Chen-Ning Yang

Янг Чженнин

Янг Чженнин (1922.22.9, Хефей, Хитой - 18-октябр 2025) — хитой физиги; АҚСҲда ишлаган. АҚСҲ Миллий Фанлар академияси аъзоси (1965), профессор (1955). Миллий унтни тугатган (1942). Фалсафа фанлари доктори (1948). Чикаго университетида (1948—49), Принстон университетида (1949—65) ишлаган. Ню-Ёрк университети профессор (1966) ва Назарий физика институти директори (1967-йилдан). Илмий ишлари статистик физика, майдон квант назарияси, элементар зарралар физикасига оид. Америкалик физик Р. Миллс билан ҳамкорликда калибрлаш принсипини тавсия этган ва вектор мезон майдони назариясини ишлаб чиққан (1954). Кучсиз ўзаро таъсирда жуфтлик сақланиш қонунининг бузилиши (1956, Т. Ли билан), бетаемирилишда нафақат жуфтлик, балки якка заряд боғликдиги ҳам сакданмаслиги (1957, Т. Ли ва Р. Эме билан) ҳақидаги гипотезани илгари сурган. Шу йили (Л. Д.Ландау ва А. Саломдан мустақил равишда) комбинацияланган жуфтликнинг сақланиши ҳақидаги ғояни илгари сурди (Т. Ли билан ҳамкорликда). Пионни нуклон ва антинуклондан иборат система деб ҳисоблаб, элементар зарранинг биринчи таркибий моделини тавсия этди (1949, Э. Ферми билан ҳамкорликда). Кучсиз ўзаро таъсир оралиқ вектор бозонлар воситасида узатилади, деган ғояни илгари сурди (1960, Т. Ли билан). Нобел мукофоти лауреати (1957).