай, Роллс икки силиндрли Ройcе 10 дан таассурот қолдирди ва 1904-йил 23-декабрдаги келишувда Ройcе ишлаб чиқариши мумкин бўлган барча машиналарни олишга рози бўлди. Улар икки, уч, тўрт ва олти силиндрли бўлиб, Роллс-Ройcе сифатида нишонланади.

Дербй саноат музейидаги бронза буст

Роллс-Ройcе Лиметед, (10 от кучига эга Роллс-Ройcе) Париж салонида 1904-йилда намойиш этилди, лекин рекламада асосан Роллс исми Ройcега нисбтан кўрсатилди. 1906-йилда Роллс ва Ройcе Роллс-Ройcе Лимитед ни яратиш орқали ҳамкорликни расмийлаштирди, Роллс йилига 750 фунт стерлинг маоши билан бош техник муҳандислигини бажарувчи директорлигини ўз зиммасига олди ва 10 000 фунт стерлинг дан кўп фойданинг 4 фоизи билан тўлашни қабул қилди. Роллс молиявий қўллаб-қувватлаш ва бизнес ютуқлари Ройcе нинг техник тажрибаси билан тўлдирган. 1907-йилда Роллс-Ройcе Лимитед CС Роллс & Cо ни сотиб олди ва Роллс нинг бизнесини компанияси ичига жамлади.

Роллс Роллс-Ройcе-нинг жим-житлик ва силлиқлигини эълон қилиш учун кўп куч сарфлади сўнг 1906-йилнинг охирида янги автомобилларни кўпроқ сотилиши учун АҚШ га саёҳат қилди. 1907-йилга келиб компания автомошиналар сифатли ва ишончлилиги учун мукофотларга сазовор бўлди. Аммо 1909-йилга келиб Роллс нинг бизнесга бўлган қизиқиши пасайиб кетди ва йил охирида у техник бошқарувчи директор лавозимидан истеъфога чиқди ва ижрочи бўлмаган директор бўлди.[1]

CС Роллс ин а баллон, эҳтимол унинг "Мидгет"

Ҳаваскор учувчи

Файл:Эхплаининг Ҳис Аир Шип то тҳе Ҳон. C.С. Роллс, Аcерво до Мусеу Паулиста да УСП.wебм Роллс ҳаваскор учувчи бўлган ва дастлаб ҳаво схарида учувчи бўлиб,[6] 170 дан ортиқ ҳаво схарида парвоз қилган. 1903-йилда у бир марталик энг узоқ парвози учун Гордон Беннет олтин медалини қўлга киритди.

1907-йилга келиб Роллс нинг учишга бўлган қизиқиши кучайди ва у Ройс ни аэромоторни лойиҳалашга кўндиришга ҳаракат қилди.Самаётда парвоз қилган иккинчи Британиялик у бўлган. Учувчи Wилбур Wригҳт парвози 1908-йил 8-октябрда д'Аувоурс лагерида (Ле Мандан ўн бир километр шарқда жойлашган) тўрт дақиқа-ю йигирма сония давом этди[9]. У Шорт Бротҳерс томонидан яратилган олтита Wригҳт Флер самолётлардан бирини Wригҳт Бротҳерс лицензияси асосида сотиб олди ва 1909-йил октябр ойи бошидан[2] 200 дан ортиқ парвозларни амалга оширди. 1901-йилда Франк Ҳедгес Бутлер билан бирга ҳаво шарлари клубининг асосчиси, 1910-йилнинг март ойида Роял Аэро Cлуб[10] га айланган, у самолётда учиш учун иккинчи лицензия олган шахс эди[11]. У 1910-йил 2-июнда 95 дақиқа давом этган самолётдаги парвозда Ла-Манш бўғозини тўхтовсиз икки марта кесиб ўтган биринчи одам бўлди[6] Ла-Манш биринчи Шарқий ҳаводан ўтишини ўз ичига олган, бу жасорати учун у Қироллик Аэро клубининг олтин медалига сазовор бўлган[12][ноте 1]. Монмоутҳ да парвозни хотирлаш учун ҳайкал Кетҳлеэн Сcотт Довербор

Ў

лим

Иллустратед Лондон Неwс газетасининг биринчи саҳифасидаги фотосурат, 1910-йил 16-июл, Роллс ҳалок бўлган самолёт ҳалокатининг қолдиқлари.

1910-йил 12-июлда 32 ёшида Роллс[13],авто ҳалокатда ҳалок бўлди Боурнемоутҳ даги Ҳенгистбурй Аирфиэлд, Соутҳбоурне, Боурнемоутҳ унинг думи Wригҳт Флерининг учар дисплай пайтида синдирилган. У авиация ҳалокатида кучли самолёт билан ҳалок бўлган биринчи Британиялик ва халқаро миқёсда ўн биринчи одам эди. Шунингдек, бу Буюк Британиядаги биринчи кучли авиация ҳалокати эди[4][ноте 2].

Унинг қабри Ллангаттоcк - Вибон-Авел даги Авлиё Cадоcъс черковининг ҳовлисида жойлашган бўлиб, у ерда Роллс оиласининг аксарияти турли хил оилавий қабрларга кўмилган. Унинг қабри Ллангаттоcк Манор нинг остида жойлашган ва унда қуйидаги ёзув бор:

"Қалби поклар бахтлидир, чунки улар Худони кўрадилар."

Монмоутҳ даги Агинcоурт майдонида унинг хотирасига ҳайкал ўрнатилди, унда унинг қўлларида биплане модели ушланган. Унга яна бир ёдгорлик 1981-йилда Ҳенгистбурй аэродромида ишлаб чиқилган Боурнемоутҳ даги Авлиё Пётр католик мактабининг пастки ўйин майдонида очилган. Шеппей оролидаги Эастчурч даги Алл Саинц' черковида Роллс ва ҳаваскор учувчи Cеcил Греcега бағишланган рангли ойнаси мавжуд.

2022-йил 12-июлда Чарлз Роллс учун ёдгорлик бағишланди Ҳенгистбурй Ҳеад, Соутҳбоурне, Дорсет да, авто тураргоҳ ва Ҳикер кафеси ўртасида.

Бу худди шу кун, сана ва вақт эди 1910-йилда, унинг тўқнашиш пайтида Ҳампшире штатининг Соутҳбоурне шаҳрида ҳалокатга учраган пайтдаги кун, сана ва вақт эди Сент-Питер мактаби.

Ҳенгистбурй Ҳеаддаги Чарлз Роллс хотираси, Саутбоурне, Дорсет

Маданий тасвирлар

  • Актёр Роберт Поwелл 1972-1973 йиллардаги "Эдуардияликлар" мини-сериалида Роллс ролини ижро этади[14].

Эслатма

  1. ↑ Лоуис Блериот он 25 Жулй 1909 анд Cоунт Жаcқуэс де Лессепс он 21 Май 1910 cроссед Wест-боунд бефоре ҳим
  2. ↑ "Мр. Роллс ис тҳе тентҳ аирман wҳо ҳас мет wитҳ а фатал аccидент ин а мотор-дривен флйинг мачине, анд ҳе ис тҳе фирст Энглишман wҳо ҳас саcрифиcед ҳис лифе ин тҳе cаусе оф модерн авиатион." (Аэроплане Аccидент, Мр Роллс Киллед ат Боурнемоутҳ. Тҳе Тимес, Wеднесдай, 13 Жулй 1910; пг. 12; Иссуэ 39323)

Манбалар

  1. ↑ „Тҳе Ҳендре“. Геограпҳ Бритаин анд Иреланд. Қаралди: 29-июн 2011-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Пугҳ, Петер. Тҳе Магиc оф а Наме – Тҳе Роллс-Ройcе Сторй: Тҳе Фирст 40 Еарс. Иcон Боокс, 2001. ИСБН 1-84046-151-9. 
  3. ↑ Ванcе, Жамес. Wайс оф тҳе Wорлд: А Ҳисторй оф тҳе Wорлд'с Роадс анд оф тҳе Веҳиcлес Тҳат Усед Тҳем. Рутгерс Университй Пресс, 1992. ИСБН 0-8135-2691-4. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Аэроплане Аccидент, Мр Роллс Киллед ат Боурнемоутҳ. Тҳе Тимес, Wеднесдай, 13 Жулй 1910; пг. 12; Иссуэ 39323
  5. ↑ Тҳе Биcйcле, 15 Жулй 1942, пГ. Роллс wон а ҳалф-блуэ беcаусе cйcлинг wас нот cонсидеред а фулл спорт. Роллс алсо ҳад а cоллеcтион оф биcйcлес фром солос уп то фоур-ман тандемс.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 „Чарлес Роллс“. ББC. 24-июл 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июн 2011-йил.
  7. ↑ „Драфт Лондон План Cонсултатион: реф. Чаптер 7 Ҳеритаге -Неглеcт & Деструcтион, Тҳе "Лиллиэ Энcлаве" Фулҳам“. Лиллиэ Роад Ресиденц Ассоcиатион (2018-йил феврал). Қаралди: 31-май 2020-йил.
  8. ↑ „C С Роллс' cар шоwроом, Лиллиэ Ҳалл, Фулҳам, Лондон, 1903.“. Сcиэнcе Мусеум. Қаралди: 31-май 2020-йил.
  9. ↑ "У.С Cентенниал оф Флигҳт Cоммиссион: Wилбур & Орвилле Wригҳт: А Чронологй".Флигҳт Лог 1908 Cамп д'Аувоурс, Ле Манс, Франcе.Ретриэвед 25 Жулй 2018
  10. ↑ Жоҳн Блаке."А Бриэф Ҳисторй Оф Тҳе Роял Аэро Cлуб." (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-04-08 санасида архивланган) Тҳе Роял Аэро Cлуб оф тҳе Унитед Кингдом. Ретриэвед 24 Жулй 2018
  11. ↑ „Тҳе Роял Аэро Cлуб оф тҳе Унитед Кингдом – Оффиcиал Нотиcес то Мемберс“. Флигҳт. 1910-йил март. 185-бет. Қаралди: 29 Жуне 2011. {{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |дате= (ёрдам) – 12 Марч 1910
  12. ↑ „Роял Аэро Cлуб Аwардс & Тропҳиэс“. Тҳе Роял Аэро Cлуб оф тҳе Унитед Кингдом. 2011-йил 16-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июн 2011-йил.
  13. ↑ „Ҳенгистбурй Ҳеад ин тҳе 20тҳ Cентурй“. Ҳенгистбурй Ҳеад. 2011-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июн 2011-йил.
  14. ↑ Стантон Б. Гарнер. Тревор Гриффитҳс: Политиcс, Драма, Ҳисторй. Университй оф Мичиган Пресс, 1999 — 105-бет. 

Ҳаволалар